Θάλεια Ιερωνυμάκη

Λογοτέχνες
Η Θάλεια Ιερωνυμάκη γεννήθηκε στο Μόντρεαλ.
Σπούδασε στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Είναι διδάκτωρ Νεοελληνικής Φιλολογίας του Τμήματος Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου.
Δίδαξε στη Μέση Εκπαίδευση και στο Πανεπιστήμιο Βουκουρεστίου.
Εργάζεται ως ΕΔΙΠ στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών.
Άρθρα και κριτικές της έχουν δημοσιευθεί σε πρακτικά συνεδρίων και περιοδικά.

Η νεοελληνική ωδή έως το 1880 – Θάλεια Ιερωνυμάκη

Ιστορική διαμόρφωση και θεωρία του είδους
Είδος υψηλό και, σύμφωνα με την ποιητική θεωρία της Αναγέννησης και του Νεοκλασικισμού, σχεδόν ταυτόσημο με τη λυρική ποίηση, η ωδή είναι ιδιαίτερα προσφιλής σε ολόκληρο τον 19ο αιώνα. Αν και στη νεοελληνική λογοτεχνία έχει συνδεθεί σχεδόν αποκλειστικά με την ποίηση του Ανδρέα Κάλβου, ωστόσο, από την εμφάνιση, κατά τη δεύτερη δεκαετία του 19ου αιώνα, έως τη διαμόρφωσή της, μεταξύ 1860-1880, προκρίνεται για να εκφράσει ποιητικά την επικαιρότητα: εξυμνεί πρόσωπα και αφηρημένες έννοιες, φιλοδοξεί να διαιωνίσει ιστορικά γεγονότα, πλαισιώνει επετειακές εκδηλώσεις, καλείται ακόμη και να υπερβεί, σε συμβολικό επίπεδο, τον θάνατο.
Η παρούσα μελέτη παρακολουθεί χρονολογικά τους μετασχηματισμούς του είδους σε συνάρτηση με τα πολιτικά γεγονότα, τις ιδεολογικές ζυμώσεις και τα κοινωνικά και πολιτισμικά του συμφραζόμενα, καθώς και με την αδιάλειπτη αλληλεπίδρασή του με άλλα λυρικά είδη, όπως ο ύμνος, ο θούριος και η ελεγεία. Σε αυτό το πλαίσιο παρουσιάζονται και αναλύονται κείμενα που υπακούουν στις ειδολογικές συμβάσεις, αλλά και κείμενα που τις τροποποιούν· οι νεοκλασικιστικές δοκιμές του Κωνσταντίνου Νικολόπουλου, οι καθοριστικές από τη σκοπιά της λογοτεχνικότητας ωδές του Κάλβου, οι ωδές του Σολωμού με κύριο ειδολογικό χαρακτηριστικό την αποθέωση, αλλά και οι πειραματισμοί του Παναγιώτη Σούτσου σηματοδοτούν την ευελιξία και τη σθεναρή παρουσία του είδους στον 19ο αιώνα.

Ιστορία και κριτική, Σμίλη, 2018, 402 σελ.

Ο Δανδής και ο Πιερότος – Θάλεια Ιερωνυμάκη

Μαλακάσης, Φιλύρας, Καρυωτάκης
Το ποιητικό έργο και η κοινωνική ταυτότητα του Μιλτιάδη Μαλακάση, του Ρώμου Φιλύρα και του Κ. Γ. Καρυωτάκη συνεξετάζονται και προσεγγίζονται ερμηνευτικά στο πλαίσιο του κοινωνικολογοτεχνικού φαινομένου του δανδισμού και της καλλιτεχνικής παράδοσης του κλοουνισμού. Ο Μαλακάσης φέρεται, και αντιμετωπίζεται από τους συγχρόνους του, ως δανδής και αριστοκράτης. Διαρκώς παρούσα στον Μεσοπόλεμο, η παραγνωρισμένη σήμερα ποίησή του συνδυάζει το ανάλαφρο επιφαινόμενο του δανδή με τη βαθιά μελαγχολία του εσωτερικού του κόσμου. Ο Φιλύρας επινοεί, σε αυτοβιογραφικά κείμενα, ένα πορτραίτο που συσκοτίζεται από τα συμπτώματα της ψυχικής νόσου, αλλά ακτινοβολεί από το χάρισμα του γνήσιου ποιητή. Η ποίησή του χαρακτηρίζεται από την αναζήτηση μιας υπερβατικής πραγματικότητας και από την εναλλαγή προσωπείων: ποιητής-προφήτης, γόης εραστής, πιερότος, τρελός. Ο Καρυωτάκης συνδυάζει τη δανδιστική αποστασιοποίηση με την κλοουνίστικη ταπείνωση, την ανωτερότητα με την πτώση, και επιλέγει, όχι τυχαία, να απευθυνθεί σατιρικά στους δύο συγκαιρινούς του ποιητές.
Ο ποιητικός διάλογος του Καρυωτάκη με τον Μαλακάση και τον Φιλύρα εντάσσεται στα κοινωνικά και λογοτεχνικά του συμφραζόμενα και επανερμηνεύεται με την αξιοποίηση αθησαύριστου και αρχειακού υλικού. Απέναντι στην ανωτερότητα, που εκδηλώνεται στην περίπτωση του Μαλακάση ως υπεροπτική συμπεριφορά και σε εκείνη του Φιλύρα ως αναζήτηση του υψηλού και του ιδεώδους, ο Καρυωτάκης αντιπροτείνει την πραγματωμένη από τον ίδιο σε ελεγειακά και σατιρικά ποιήματά του πτώση και συντριβή.

Ιστορία και κριτική, Σμίλη, 2019, 368 σελ.

Δοκίμια-Μελέτες-Ιστορία και κριτική
Η νεοελληνική ωδή έως το 1880 (2018), Σμίλη
Ο Δανδής και ο Πιερότος (2019), Σμίλη

Συλλογικά έργα
Η ποίηση και η ποιητική του Κωστή Παλαμά (2016), Ίδρυμα Κωστή Παλαμά
Ελληνικότητα και ετερότητα (2016), Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Φιλοσοφική Σχολή. Τμήμα Θεατρικών Σπουδών

Πηγές: Biblionet, Σμίλη

52 views