Αγαθή Δημητρούκα

Η Αγαθή Δημητρούκα γεννήθηκε στο Πεντάλοφο Αιτωλοακαρνανίας.
Στιχουργός, συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας, μεταφράστρια.
Το 1974 συνέδεσε τη ζωή της με τον ποιητή Νίκο Γκάτσο και το 1976 άρχισε να γράφει στίχους για τον Μάνο Χατζιδάκι.
Ως στιχουργός συνεργάστηκε στη συνέχεια και με νεότερους συνθέτες, ενώ παράλληλα άρχισε να μεταφράζει – από τα ισπανικά- κείμενα για λογοτεχνικά περιοδικά και στίχους τραγουδιών για δίσκους, αλλά για το βιβλίο Στην άλλη ακτή στην άλλη όχθη (Τραγούδια από την παράδοση των Ισπανοεβραίων. Εικόνες: Χρήστος Μαρκίδης, Εκδόσεις Πατάκη, 1995).

Ο τζίτζικας ο Τζίτζι τζικ – Αγαθή Δημητρούκα
Ένας τζίτζικας φωτογράφος, που ξέρει πολύ καλά τα βιβλία. Όχι, δεν έχασε τη δουλειά του από την αλεπού. Όταν ξύπνησε το καλοκαίρι, όπως και κάθε καλοκαίρι, υπήρχαν τόσα πλασματάκια του Θεού που δεν είχαν προλάβει να δουν τη φωτογραφία τους, και τόσα που μόλις είχαν γεννηθεί και δεν είχαν προλάβει να δουν τον κόσμο, που… Μην ξαφνιαστείτε, αν ακούσετε κάποια στιγμή κοντά σας το τζίτζι τζικ της μηχανής του. Απλά, χαμογελάστε και πάρτε πόζα. Μπορεί το επόμενο βιβλίο του κυρίου Τζίτζι… τζικ να έχει θέμα εσάς, παιδιά.

Παιδική και εφηβική λογοτεχνία, Εκδόσεις Πατάκη, 2001, 47 σελ.

Ένα πιάνο με ουρά πιθήκου – Αγαθή Δημητρούκα
Όλα ξεκινάνε σ’ ένα τσίρκο. Ο φιλόμουσος διευθυντής του, ο κύριος Βερναρδόπουλος, φέρνει για το γερο-κλόουν ένα πιάνο με ουρά. Το πιάνο λάμπει, το πιάνο αστράφτει και η κυρία Πιθηκίδου, η σπουδαία ακροβάτισσα που θέλει να θεωρείται και σπουδαία μητέρα, αναφωνεί: “Επειγόντως, τα παιδιά μου πρέπει να μάθουν μουσική!” Μπορούν όμως οι πίθηκοι να γίνουνε πιανίστες;
Ο Κλήμης, ο Κνήμης και ο Κρίμης φορτώνονται στους ώμους τους το πιάνο ένα πρωί “στον πηγαιμό για την Ιθάκη”. Τη δική τους Ιθάκη. Την Ιθάκη των πιθήκων, που τη λένε Αφρική. Κι από την ενωμένη Ευρώπη -και την Ελλάδα μας- ως την Αφρική, πολλά χωράνε και πολλά συμβαίνουν σε θάλασσες, ποτάμια και στεριές.
Επειγόντως…

Παιδική και εφηβική λογοτεχνία, Εκδόσεις Πατάκη, 2003, 71 σελ.

Το μαρούλι της καλοσύνης – Αγαθή Δημητρούκα
Ο Αντώνης μεγάλωσε πια και πάει στο σχολείο. Όμως έχει ακόμη μια συνήθεια που κάνει τη δασκάλα του να θυμώνει! Θα καταφέρει τελικά να νικήσει αυτή τη συνήθεια;

Παιδική και εφηβική λογοτεχνία, Εκδόσεις Πατάκη, 2004, 24 σελ.

Πουλάμε τη ζωή, χρεώνουμε τον θάνατο – Αγαθή Δημητρούκα
Μυθιστορηματική αυτοβιογραφία
Βαρβαρότητα και ανθρωπιά, φτώχεια και μεγαλείο, ηρωισμός και όνειρο καθορίζουν τη μοίρα ενός μικρού κοριτσιού από κάποιο χωριό της Αιτωλοακαρνανίας, το οποίο, φτάνοντας στην εφηβεία, κατορθώνει να ξεφύγει από τον κλοιό της ελληνικής επαρχίας των δεκαετιών ’60-’70 και να βρει τη ζωή στην Αθήνα, πλάι στον ποιητή Νίκο Γκάτσο και ανάμεσα σε προσωπικότητες που σηματοδοτούν την πνευματική και πολιτιστική ιστορία της νεώτερης Ελλάδας.
Η συγγραφέας, πενήντα δύο χρόνων σήμερα, προσπαθώντας να ανασυνθέσει την ταυτότητά της µε ποιητικό ρεαλισμό, αυτοαναλύεται χωρίς ίχνος μελοδραματισμού ή σκανδαλοθηρίας σ’ ένα κείμενο γραμμένο µε μιαν ανάσα, για να διαβαστεί επίσης µε μιαν ανάσα, όπου ο πεζός λόγος εναλλάσσεται µε στίχους τραγουδιών, ποιήματα, θεατρικούς μονολόγους και διαλόγους προσώπων υπαρκτών, µη επινοημένων.
“Πρόκειται για το πρώτο βιβλίο μου που απευθύνεται σε ενήλικες αναγνώστες, οι οποίοι εύκολα θα αντιληφθούν ότι χρησιμοποιώ τη ζωή μου, παρ’ όλες τις τραγικές αντιθέσεις της, ως αφορμή για να μεταφέρω βιωμένες μνήμες καθώς και δανεισμένες, για να καταθέσω μαρτυρίες αλλά και συναισθήματα και για να αποδώσω ατμόσφαιρες χωρίς παραμορφώσεις απ’ τον χρόνο. Το προσωπικό μου όφελος; Ώσπου να κλείσουν οι δύο μήνες της συγγραφής, αισθάνθηκα την ψυχή μου να μαλακώνει, την ανάσα μου να δυναμώνει και να βρίσκω το πολύτιμο σθένος να αντισταθώ, μαζί με όσους αντιστέκονται, σε όλα αυτά που μας κάνουν να πουλάμε τη ζωή και να χρεώνουμε τον θάνατο, χωρίς να μαθαίνουμε ποτέ τι μένει.”
Αγαθή Δημητρούκα

Αφηγήσεις, Εκδόσεις Πατάκη, 2010, 237 σελ.

Πάσχα στη Γλυκομηλίτσα – Αγαθή Δημητρούκα
Ο Αντώνης -γνωστός ήρωας από το βιβλίο Το μαρούλι της καλοσύνης- μεγάλωσε πια. Απόδειξη ότι θα κάνει μόνος του το πρώτο του ταξίδι για τη Γλυκομηλίτσα.
Μέχρι το Μεγάλο Σάββατο που θα έρθουν οι γονείς του, θα περάσει όλες τις μέρες της Μεγάλης Εβδομάδας με τη γιαγιά του αλλά και τους φίλους του από το χωριό.
Θα πάνε στην εκκλησία, θα βοηθήσουν στον στολισμό του Επιταφίου, θα μαζέψουν ξύλα και φρύγανα για το κάψιμο του Ιούδα. Μέχρι που θα φτάσει η Κυριακή του Πάσχα, και τότε ίσως ο χορτοφάγος Αντώνης να δοκιμάσει κάποιο μεζεδάκι!

Παιδική και εφηβική λογοτεχνία, Εκδόσεις Πατάκη, 2010, 40 σελ.

Ο Χρυσάνεμος – Αγαθή Δημητρούκα
Μια φορά κι έναν καιρό σε ένα νησί άρχισε να φυσάει δυνατός άνεμος. Οι νησιώτες κλείστηκαν στα σπίτια τους και, όταν ξαναβγήκαν, είδαν με έκπληξη τα πάντα σκεπασμένα από σκόνη χρυσού. Η ζωή τους άλλαξε. Άφησαν τις ασχολίες τους και για να ζήσουν άρχισαν να πουλούν το χρυσάφι τους και να το ανταλλάσσουν με τα απαραίτητα. Όμως το χρυσάφι γινόταν κοπριά μόλις έφευγε από το νησί και κάποιο πρωί οι νησιώτες κατάλαβαν ότι ο πλούτος τους ήταν το ίδιο το νησί τους και η δουλειά τους.

Παιδική και εφηβική λογοτεχνία, Εκδόσεις Πατάκη, 2012, 54 σελ.

Οι Μαγκουράτοι – Αγαθή Δημητρούκα
Οι “Μαγκουράτοι”, πέρα από την ιστορία του Ιταλού Σίλβιο Μαγκουράτι και της οικογένειας που αποκτάει στη µεταπολεµική Πάτρα, προβάλλουν τις αξίες της ζωής. Αξίες όπως η αγωνιστικότητα για να ξεπερνιούνται τα εκάστοτε προβλήµατα, η σύµπνοια, η αλληλεγγύη και η εργατικότητα, για να απολαµβάνουν όλοι την ευτυχία και να µη ζει ο ένας σε βάρος του άλλου, αλλά και η φιλοπατρία, ο φιλειρηνισµός, η φιλοξενία και η αγάπη για τις τέχνες, µα πρώτα απ’ όλα ο έρωτας ως κινητήρια δύναµη των πάντων και ως η δύναµη που ενώνει τους ανθρώπους. Κι όλα αυτά δοσµένα µέσα από µια διαρκή εναλλαγή φανταστικών στοιχείων και πραγµατικών, έτσι ώστε ο νεαρός αναγνώστης να µπαίνει στον χώρο και τον χρόνο του αφηγήµατος και να βγαίνει µε γνώσεις γεωγραφίας και ιστορίας της σύγχρονης Ελλάδας.

Παιδική και εφηβική λογοτεχνία, Εκδόσεις Πατάκη, 2013, 46 σελ.

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος – Αγαθή Δημητρούκα
Ελ Γκρέκο
“Για πάντα, ποτέ!” λέει ο μικρός Δομήνικος από την Κρήτη και ξεκινάει το μεγάλο του ταξίδι στη ζωγραφική και στον κόσμο στα μέσα του 16ου αιώνα, για να μείνει γνωστός σε όλη την οικουμένη ως Ελ Γκρέκο.
Η Αγαθή Δημητρούκα γράφει με πολλή συγκίνηση και ο Νικόλας Ανδρικόπουλος εικονογραφεί με έμπνευση μία σύντομη βιογραφία του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, τιμώντας τα τετρακόσια χρόνια από τον θάνατό του στο Τολέδο της Ισπανίας. Ένα πανέμορφο βιβλίο, ικανό να ξυπνήσει στα παιδιά την αγάπη για την τέχνη και τη γνώση και να τους μεταδώσει το μήνυμα ότι στη ζωή αξίζει να αγωνιζόμαστε για τα όνειρά μας και πάντα για το καλό. Το λογοτεχνικό κείμενο της Αγαθής Δημητρούκα σε λιγότερες από χίλιες λέξεις χώρεσε αισθήσεις, χρώματα, πρόσωπα και γεγονότα μιας άλλης εποχής καλώντας τα παιδιά, από την Α΄ Δημοτικού κιόλας, αλλά και τους μεγάλους να το απολαύσουν.
Οι δραστηριότητες, στο δεύτερο μέρος του βιβλίου, διευρύνουν την πρώτη επαφή του αναγνώστη με τον μεγάλο ζωγράφο και την εποχή του.

Παιδική και εφηβική λογοτεχνία, Εκδόσεις Πατάκη, 2014, 40 σελ.

Λιβερίνος και Ρικάρντα – Αγαθή Δημητρούκα
“Για να σε βρω, γιγάντισσα,
τη γη µε δάκρυ ράντισα”
εξοµολογείται στη Ρικάρντα ένα ξωτικό µικρό, µικρούλικο και µικροτοσοδούλικο, ο Λιβερίνος. Κι ο έρωτας, απρόσµενος κι αληθινός, καταργεί σιγά σιγά τις αντιθέσεις, ενώνει ζωές και όνειρα, ώσπου η Ρικάρντα, ίση προς ίσον πια, τραγουδάει:
“Γλυκέ µου Λιβερίνε µου,
φιλιά κι αγάπη δίνε µου!”
Μια γλυκιά ιστορία αγάπης µε υπέροχη εικονογράφηση, που λειτουργεί µυητικά για τα παιδιά και ευφραντικά για τους µεγάλους.

Παιδική και εφηβική λογοτεχνία, Εκδόσεις Πατάκη, 2017, 48 σελ.

Αν – Αγαθή Δημητρούκα
Αν μου δίναν έν’ άλογο μαύρο
και μου λέγαν τον δρόμο μου να ’βρω…
Αν μου δίναν κλωστές να κεντήσω
και μου λέγαν τον κόσμο να ντύσω…
Αν μου δίναν τις πίκρες τους όλοι
και μου λέγαν να χτίσω μια πόλη…
Μικρέ ή μεγάλε αναγνώστη, πριν ανοίξεις το βιβλίο που κρατάς στα χέρια σου, απάντησε σ’ αυτά τα “αν” με τη δική σου φαντασία. Και κάν’ το σαν παιχνίδι: κάθε φορά που θα θέλεις να το ξεφυλλίσεις, να βρίσκεις και μια καινούρια απάντηση.
Θα εκπλαγείς με το πόσο ποιητικά και πόσο όμορφα θα βλέπεις όλα τα καθημερινά σου “αν”, αφού, μαζί με το βιβλίο, θα έχεις ανοίξει πια και την καρδιά σου.

Παιδική και εφηβική λογοτεχνία, Καλειδοσκόπιο, 2018, 40 σελ.

Κήπος με γιασεμάκια – Αγαθή Δημητρούκα
Στίχοι και ποιήματα
“Κήπος με γιασεμάκια ο ουρανός”, κήπος με στίχους και στιχάκια αυτό το βιβλίο που συγκεντρώνει επιλεκτικά το στιχουργικό έργο της Αγαθής Δημητρούκα, αλλά και ποιήματά της, από το 1977 μέχρι σήμερα.
Η Αγαθή, μαθητεύοντας κοντά στον Νίκο Γκάτσο, εμφανίστηκε στον χώρο του τραγουδιού γράφοντας στίχους για τον Μάνο Χατζιδάκι, από τους οποίους λίγοι πρόλαβαν να δισκογραφηθούν· οι περισσότεροι παρέμειναν αδισκογράφητοι ή και αμελοποίητοι και παρουσιάζονται στο βιβλίο για πρώτη φορά.
Γράφοντας πάντα ποιητικά, συνεργάστηκε τόσο με νεότερους Έλληνες συνθέτες όσο και με ξένους με σκοπό πότε τον δίσκο, πότε τη συναυλία ή το θέατρο και πότε την παρουσίαση κάποιου παραμυθιού της.

Κύριε, δώσ’ μου θάρρος
το σκοινί να μην κοπεί,
θέλω να ’μαι φάρος
που φωτίζει τη σιωπή.

Θέλω να πετάξω ελεύθερα
πιο πέρα κι απ’ το κενό,
πράγματα μικρά και δεύτερα
δεν ξέρω ν’ αγαπώ.

Είμαι ακροβάτης
και γυρεύω δικό μου Θεό.

Ποίηση, Εκδόσεις Πατάκη, 2019, 302 σελ.

Αφηγήσεις
Πουλάμε τη ζωή, χρεώνουμε τον θάνατο (2010), Εκδόσεις Πατάκη

Παιδική και εφηβική λογοτεχνία
Ο τζίτζικας ο Τζίτζι τζικ (2001), Εκδόσεις Πατάκη
Ένα πιάνο με ουρά πιθήκου (2003), Εκδόσεις Πατάκη
Το μαρούλι της καλοσύνης (2004), Εκδόσεις Πατάκη
Πάσχα στη Γλυκομηλίτσα (2010), Εκδόσεις Πατάκη
Ο Χρυσάνεμος (2012), Εκδόσεις Πατάκη
Οι Μαγκουράτοι (2013), Εκδόσεις Πατάκη
Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (2014), Εκδόσεις Πατάκη
Λιβερίνος και Ρικάρντα (2017), Εκδόσεις Πατάκη
Αν (2018), Καλειδοσκόπιο
Κήπος με γιασεμάκια (2019), Εκδόσεις Πατάκη

Συλλογικά έργα
Μια πόλη, ένας συγγραφέας (2001), Μίνωας

Μεταφράσεις
Diego Maradona, Federico García Lorca, Richard Dungworth, Sonia Fernández-Vidal, Moira Butterfield, Fiona Munro, Fiona Watt, Thomas Flintham, Allan Percy, Sam Taplin, Hannah Wilson, Pablo Neruda, Fernando Savater, Carlo Goldoni, Gonzalo Giner, Joyce Dunbar, Miguel de Cervantes Saavedra, Debi Gliori, Αίσωπος, Liane Payne, Hans Christian Andersen, Tiffany Leeson, David Melling, Eduard Estivill, Martin Waddell, Jane Ray κ.ά.

Πηγές: EKEBI, Biblionet, Εκδόσεις Πατάκη, Καλειδοσκόπιο