Τάσος Γουδέλης

Ελληνες λογοτέχνες


Η γυναίκα που μιλά
Τα δεκατρία διηγήματα της συλλογής θα μπορούσαν να συνοδεύονται από τη φράση “πολλαπλής αναγνώσεως”. Διότι δεν αφηγούνται μονότροπα μία “ιστορία”. Πολυεστιακά στον πυρήνα τους, οδηγούν τον αναγνώστη σε διάφορες κατευθύνσεις ταυτόχρονα, αναγκάζοντάς τον να προσανατολισθεί με βάση το σχεδόν κερματισμένο βλέμμα του αφηγητή, το οποίο προσπαθεί να συγκρατηθεί χωρίς επιτυχία πάνω σε μία συγκεχυμένη πραγματικότητα.
Εξωτερικά όλα τα κείμενα είναι αφηγηματικά, όμως η στρατηγική της κατασκευής τους πολλές φορές προτείνει μια διασπασμένη, αντισυμβατική διαδοχή γεγονότων “έτσι ώστε το παρόν να περιέχει το μέλλον και να πραγματοποιείται μαζί του ως συνεκδοχική όψη της μιας και αδιαίρετης ζωής”.
Ο Τάσος Γουδέλης με την τεχνική της γραφής του, η οποία υιοθετεί συν τοις άλλοις ένα είδος ποιητικού μινιμαλισμού, επιχειρεί να υπονομεύσει το συνηθισμένο τρόπο πρόσληψης της λογοτεχνικής πραγματικότητος. Επιζητεί να “ελαχιστοποιήσει την απόσταση μεταξύ δημιουργού και δέκτη επανεγγράφοντας κάποια ουσιώδη δευτερεύοντα στοιχεία, που, εντούτοις, με την παρουσία τους βοηθούν ώστε να συγκροτηθεί μια διαφορετική ψυχική ατμόσφαιρα στον αναγνώστη”.

Οικογενειακές ιστορίες
Το «εσωτερικό» μιας οικογένειας που το παρακολουθούμε σε ένα αφηγηματικό ταχυδράμα μεταξύ 1920 και 1950. Στις σελίδες του βιβλίου περιγράφεται με αφαιρετικό τρόπο η περίπλοκη σχέση των μελών μιας ελληνικής οικογένειας. Τα ιστορικά γεγονότα τα οποία βιώνουν οι ήρωες δεν επηρεάζουν βαθύτερα τα ψυχολογικά τους κίνητρα.
Ο Τάσος Γουδέλης αυτή τη φορά προτείνει μια ιστορία εσωστρέφειας, ενοχών και αποκρύψεων μέσα από το γνωστό του πυκνό ύφος. Το ψυχολογικό «ημίφως» που κυριαρχεί αναπαρίσταται με μία γλώσσα μη περιγραφική και αντιπεζολογική: η ποιητική απόχρωση είναι το ζητούμενο σε αυτή την κλειστοφοβική αφήγηση, η οποία περισσότερα υπαινίσσεται παρά δηλώνει.

Η παρουσία
Ο Τάσος Γουδέλης, έπειτα από το “διάλειμμα” ενός μυθιστορήματος (“Οικογενειακές ιστορίες”), επανέρχεται στο χώρο της δηλωμένης του προτίμησης, αυτόν του διηγήματος.
Η μικρή φόρμα, όπως την αντιλαμβάνεται ο Τάσος Γουδέλης, οφείλει να είναι “εναρμονισμένη με την ενδιάθετη γραφή, την ελευθερία και την εσωτερικότητα”.
Τα περισσότερα από τα κείμενα του βιβλίου υπηρετούνται από μία “μετααφηγηματική, ταυτοτική γραφή, μπροστά στον καθρέφτη του υποσυνειδήτου”, από “έναν πλάγιο λόγο χωρίς παρεκκλίσεις… χωρίς εξωτερική εξέλιξη ορατή”, η οποία παρακολουθεί την “άχρονη ροή της συνείδησης”. Όπως έχει παρατηρήσει ο Δημήτρης Ραυτόπουλος, απέναντι στο υποκείμενο δεν υπάρχει ποτέ “μια εξωτερική πραγματικότητα αυτοτελής, αναγνωρίσιμη, περιγράψιμη αλλά θέα πρισματική, αμετάφραστη σε γραμμική λογική, είτε σε σταθερή εικόνα δισδιάστατη, τρισδιάστατη… Όχι εικόνα, αλλά κατάσταση, εσωτερική από φευγαλέα ή διαφεύγοντα γεγονότα, ερεθίσματα – ακόμα και σωματικά, αισθητηριακά.
Σε έναν τέτοιο αβέβαιο χωρόχρονο, φαίνονται να εντοπίζονται και να συλλαμβάνονται οι καταστάσεις σαν από μια αντεστραμμένη κάμερα (ιδεατή) που βλέπει προς τον καμεραμάν. Είναι μια αντίφαση-ανατροπή, κινηματογραφική οπτική/λογική…”.
Εκτός από τα “αφηρημένα” διηγήματα συναντάμε διάφορες “μιμήσεις ύφους” αφηγηματικού χαρακτήρα, ηθελημένες ταχυλογίες που παρουσιάζονται ως προπλάσματα διηγημάτων, μία δημιουργική μετάφραση/ανάπλαση ενός παλαιού, ξένου κειμένου, διακειμενικές και ψευδοδοκιμιακές χειρονομίες.

Το ωραίο ατύχημα
Τα 22 διηγήματα της συλλογής αφηγούνται με τον τρόπο τους “μικρές ιστορίες”, οι οποίες επιχειρούν να αποδώσουν ελλειπτικά, χωρίς άσκοπες περιγραφικότητες, περίπου “μετέωρες” καταστάσεις. Το ποιητικό ζητούμενο κυριαρχεί μέσα σε τόνους μινιμαλιστικούς και σκηνικά όπου η λεπτομέρεια μεγεθύνεται ανησυχητικά ή ειρωνικά.
Πρόσωπα (συνήθως το υποκειμενικό βλέμμα) και καταστάσεις δεν υπακούουν αυστηρά στις επιταγές της κλασικής δραματουργίας, ενώ το σύνολο συντίθεται από ποικιλία θεματικών μοτίβων, τα οποία επιχειρούν να συλλάβουν τα φευγαλέα παράδοξα μικρών και μεγάλων “αντινομιών” της πραγματικότητας.

Mυθιστoρήματα
Οικογενειακές ιστορίες (2006)

Διηγήματα
Αρπακτικά (1990)
Πρωινή επίσκεψη (1993)
Σκιές γυναικών (1996)
Ο ύπνος του Αλφρεντ (1999)
Η γυναίκα που μιλά – 13 διηγήματα (2002)
Η παρουσία (2010)
Το ωραίο ατύχημα – 22 διηγήματα (2013)

Μελέτες – δοκίμια
Ορσον Γουέλς (1984)
Πάολο και Βιτόριο Ταβιάνι (1986)
Τζων Χιούστον (1988)

Μεταφράσεις
Rosa Luxemburg, Μπροσούρα του Γιούνιους (2010)

Συλλογικά έργα
Κινηματογράφος ’93 (1994)
Μιχάλης Κακογιάννης (1995)
Κινηματογράφος ’94 (1995)
Κινηματογράφος ’95 (1996)
Κινηματογράφος ’96 (1997)
Κινηματογράφος ’97 (1998)
Το βιβλίο στο σινεμά (1999)
Εργαστήριο Βαλκάνιων πεζογράφων (1999)
Το βιβλίο στον κινηματογράφο (2000)
Jules Dassin (2000)
Συγγραφείς και σκηνοθέτες από τη Γερμανία (2001)
Κριτική κινηματογράφου (2001)
Κινηματογράφος 2000 (2001)
Luchino Visconti (2001)
Eric Rohmer (2001)
Carl Dreyer (2001)
Commedia all’ Italiana (2002)
Σινεμυθολογία (2003)
Fritz Lang (2003)
Cinemythology (2003)
Κώστας Σφήκας (2004)
Κινηματογράφος 2004 (2005)
Patrice Chéreau (2005)
Κινηματογράφος 2005 (2006)
Σε σκοτεινούς δρόμους (2007)
Κινηματογράφος 2006 (2007)
Γιάννης Δουβίτσας (2013)

Βραβεία
Η γυναίκα που μιλά – Κρατικό Βραβείο Διηγήματος και το βραβείο διηγήματος του περιοδικού ΔΙΑΒΑΖΩ (2003)

Πηγές πληροφοριών: EKEBI, BIBLIONET, tasosgoudelis.wordpress.com

88 views.