Κώστας Παρορίτης (1878-1931)

Ελληνες λογοτέχνες


Στο άλμπουρο
“Στο άλμπουρο” ο συγγραφέας εκφράζει την αγάπη του για τον άνθρωπο, που υφίσταται εκμετάλλευση και αδικία, καθώς αγωνίζεται για μία καλύτερη ζωή.

Ο κόκκινος τράγος
Ο “Κόκκινος τράγος” είναι ένα συνοικιακό καφενείο της Αθήνας, όπου συναντιούνται, σχεδόν καθημερινά, μια ομάδα ανθρώπων διαφορετικών μεταξύ τους· απόκληροι, άνεργοι και άρρωστοι (μία απολυμένη δασκάλα, ένας επίσης απολυμένος καθηγητής, ένας φοιτητής, δυο τρεις εργάτες). Τους ενώνει, ωστόσο, ένα όραμα (για άλλους ξεκάθαρο, για άλλους θαμπό αλλά πάντως ισχυρό, καθοριστικό της συμπεριφοράς τους) για μια ζωή δικαιότερη. Οι θαμώνες του “Κόκκινου τράγου” αποτελούν τον έναν πόλο της ιστορίας· ο άλλος συντίθεται από ανθρώπους που, παρά τις αγαθές τους προθέσεις, χωρίς ιδεολογικό έρεισμα, παρασύρονται από τις προσωπικές τους φιλοδοξίες, δελεάζονται από υποσχέσεις επιτήδειων καιροσκόπων και χάνουν την ηθική τους υπόσταση, για να βρεθούν, κάποια στιγμή συνειδησιακής κρίσης, αντιμέτωποι με τον ίδιο τον εαυτό τους.
Το μυθιστόρημα “Ο κόκκινος τράγος” του Κώστα Παρορίτη αναπλάθει μυθιστορηματικά την εποχή της κορύφωσης του Εθνικού Διχασμού, με τα Νοεμβριανά του 1916, η λήξη των οποίων σηματοδοτεί την είσοδο της Ελλάδας στη δίνη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι ήρωες του λογοτεχνικού αυτού “ντοκουμέντου”, πλάσματα τραυματισμένα και απογοητευμένα, βιώνουν το σκληρό πρόσωπο της Ιστορίας και οραματίζονται μια πιο δίκαιη ζωή, άλλοι συλλογικά, άλλοι ατομικά. Σε κάθε περίπτωση, τα όνειρά τους, είτε για το κοινό καλό είτε για το προσωπικό, συνθλίβονται από την ίδια τη συγκυρία, όπου το δόκανο του πολιτικού φανατισμού και των εθνικών παθών συμπαρασύρει και ματαιώνει τους πάντες.

Οι νεκροί της ζωής
Οι νεκροί της ζωής : Ο Κώστας Παρορίτης αφιερώνει τη συλλογή του αυτή στις “φτωχές ψυχούλες που δεν αναγαλλιάσανε ποτέ στο φίλημα το ζωοποιό της Αλήθειας και της Αγάπης”, στους “κακότυχους κυνηγητάδες κάποιου Ήσκιου που όλο τους φεύγει από τα χέρια”.
Πρόκειται για μια συλλογή διηγημάτων που πρωταγωνιστές τους είναι κυρίως άνθρωποι του λαού, άνθρωποι που η κοινωνία τους έχει βάλει στην άκρη της ζωής και μάταια προσπαθούν να σηκώσουν το ανάστημά τους. Δείχνουν την αδικία, την αδικία που πρέπει ν’ αλλάξει· για να γίνει ο κόσμος καλύτερος απ’ αυτόν που ζουν οι ήρωές τους.
Εξάλλου είναι χαρακτηριστικό ότι η έκδοση της συλλογής αυτής οδήγησε στην παύση του Κώστα Παρορίτη για ένα μήνα από το Εκπαιδευτικό Συμβούλιο το 1908, εξαιτίας της ιδεολογικής του στράτευσης που διαπερνά όλα τα διηγήματα της συλλογής.

Οι δύο δρόμοι
Στο μυθιστόρημα αυτό ο Παρορίτης πραγματεύεται την σοσιαλιστική προσπάθεια αφύπνισης και εξέγερσης των κολλήγων του κάμπου, τον ξεσηκωμό και την βίαια καταστολή του από τον στρατό.
Αίτημα του ξεσηκωμού η κοινωνική δικαιοσύνη.

Μυθιστορήματα
Στο άλμπουρο (Ρομάντζο σφουγγαράδικο) (1910)
Το μεγάλο παιδί (Κοινωνικό Ρομάντζο) (1915)
Ο κόκκινος τράγος (1924)
Οι δυο δρόμοι (1927)

Διηγήματα
Από τη ζωή του δειλινού (1906)
Οι νεκροί της ζωής (1907)
Ο πατέρας και άλλα διηγήματα (1921)

Συλλογικά έργα
Χριστουγεννιάτικες ιστορίες (2009)
Χριστούγεννα και χιονιάς (2013)

Συγκεντρωτικές εκδόσεις
Διηγήματα (περιλαμβάνονται οι συλλογές “Από τη ζωή του δειλινού” και “Οι νεκροί της ζωής”) (1982)

Πηγές: EKEBI, BIBLIONET, Πελεκάνος, Νεφέλη, Σύγχρονη Εποχή, ΔΟΛ, Οδυσσέας

144 views.