Στοιχεία λογοτεχνίας - Thumbnail

Νουβέλα

Νουβέλα Ετυμολογία νουβέλα < γαλλική nouvelle + -α < μέση γαλλική nouvelle < παλαιά γαλλική novele < δημώδης λατινική *novella < λατινική novellus < novus Λογοτεχνία Πεζό αφηγηματικό λογοτεχνικό έργο με έκταση μεγαλύτερη από το διήγημα και μικρότερη από το μυθιστόρημα. Η Νουβέλα μαζί με το Διήγημα και το Μυθιστόρημα αποτελούν τα τρία βασικά είδη της αφηγηματικής πεζογραφίας. Χαρακτηριστικά Νουβέλας 1. Ως προς την έκταση, η νουβέλα τοποθετείται ανάμεσα στο διήγημα και στο μυθιστόρημα. 2. Ως προς τα θέματα, αναφέρεται κυρίως σε γεγονότα της εποχής κατά την οποία γράφεται. 3. Ως προς τη δομή, είναι λίγο πιο περίπλοκη από εκείνη του διηγήματος αλλά απέχει αρκετά από την ευρύτητα και το περίτεχνο ενός μυθιστορήματος. 4. Κύριο χαρακτηριστικό της είναι ότι το βάρος πέφτει στην ηθογράφηση και την ψυχογράφηση των χαρακτήρων και όχι τόσο στην πλοκή και στα επεισόδια που αφηγείται. Γενικά, τα όρια μεταξύ του διηγήματος, του μυθιστορήματος και της νουβέλας είναι πολλές φορές ασαφή και δυσδιάκριτα. Η νουβέλα είναι αφηγηματικό είδος της λογοτεχνικής πεζογραφίας το οποίο χαρακτηρίζεται από τη συντομία στην έκταση, η οποία κυμαίνεται μεταξύ του συντομότερου διηγήματος και του εκτενέστερου μυθιστορήματος και παράλληλα από τον ρεαλισμό του ύφους του και την ύπαρξη συγκεκριμένης πλοκής. Γενικά στη νουβέλα το βάρος του συγγραφέα ρίχνεται περισσότερο στην ηθογραφία και ψυχογραφία των χαρακτήρων και όχι τόσο στα αναφερόμενα επεισόδια και την πλοκή τους. Ο διεθνής αυτός όρος, novella, προέρχεται από το λατινικό επίθετο novus, νέος, και φέρεται να χρησιμοποιήθηκε αρχικά από τον Βοκάκιο για τις ιστορίες με τίτλο Το Δεκαήμερο. Αρχαιότατη και πολύ πλούσια είναι η νουβέλα της Ασίας, ιδιαίτερα εκείνη που αναπτύχθηκε στον ινδικό χώρο. Έτσι, για παράδειγμα, η περίφημη συλλογή Καλίλα και Ντμίνα προήλθε σχεδόν ολοκληρωτικά από την Παντσατάντρα, (pantca-tantra, πέντε βιβλία) ενώ η αραβική νουβέλα αντπροσωπεύεται από το έργο Χίλιες και μία νύχτες. Κατά το 17ο και το 18ο αι. το είδος παράκμασε εντελώς, αναστήθηκε ωστόσο με το ρομαντισμό, κυριότερο χαρακτηριστικό της οποίας ήταν ο τονισμός του αισθηματικού και ψυχολογικού στοιχείου. Οι σημαντικότεροι συγγραφείς νουβέλας την περίοδο αυτή είναι ο Νικολάι Γκόγκολ και ο Αλεξάντρ Πούσκιν στη Ρωσία, ο Προσπέρ Μεριμέ στη Γαλλία, ο Μωπασάν, ο Θερβάντες, κ.α. Αντίστοιχα στην Ελλάδα, νουβέλες έχουν χαρακτηριστεί Ο Λουκής Λάρας του Δημητρίου Βικέλα, Τα ρόδινα ακρογιάλια του Παπαδιαμάντη, Ο Ζητιάνος του Καρκαβίτσα, Ο Κατάδικος του Κ. Θεοτόκη, Η Ιστορία ενός αιχμαλώτου του Στρατή Δούκα καθώς και κάποια ακόμα έργα των Ζαμπελίου, Καλλιγά, Βιζυηνού, Δροσίνη, Κονδυλάκη, Νιρβάνα, Πικρού, Παρορίτη, Κοκκίνου και Χατζοπούλου καίτοι χαρακτηρίστηκαν άλλα ως διηγήματα και άλλα ως μυθιστορήματα που όμως παρουσιάζουν την ηθογραφική διαφορά. Τον 20ο αι. τελικά ταυτίστηκε οριστικά με το σύντομο διήγημα. Δάσκαλοι αυτής της νουβέλας θεωρούνται ο Τζαίημς Τζόυς με το Οι Δουβλινέζοι, ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ κ.α.Ο Λούκατς στα μέσα του εικοστού αι.προσπαθώντας να ορίσει τον όρο νουβέλα έγραψε : “η νουβέλα αποκαλύπτεται ότι είναι ένα σήμα που προαναγγέλει την κατάκτηση του πραγματικού μέσω μεγάλων επικών και δραματικών μορφών,είτε–στο τέλος μιας ορισμένης περιόδου–εκδήλωση οπισθοφυλακής,μιά τελεία και παύλα. Μ’ άλλα λόγια στην ποιητική κατάκτηση του κοινωνικού σύμπαντος της στιγμής,η νουβέλα εμφανίζεται είτε στη φάση ενός είτε στη φάση του . Η νουβέλα δεν έχει διόλου την αξίωση να απεικονίσει το σύνολο της κοινωνικής πραγματικότητας,ούτε καν κι εκείνη την ολότητα που πηγάζει από τη θεώρηση ενός βασικού και επίκαιρου προβλήματος.Η αλήθεια της στηρίζεται στο ότι, μέσα σε μια κοινωνία που έχει φτάσει σ’ενα κάποιο βαθμό ανάπτυξης,είναι δυνατό να υπάρξει μια ιδιαίτερη περίπτωση — ασυνήθιστη τις πιο πολλές φορές — και χάρη σ’αυτή και μόνο τη δυνατότητα, η περίπτωση τούτη είναι χαρακτηριστική για την εν λόγω κοινωνία. Να γιατί η νουβέλα μπορεί ν’αδιαφορεί για την κοινωνική γένεση τόσο των ανθρώπων και των σχέσεών τους, όσο και των καταστάσεων μέσα στις οποίες αυτές ενεργούν. Να γιατί δεν έχει ανάγκη από καμια διαμεσολάβηση για να κινήσει αυτές τις καταστάσεις, γιατί μπορεί να μην ενδιαφέρεται για τις συγκεκριμένες προοπτικές. Χαρη σ’αυτή την ιδιότητά της η νουβέλα — είδος που από τον Βοκάκιο ως τον Τσέχωφ επέτρεψε άπειρες παραλλαγές– αναγκαστικά εμφανίζεται, από ιστορική άποψη, τόσο σαν πρόδρομος όσο και σαν οπισθοφυλακή των μεγάλων μορφών, σαν αυθεντικός εκπρόσωπος του < όχι-ακόμα > ή του της ολότηγας που θέλει ν’ απεικονήσει. “Ο Λούκατς φέρνει ως παράδειγμα του κόσμου που τον…
Διαβάστε περισσότερα
Όλο το άρθρο