Σταμάτης Πολενάκης

Ελληνες λογοτέχνες


Τα γαλάζια άλογα του Φραντς Μαρκ
“Ομιλείτε χαμηλοφώνως”
Αλλά ας αφήσουμε στην άκρη τις αυταπάτες/
τώρα είναι η εποχή που πρέπει να προσέχουμε/
τις συνομιλίες μας και ιδιαίτερα/
κατά τις ώρες αιχμής/
Και δεν υπάρχει βέβαια κανενός είδους δημοκρατία/
πουθενά πόσο μάλλον στην ποίηση όπου/
την κάθε λέξη πριν ακόμα γραφτεί την έχει ήδη/
καθαρογράψει ο θάνατος.
(από τη σελ. 43 του βιβλίου)

Βερολίνο
Το έργο αυτό επιχειρεί να περιγράψει το λυκόφως ενός κόσμου. Ένα τρίγωνο: ο Φραντς Κάφκα, η Ντόρα Ντιαμάντ, η κοπέλα που τον συντρόφευσε στα τελευταία χρόνια της ζωής του και ένα φανταστικό πρόσωπο, ο γιατρός Λέοπολντ Μάγιερ, αντιμέτωποι με τον τρόμο της ίδιας της ύπαρξης αλλά και με την εφιαλτική κοινωνική πραγματικότητα της δεκαετίας του 1920 στο Βερολίνο. Στο Βερολίνο της πείνας, της εξαθλίωσης και μιας αόριστης τρομακτικής απειλής καθώς ο ναζισμός βρίσκεται ήδη έξω από τις πύλες.
Τρία πρόσωπα που προσπαθούν να ζήσουν και να διασώσουν την τρυφερότητα και την ποίηση μέσα σε μια παράλογη εποχή αμείλικτης σκληρότητας, μια εποχή όχι και τόσο μακρινή και διαφορετική από τη δική μας. Ένας αποχαιρετισμός σ’ έναν κόσμο που παραδίδεται σιγά-σιγά στο σκοτάδι και χάνεται για πάντα αργοσβήνοντας μαζί με τα τελευταία λυπημένα του φώτα.
Σταμάτης Πολενάκης

Τα σκαλοπάτια της Οδησσού
ΠΟΙΗΣΗ 2048
Τόσο πολύ εχρεωκοπήσαμε σύντροφοι
που ως και τα ξενοδοχεία
τα χτισμένα από τα κόκαλα των νεκρών,
τα ωραία παραθαλάσσια
ξενοδοχεία που φτιάξαμε με τα αργύρια
της προδοσίας του Πλουμπίδη,
ως και αυτά ακόμα, εγκαταλείφθηκαν
και σαπίζουν κάτω από τη λάσπη και τη
βροχή. Ούτε αυτή η εποχή είναι εποχή
για ποίηση: πληρώνουμε ακόμα
με νόμισμα Εμφυλίου.

ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΤΟΥ ΘΕΡΟΥΣ
Το λευκό σου φόρεμα, Λιαλιώ,
θλιμμένη σημαία του έρωτα
και η θάλασσα τριγύρω μας κατασκότεινη·
μια μέρα δεν θα υπάρχουμε.

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΑΙΝΙΓΜΑ
Αποχαιρέτα την για πάντα αυτήν τη σύντομη
εποχή της ελευθερίας.
Αντίο αλησμόνητες μέρες και νύχτες ένδοξες
και φύλλα που τα παίρνει ο άνεμος
Υπήρξαμε νέοι, σε τίποτα δεν ελπίζαμε
και περιμέναμε το αύριο με το τυφλό πείσμα
του ναυαγού που ρίχνει στο νερό πέτρες.

Η ένδοξη πέτρα
Μέρες του 1952
Το μέλλον προδιαγράφεται λαμπρόν- ένδοξες μέρες
μας περιμένουν
το ‘παν δυο γέροι συζητώντας μεταξύ τους
το ‘παν οι κυρίες στο τσάι του φιλανθρωπικού σωματείου
το ‘πε ο ηλικιωμένος φωτογράφος στο θλιμμένο αγοράκι
με τα κοντά παντελονάκια που οι γονείς του
το πήγαν να φωτογραφηθεί για την επέτειο
το ‘πε ο κύριος Τάκης ο μανάβης που έκλεβε
τη γιαγιά μου στο ζύγι
το ‘πε ο μουγκός στον κουφό
το ‘πε ένας διεθνούς φήμης υπνωτιστής στο ραδιόφωνο
το ‘πε ένας συνταξιούχος ταγματασφαλίτης
που είχε ανοίξει κουρείο στην οδό Αιόλου
το ‘πε σε μένα ένας τυφλός ζητιάνος
όλοι το ‘παν σε όλους κι έτσι τα χαρμόσυνα νέα
διαδόθηκαν παντού
το ‘παν οι καφετζούδες στον Πλαστήρα,
ένα μεσημέρι με καύσωνα στην πλατεία Ομονοίας
τον Αύγουστο του 1952.

Τα τριαντάφυλλα της Μερσέδες
Ποια είναι η Μερσέδες, από πού έρχεται και σε ποιον κόσμο φυτρώνουν τα κατάλευκα τριαντάφυλλά της;
Δύο μακροσκελή ποιήματα που αφηγούνται δυο διαφορετικές ιστορίες που με τη σειρά τους γεννούν άλλες. Δύο ποιήματα που μιλούν για το θαύμα και τη μαγική χρήση των λέξεων, για νίκες και ήττες, για έρωτες και αποχωρισμούς, την αιώνια εξορία και το διαρκώς ανεκπλήρωτο όνειρο της επιστροφής.
Αφηγητής και αναγνώστης πορεύονται από ήττα σε ήττα και από διάψευση σε διάψευση διασχίζοντας τη φλεγόμενη Ισπανία του 1936, τη Μαδρίτη, τη Βαρκελώνη και τη Γρανάδα και φθάνοντας μέχρι τις μέρες μας. Τίποτα δεν τελειώνει ποτέ, ο κόσμος ξαναρχίζει διαρκώς από την αρχή, η ζωή και το όνειρο μιας άλλης ζωής αναγεννώνται συνεχώς μέσα από τα ερείπια.
Ο αφηγητής ονειρεύεται επίσης, στο δεύτερο ποίημα, τα εγκαίνια μιας διώρυγας, ένα νυχτερινό ταξίδι με τραίνο από τη Βιέννη ως το Σαράγεβο του 1914 και τον μοιραίο πυροβολισμό που πυροδότησε τον όλεθρο του πρώτου παγκοσμίου πολέμου. Αφηγητής και αναγνώστης βρίσκονται στην καρδιά των γεγονότων βλέποντας με τα ίδια τους τα μάτια το ολέθριο νήμα της Ιστορίας να ξετυλίγεται.

Ποίηση
Το χέρι του χρόνου (2002)
Τα γαλάζια άλογα του Φραντς Μαρκ (2006)
Νοτρ Νταμ (2008)
Τα σκαλοπάτια της Οδησσού (2012)
Η ένδοξη πέτρα (2014)
Τα τριαντάφυλλα της Μερσέδες (2016)

Θεατρικά
Το τελευταίο όνειρο της Έμιλυ Ντίκινσον (2007)
Ψαρόσουπα (2009)
Βερολίνο (2010)

Συλλογικά έργα
Θεατρικό αναλόγιο 2007 (2007)
Karaoke Poetry Bar (2007)
Hellenica: Το καινούργιο εντός ή πέραν της γλώσσας: Ανθολογία νέων Ελλήνων ποιητών (2009)
Με το περίστροφο του Μαγιακόφσκι (2010)
Ars Poetica (2012)
Ανθολογία ποιητικών διαλόγων (2015)

Μεταφράσεις
Gustavo Ott, Η τρυφερή σου μολότοφ (2008)
Gustavo Ott, Η τρυφερή μολότωφ (2012)

Πηγές: BIBLIONET, Μικρή Άρκτος, Οδός Πανός, Αιγόκερως, Όμβρος

96 views.