Λευτέρης Παπαλεοντίου

Ελληνες λογοτέχνες Κύπρος
Ο Λευτέρης Παπαλεοντίου γεννήθηκε στην Κύπρο το 1959 και σπούδασε νεοελληνική φιλολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (1980-1984), όπου συνέχισε μεταπτυχιακές σπουδές (MA 1989, PhD 1994). Από το 1994 διδάσκει στο Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου. Ασχολείται κυρίως με τη μελέτη και κριτική της νεότερης κυπριακής λογοτεχνίας. Εξέδωσε τα βιβλία: “Η κυπριακή λογοτεχνία στον τύπο” (1993), “Τα πρώτα βήματα της κυπριακής λογοτεχνικής κριτικής 1880-1930” (1997), “Λογοτεχνικές μεταφράσεις του μείζονος ελληνισμού: Μικρασία – Κύπρος – Αίγυπτος 1880-1930” (1998). Επιμελήθηκε τις εκδόσεις πεζογραφημάτων της Μ. Ρουσσιά, του Ν. Βραχίμη και του Ε. Φραγκούδη. Είναι υπεύθυνος έκδοσης του περιοδικού Μικροφιλολογικά (1997 κ.ε.) και στις εκδόσεις Τόπος διευθύνει τη σειρά της Κυπριακής λογοτεχνίας.

Λογοτεχνικές μεταφράσεις του μείζονος Ελληνισμού – Λευτέρης Παπαλεοντίου

Μικρασία – Κύπρος – Αίγυπτος 1880-1930.


Η εργασία του Λευτέρη Παπαλεοντίου, προϊόν πολυετούς ερευνητικού μόχθου, αποθησαυρίζει και καθιστά ερευνήσιμη μιαν άγνωστη παράδοση: την πλούσια μεταφραστική παραγωγή που δημοσιεύτηκε σε έντυπα του μείζονος ελληνισμού (στη Μικρά Ασία, στην Αίγυπτο και την Κύπρο) από το 1880 έως το 1930. Πρόκειται για ασυνήθιστα συστηματική βιβλιογραφική έρευνα, που εκπονήθηκε σε βιβλιοθήκες της Θεσσαλονίκης, της Αθήνας, της Κύπρου, της Αλεξάνδρειας και του Λονδίνου, και βασίζεται σε αποδελτίωση διακοσίων σαραντατριών περιοδικών, ημερολογίων, λευκωμάτων και (στην περίπτωση της Κύπρου) εφημερίδων. Το έργο του Λ. Παπαλεοντίου αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για τη μελέτη του εύρους και του βάθους των διεθνών λογοτεχνικών σχέσεων που εκδηλώνονται σε περίοδο κρίσιμη, τόσο για την ανάπτυξη της νεοελληνικής λογοτεχνίας όσο και για τις τύχες του μείζονος ελληνισμού.

Βιβλιογραφική μελέτη, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 1998, 349 σελ.

Στοχαστικές προσαρμογές – Λευτέρης Παπαλεοντίου

Για την ιστορία της ευρύτερης νεοελληνικής λογοτεχνίας


Τα δεκαοχτώ κείμενα που συγκεντρώνονται στον τόμο αυτό περιστρέφονται γύρω από έναν βασικό θεματικό άξονα: Αφορούν πρωτίστως λογοτεχνικές σχέσεις και επαφές της ελληνικής περιφέρειας με το κέντρο ή και αντίστροφα. Το πεδίο της περιφέρειας περιορίζεται συνήθως στο χώρο της Κύπρου και κάποτε σε άλλες περιοχές του νοτιοανατολικού μείζονος ελληνισμού (Αίγυπτος, Μικρά Ασία)· ως λογοτεχνικό κέντρο για τις περιοχές αυτές νοείται κατά κύριο λόγο η Ελλάδα (ιδίως η Αθήνα), κάποτε και η Ευρώπη.
Ειδικότερα, στις τρεις πρώτες ενότητες του βιβλίου εξετάζονται η υποδεικνύονται αντίστοιχα “συνομιλίες” ποιητών, πεζογράφων και κριτικές παρεμβάσεις λογίων, ενώ στο τελευταίο μέρος δίνονται γραμματολογικά σχεδιάσματα που αφορούν τους τομείς της ποίησης και της πεζογραφίας, των λογοτεχνικών μεταφράσεων και των περιοδικών.

Ιστορία και κριτική, Γαβριηλίδης, 2000, 404 σελ.

Περιοδικά λόγου και τέχνης – Λευτέρης Παπαλεοντίου

Αναλυτική βιβλιογραφία και παρουσίαση: Κυπριακά περιοδικά 1903-1958


Ο τέταρτος τόμος που παραδίδεται σήμερα στη δημοσιότητα (πριν από την έκδοση του τρίτου τόμου), είναι ενταγμένος στο πλαίσιο του ερευνητικού/εκδοτικού προγράμματος με τον γενικό τίτλο “Περιοδικά λόγου και τέχνης (1901-1940). Αναλυτική βιβλιογραφία και παρουσίαση”. Μέχρι σήμερα εκδόθηκαν δύο τόμοι, που περιλαμβάνουν τα αθηναϊκά μόνο περιοδικά λόγου και τέχνης· ο πρώτος τόμος (1996) καλύπτει την περίοδο 1901-1925 και ο δεύτερος (2002) την περίοδο 1926-1933. Με την έκδοση του τρίτου τόμου, που θα καλύπτει τα χρόνια 1934-1940, θα ολοκληρωθεί η καταγραφή και η παρουσίαση των αθηναϊκών περιοδικών λόγου και τέχνης· η έρευνα και η καταγραφή προχωρεί με ρυθμούς που μας επιτρέπουν να αισιοδοξούμε ότι σχετικά σύντομα θα εκδοθεί και αυτός. Παράλληλα, είχε αρχίσει η καταγραφή των περιοδικών λόγου και τέχνης που εκδόθηκαν στην ελλαδική περιφέρεια από το 1901 ως το 1940.
Ο ανά χείρας τέταρτος τόμος της σειράς παρουσιάζει δύο σημαντικές αλλά αναγκαίες αποκλίσεις από τις προδιαγραφές του υπόλοιπου έργου. Η πρώτη απόκλιση είναι χρονική· η βιβλιογραφία καλύπτει μεγαλύτερη χρονική περίοδο και περιλαμβάνει περιοδικά που εκδόθηκαν στην Κύπρο από τις αρχές ως το 1958, δηλαδή ως λίγο πριν το τέλος της αγγλοκρατίας και την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η δεύτερη απόκλιση αφορά το περιεχόμενό της· καταγράφονται όχι μόνο περιοδικά “λόγου και τέχνης” και “μικτά” αλλά και ετήσια ημερολόγια.

Βιβλιογραφία, University Studio Press, 2004, 297 σελ.

Όψεις της ποιητικής του Κώστα Μόντη – Λευτέρης Παπαλεοντίου




Το βιβλίο “Όψεις της ποιητικής του Κώστα Μόντη” ξεκινά από ένα εισαγωγικό άρθρο για τον άνθρωπο και τον συγγραφέα Μόντη, τον πρώτο σύγχρονο κύπριο συγγραφέα που κατάφερε να κερδίσει το ενδιαφέρον της ευρύτερης νεοελληνικής αλλά και διεθνούς κριτικής. Η μελέτη περιλαμβάνει στη συνέχεια οκτώ κείμενα που αφορούν το ποιητικό, το πεζογραφικό και το θεατρικό έργο του Μόντη. Τέσσερα από αυτά αφορούν την ποίηση του και επικεντρώνονται σε επιμέρους ζητήματα της ποιητικής του, μεταξύ των οποίων οι ποιητικές αντιδράσεις του απέναντι σε κρίσιμα και καθημερινά ζητήματα του τόπου και του καιρού του. Στα επόμενα τρία κείμενα γίνεται λόγος για τα διηγήματα και τα εκτενέστερα πεζογραφήματά του. Ο τόμος συμπληρώνεται με ένα άρθρο για το περιοδικό “Το Θέατρο”, το οποίο ο Κ. Μόντης εξέδωσε με τον Φ. Μουσουλίδη στη Λευκωσία, όπου δίνονται αρκετά στοιχεία για τα θεατρικά ενδιαφέροντα του συγγραφέα..

Ερμηνεία και κριτική, Σοκόλη, 2006, 211 σελ.

Δοκίμια-Μελέτες-Ιστορία και κριτική
Λογοτεχνικές μεταφράσεις του μείζονος Ελληνισμού (1998), Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
Στοχαστικές προσαρμογές (2000), Γαβριηλίδης
Περιοδικά λόγου και τέχνης (2004), University Studio Press
Όψεις της ποιητικής του Κώστα Μόντη (2006), Σοκόλη

Συλλογικά έργα
Ο περιοδικός Τύπος στον μεσοπόλεμο (2001), Σχολή Μωραΐτη
Ο Ψυχάρης και η εποχή του (2005), Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών. Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη
Ο Ελληνισμός στον 19ο αιώνα (2006), Εκδόσεις Καστανιώτη
Νίκος Νικολαΐδης ο Κύπριος (1884-1956) (2007), Βιβλιόραμα
Λόγος γυναικών (2008), Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας
Ετερότητα και εκπαίδευση (2008), Εκδόσεις Παπαζήση
Κυπριακή Δημοκρατία 50 χρόνια (2010), Εκδόσεις Παπαζήση
Ιστορία της νεότερης κυπριακής λογοτεχνίας (2010), Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών Κύπρου

Μεταφράσεις
Συλλογικό έργο, Ανθολογία νέων Κυπρίων Ποιητών (2018), Εκδόσεις Βακχικόν

Πηγές: Biblionet, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Γαβριηλίδης, University Studio Press, Σοκόλη