Νίκος Παναγιωτόπουλος

Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος γεννήθηκε το 1963 στο Χαλάνδρι, όπου και μεγάλωσε.
Σπούδασε τεχνολόγος μηχανικός, ενώ παράλληλα ασχολήθηκε με το θέατρο.
Εργάστηκε ως καλλιτεχνικός συντάκτης (από το 1989 έως το 1992) σε εφημερίδες, περιοδικά και την τηλεόραση. Τα τελευταία χρόνια, εκτός από την πεζογραφία, ασχολείται επαγγελματικά με το σενάριο.
Έχει γράψει σενάρια για τηλεοπτικές σειρές, ενώ από το 1995 ασχολείται σχεδόν αποκλειστικά με τον κινηματογράφο. Έχει γράψει δέκα σενάρια για ταινίες μεγάλου μήκους -ανάμεσά τους οι “Απόντες” (1996), ο “Βασιλιάς” (2002) και η “Αγρύπνια” (2005), όλες σε σκηνοθεσία Νίκου Γραμματικού, οι “Ώρες κοινής ησυχίας” (2006), σε σκηνοθεσία Κατερίνας Ευαγγελάκου, κ.ά. Για μια απ’ αυτές, τους “Απόντες”, τιμήθηκε με το βραβείο σεναρίου στο 37ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης το 1996.
Ενεργό μέλος της Ένωσης Σεναριογράφων Ελλάδας, διδάσκει σενάριο σε σεμινάρια και σε προγράμματα σπουδών κινηματογράφου.
Ποιήματα και διηγήματά του έχουν διακριθεί σε διαγωνισμούς, ενώ το πρώτο του βιβλίο, η συλλογή διηγημάτων “Η ενοχή των υλικών” (Πόλις, 1997), τιμήθηκε με το Βραβείο Μαρίας Ράλλη για πρωτοεμφανιζόμενους συγγραφείς.
Ακολούθησαν τα μυθιστορήματα: “Ο Ζίγκι απ’ τον Μάρφαν” (Πόλις, 1998, κυκλοφορεί και στα ιταλικά από τις εκδόσεις Crocetti), “Το γονίδιο της αμφιβολίας” (Πόλις, 1999, β΄ εκδ. Μεταίχμιο, 2012, κυκλοφορεί σε επτά γλώσσες -στα γερμανικά από τις εκδ. Reclam, στα γαλλικά από τις εκδ. Gallimard, στα ιταλικά από τις εκδ. Ponte Alle Grazie, στα σλοβενικά, στα κινέζικα κ.ά), “Αγιογραφία” (Πόλις, 2003, κυκλοφορεί στα γερμανικά από τις εκδ. Reclam και στα γαλλικά από τις εκδ. Gallimard) και “Τα παιδιά του Κάιν” (Μεταίχμιο, 2011, βραβείο Μυθιστορήματος Ιδρύματος Πέτρου Χάρη Ακαδημίας Αθηνών, 2012).
Τόσο τα μυθιστορήματα όσο και διηγήματά του έχουν μεταφραστεί σε αρκετές ξένες γλώσσες.
Ο “Ολομόναχος” είναι το έβδομο βιβλίο του και εκδόθηκε αρχικά στη Γαλλία, στη σειρά Ce que la vie signifie pour moi των Editions du Sonneur.

Η ενοχή των υλικών
Μια φορά κι έναν καιρό, ένας άνθρωπος πήγε και κάθησε κάτω από μια μηλιά. Εκεί που καθότανε, ένα μήλο ξεκόλλησε από κάποιο κλαρί και του ‘πεσε στο κεφάλι. Κάποιος άλλος στη θέση του το μόνο που θα κέρδιζε ίσως να ήταν ένα καρούμπαλο. Επειδή όμως ο άνθρωπος αυτός δεν ήταν όποιος κι όποιος, αλλά ένας μεγάλος μαθηματικός, φυσικός και φιλόσοφος. που τον έλεγαν Νεύτωνα, το αποτέλεσμα της πτώσης του μήλου -όσο τραβηγμένο κι αν ακούγεται- ήταν η αφορμή για τη διατύπωση της θεωρίας της παγκόσμιας έλξης.
Τηρουμένων των αναλογιών, κάτι τέτοιο συμβαίνει και στους ήρωες των εννιά διηγημάτων της “Ενοχής των υλικών”. Μόνο που δεν είναι σπουδαίοι επιστήμονες σαν τον Νεύτωνα, χώρια που οι περισσότεροι νόμοι της Φυσικής έχουν διατυπωθεί από καιρό. Οπότε το “μήλο” που πέφτει στο δικό τους κεφάλι -που μπορεί να είναι ένας σεισμός, ή απλώς ένα πάρτι, ένα έμφραγμα ή μια διακοπή ρεύματος, ένα τροχαίο ατύχημα ή μια παρτίδα μπιλιάρδο- τους αναγκάζει να δουν με άλλα μάτια τα υλικά με τα οποία είναι χτισμένη η ίδια τους η ζωή.
Περιέχονται τα διηγήματα: “Μη φοβάσαι, σε κρατάω… ή η αντοχή των υλικών”, “Το άλμα και ο νόμος της βαρύτητας”, “Οι νύχτες που γεννάν τις ιστορίες ή το φαινόμενο της συστολής και διαστολής”, “Το πάρτι και η δύναμη της αδράνειας”, “Το μπιλιάρδο ή η ορμή και η κρούση”, “Η σιωπή των υλικών”, “Η διακοπή και το ρεύμα του κόσμου”, “Η ακρίδα ή η διαδικασία της οξείδωσης” και “Η αντοχή των υλικών”.
139 σελ.

Ο Ζίγκι απ’ τον Μάρφαν
Το ημερολόγιο ενός εξωγήινου
O δωδεκάχρονος ήρωας του βιβλίου πιστεύει πως βρίσκεται στη Γη αιχμαλωτισμένος από τους ανθρώπους. Kαι για να διατηρήσει τη μνήμη της εξωγήινης καταγωγής του και τις ελπίδες του να δραπετεύσει κάποτε, με το διαστημόπλοιο που θα ρθει από τον πλανήτη Mάρφαν να τον πάρει, αποφασίζει να κρατήσει ημερολόγιο. Διαβάζοντας τις σελίδες αυτού του ημερολογίου, μαθαίνουμε πολλά για το πώς ένας ευαίσθητος έφηβος παρατηρεί τον κόσμο γύρω του.
359 σελ.

Το γονίδιο της αμφιβολίας
Στις αρχές του 21ου αιώνα, ένας αμερικανός βιολόγος, ο Άλμπερτ Τσίμερμαν, ανακαλύπτει το γονίδιο του καλλιτέχνη. Προτείνει μάλιστα ένα απλό τεστ, με το οποίο μπορεί εύκολα να διαπιστωθεί αν κάποιος είναι γεννημένος δημιουργός ή όχι. Ένας πολλά υποσχόμενος συγγραφέας, μπροστά στον φόβο μιας πιθανής διάψευσης, παίρνει την απόφαση να ζήσει με την αμφιβολία. Αρνείται να υποβληθεί στο τεστ, που έχει φέρει τα πάνω κάτω στον κόσμο της Τέχνης (και όχι μόνο), χωρίς να συνειδητοποιεί ωστόσο, πως μ’ αυτή του τη στάση καταδικάζει τον εαυτό του στη σιωπή. Θα υποστεί τις οδυνηρές συνέπειες της απόφασής του με γενναιότητα και δεν θα το μετανιώσει παρά για μια στιγμή μονάχα, λίγο πριν τον θάνατό του… Και τότε θα πιάσει πάλι μολύβι και χαρτί για να πλέξει το εγκώμιο της αμφιβολίας, χωρίς να μπορεί να φανταστεί ότι αυτή η εξομολόγηση θα οδηγήσει σε μια καινούργια ανατροπή, ίσως ακόμα πιο ηχηρή από εκείνη που προκάλεσε το περίφημο τεστ.
222 σελ.

Αγιογραφία
Καλοκαίρι του 1940, κάπου στην Αρκαδία… Ένα ολόκληρο χωριό, το Θερμό, ξεσηκώνεται και λιντσάρει τον προστάτη “άγιό” του -τον φημισμένο ασκητή Ιωάννη τον Ορφανό, ξακουστό σε ολόκληρη τη χώρα για τη θαυματουργή του δράση.
Μέσα σε μια νύχτα, καθώς ψυχορραγεί, ο Ορφανός προλαβαίνει να εξομολογηθεί σ’ ένα δεκαοχτάχρονο αγόρι, τον μοναδικό “ουδέτερο” κάτοικο του Θερμού -τον άνθρωπο που την επομένη, σύσσωμο το χωριό, θα κατηγορήσει για το φόνο του “αγίου”.
Εξήντα τόσα χρόνια αργότερα, κι ενώ οι εκκλησιαστικές αρχές συλλέγουν στοιχεία προκειμένου να προχωρήσουν στην αγιοποίηση του Ορφανού, ο “φονιάς” αποφασίζει να σπάσει τη σιωπή του.
330 σελ.

Άμοιρο Μαράκι
Μια απροσδόκητη είδηση, απ’ αυτές που πολύ σπάνια ταράζουν τη νηνεμία της ελληνικής επαρχίας και που, συνήθως, αποδεικνύονται ανάξιες του σάλου που έχουν προκαλέσει, σέρνεται στους ήσυχους κατά τα άλλα δρόμους της μικρής ετούτης πόλης τις δύο τελευταίες ώρες. […] 62 σελ.

Ο Ιπποπότης και η Νεραϊγελάδα
Το πρώτο παιδικό βιβλίο του γνωστού συγγραφέα. Ο Ιπποπότης είναι ένας ιπποπόταμος διαφορετικός από τους άλλους καθώς φορά πανοπλία. Ένα παιχνίδι λέξεων και εικόνων, που μέσα από το εύρημα των χιουμοριστικών “επιμειξιών” των πλασμάτων μετατρέπει μια απλή ιστορία σε ευχάριστη αφήγηση ή ανάγνωση.
32 σελ.

Τα παιδιά του Κάιν
Οι έφηβοι του ’79 μεγάλωσαν. Σήμερα έχουν πατήσει τα πενήντα. Καλοζωισμένοι, καλοντυμένοι, καλλιεργημένοι, μάλλον ευκατάστατοι – μοιάζει να μην τους λείπει τίποτε. Τότε γιατί επιστρέφουν στην παραλία; Τι περιμένουν να βρουν; Το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος δεν μπορεί παρά να αποτελεί απλώς ένα πρόσχημα, καθώς το Καινούργιο από ψαροχώρι έχει μεταμορφωθεί σ’ ένα ακόμα άχαρο τουριστικό θέρετρο.
Μια και τις ίδιες μέρες το χωριό φιλοξενεί ένα πανευρωπαϊκό σεμινάριο σεναρίου, ας το θέσουμε με όρους αστυνομικής ταινίας β΄ διαλογής: οι έφηβοι του ’79 επιστρέφουν σαν τον δολοφόνο στον τόπο του εγκλήματος… Η ευδαιμονία των χρόνων που μεσολάβησαν δεν ήταν παρά στάχτη στα μάτια. Για να θολώσουν τα κίνητρα και να ξεχαστεί το θύμα…
Βραβείο Ιδρύματος Πέτρου Χάρη Ακαδημίας Αθηνών 2012
395 σελ.

Γραφικός χαρακτήρας
Μια συλλογή από 67 μικρές -έως μικροσκοπικές- ιστορίες, από εκείνες που ξεπηδούν απρόσκλητες καθώς ξεφυλλίζεις, ας πούμε, το άλμπουμ με τις οικογενειακές φωτογραφίες.
Ιστορίες ασπρόμαυρες, αφού φαντάζουν κιόλας μακρινές, αν και ο απόηχός τους βρίσκει τρόπο να επιβιώνει, παρηγορητικός, μέσα στη βουή και την αντάρα.
Ιστορίες αληθινές, αν και αυτό έχει ίσως τη μικρότερη σημασία· το προσωπικό βίωμα δεν είναι παρά η αφορμή αυτών των ακαριαίων αφηγήσεων που ψηλαφούν το αποτύπωμα μιας εποχής, με αφετηρία τα μέσα της δεκαετίας του ’60.
Ιστορίες που μαρτυρούν πως το παρελθόν βρίσκει πάντα τρόπο να τρυπώνει ανάμεσα στα λόγια μας…
Ιστορίες της μιας ανάσας, οι περισσότερες από τις οποίες θα μπορούσαν να διαβαστούν άνετα ακόμα κι ανάμεσα σε δυο σταθμούς του αθηναϊκού μετρό.
184 σελ.

Το ημερολόγιο ενός εξωγήινου
Είναι δώδεκα χρονών. Κοιτάζει τον κόσμο γύρω του και δεν καταλαβαίνει…
Δεν καταλαβαίνει, για παράδειγμα, γιατί δεν πρέπει να τρέχει και να λαχανιάζει, ή γιατί δεν τον αφήνουν να κάνει ποδήλατο.
Δεν καταλαβαίνει επίσης γιατί τρελαίνονται οι άνθρωποι για ποδόσφαιρο, ή πώς είναι δυνατόν να πιστεύουν στον κεραυνοβόλο έρωτα.
Δεν καταλαβαίνει καθόλου τη συμπεριφορά των συμμαθητών του και τις περίεργες ερωτήσεις που του κάνουν οι γονείς τους.
Δεν καταλαβαίνει επίσης τα κινέζικα που λένε οι γιατροί κι οι νοσοκόμες πάνω απ’ το κεφάλι του· όσο γι’ αυτά που λένε οι καθηγητές του στο σχολείο… αυτά δεν θέλει να τα καταλάβει.
Γιατί δεν θέλει να ξεχάσει! Ούτε και να γίνει άνθρωπος μια μέρα θέλει, όπως τον απειλούν πως θα συμβεί ο Θορν κι η Ρέινα, που παριστάνουν τους γονείς του.
Θέλει να μείνει εξωγήινος και να γυρίσει μια μέρα στον πλανήτη του, τον πλανήτη Μάρφαν, πριν του συμβεί τίποτε απ’ αυτά τα παράλογα που σου τυχαίνουν όλη την ώρα στη Γη… Πριν έρθει, ας πούμε, ο διαιτητής και -φταις δεν φταις- σου βγάλει την κόκκινη κάρτα και σε πετάξει έξω απ’ το παιχνίδι.
368 σελ.

Ο Σαλιγκαγκάριν πάει στ’ άστρα
Ο Σαλιγκαγκάριν, ένα ανυπόµονο και πεισµατάρικο σαλιγκάρι, ξεκινάει το µεγάλο ταξίδι για να δει τον κόσµο πέρα από τα λάχανα όπου γεννήθηκε.
Εκεί έξω, στα άγνωστα και απάτητα µέρη που διασχίζει, ρισκάροντας τη ζωή του, κανείς δεν τον διαβεβαιώνει πως θα βγει κερδισµένος. Εκείνος όµως είναι σίγουρος. Και η τύχη βοηθάει τους τολµηρούς. Στο θαυµαστό και… αργό ταξίδι του θα αποκτήσει σοφία και γνώση, θα ανακαλύψει τα όριά του, αλλά και τη χαρά τού να αναζητάς κάθε µέρα περισσότερα. Και θα καταφέρει να φτάσει εκεί όπου κανένα σαλιγκάρι δεν έφτασε ποτέ!
44 σελ.

Ολομόναχος
Αυτοβιογραφική προφητεία
Ένα μυστικό καλά κρυμμένο για πάνω από μισόν αιώνα έρχεται ανέλπιστα στην επιφάνεια για να φωτίσει το αόρατο νήμα που συνδέει τη ζωή του συγγραφέα με εκείνη του πατέρα του.
Η σπαρακτική αφήγηση της οικογενειακής ιστορίας αποτελεί ένα Γράμμα στον Πατέρα – μια ετεροχρονισμένη πράξη αποδοχής της άυλης πατρικής κληρονομιάς.
Την ίδια στιγμή όμως αποτελεί κι ένα είδος διαθήκης, νουθεσία και ευχή μαζί προς τον δικό του γιο – μια απεγνωσμένη προφητεία ή προκαταβολική απολογία για όσα θα του κληροδοτήσει θέλοντας και μη.
101 σελ.

Μυθιστορήματα
Ο Ζίγκι απ’ τον Μάρφαν (1998), Πόλις
Το γονίδιο της αμφιβολίας (1999), Πόλις
Αγιογραφία (2003), Πόλις
Τα παιδιά του Κάιν (2011), Μεταίχμιο
Το γονίδιο της αμφιβολίας (2012), Μεταίχμιο (Ε)
Το ημερολόγιο ενός εξωγήινου (2017), Μεταίχμιο

Διηγήματα
Η ενοχή των υλικών (1997), Πόλις
Άμοιρο Μαράκι (2007), Τόπος
Γραφικός χαρακτήρας (2016), Μεταίχμιο

Αφηγήσεις
Ολομόναχος (2018), Μεταίχμιο

Παιδική λογοτεχνία
Ο Ιπποπότης και η Νεραϊγελάδα (2009), Ελληνικά Γράμματα
Ο Σαλιγκαγκάριν πάει στ’ άστρα (2017), Μεταίχμιο

Συλλογικά έργα
Ο φύλακας των ψυχών (1999), Κέδρος
Παραμύθια από το μέλλον (2001), Μίνωας
Ιμερολόγια (2003), Μίνωας
Γρανίτα από λεμόνι (2003), Κέδρος
Το Χαλάνδρι που γνώρισα (2005), Ευριπίδης
Ιστορίες καπνού (2006), Μίνωας
Το στίγμα της εποχής μας (2010), Εκδόσεις Καστανιώτη
Το βιβλίο της προδοσίας (2010), Εκδόσεις Πατάκη
Το αποτύπωμα της κρίσης (2013), Μεταίχμιο
Χωρίς μαγνητόφωνο (2018), Πόλις
Ο πρώτος σταθμός (2018), Μεταίχμιο

Μεταφράσεις
Συλλογικό έργο, Ανθολογία του μαύρου χιούμορ (1996), Αιγόκερως
Andrew Crumey, Ο κύριος Μι (2001), Πόλις
Jean Echenoz, Ζερόμ Λεντόν (2003), Πόλις
Martin Page, Το πολύχρωμο αγόρι (2010), Ελληνικά Γράμματα
Philip Roth, Ο καθηγητής του πόθου (2010), Πόλις
Howard Jacobson, Το όνομά μου είναι Σάιλοκ (2016), Μεταίχμιο
Tracy Chevalier, Καινούργιο αγόρι (2018), Μεταίχμιο

Πηγές: Biblionet, Μεταίχμιο, Ελληνικά Γράμματα, Πόλις, Τόπος

Επισκέψεις: 11