Ηλίας Γκρης

Ο Ηλίας Γκρης κατάγεται από την Κρέστενα Ολυμπίας.
Τελείωσε το Γυμνάσιο στην Αθήνα και σπούδασε οικονομικά στην Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιά.
Από το 1975 άσκησε τη δημοσιογραφία σε διάφορα μέσα και κυρίως στη δημόσια τηλεόραση όπου έκανε και εκπομπές ιστορικού περιεχομένου.
Eξέδωσε: “Ρημαγμένη πολιτεία” (1980, 1984), “Στα γεφύρια του κόσμου” (1982), “Εχθρικό τοπίο” (1983, 1985, 1990), “Λήθαργος κόσμος” (1987, 1990), “Η Έφεσος των αλόγων” (1993), “Αλφειός πρόγονος”, (2005).
Στο διάστημα 1999-2003 παρουσίασε την πολιτιστική εκπομπή “Μορφές Τέχνης”.
Εξέδωσε επίσης μία συλλογή διηγημάτων και δύο μυθιστορήματα.
Επιμελήθηκε έναν τόμο για τον Τάκη Σινόπουλο και κυκλοφόρησε τρεις ανθολογίες και ένα βιβλίο δοκιμίων.
Μέρος του έργου του έχει συμπεριληφθεί σε ανθολογίες και έχει μεταφραστεί στα αγγλικά, ιταλικά, βουλγαρικά, γερμανικά, ρώσικα, ισπανικά, περσικά.
Διετέλεσε μέλος στην Επιτροπή Σεναρίων της Ε.Ρ.Τ. (1993-1995) και στην Επιτροπή Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας της Κύπρου (2003-2005).
Είναι μέλος της ΕΣΗΕΑ και της Εταιρείας Συγγραφέων.

Ρημαγμένη πολιτεία – Ηλίας Γκρης
Η Ρημαγμένη πολιτεία, ποιητική συλλογή του 1980, είναι επιμερισμένη σε τρεις λόγους-ενότητες.

«ήλιος θ’ αράξει θρασύς κι ανελέητος
Πάνω σε πέτρες κι αναχώματα που διαβαίνουν
Μουλωχτά οι αιώνες
Να στρώσει δείπνο μυστικό με θρούμπι και μέλι
Χτίζοντας κάστρα στων γυναικών τη μήτρα»

Ποίηση, Ζαχαρόπουλος Σ. Ι., 1984, 32 σελ.

Στα γεφύρια του κόσμου – Ηλίας Γκρης
Δεύτερη συλλογή είναι η τιτλοφορούμενη “Στα γεφύρια του κόσμου” του 1982. Η ποιητική γλώσσα έχει απαλύνει, ο στίχος είναι πιο επιμελημένος, η μαχητικότητα έχει υποχωρήσει, αλλά τα προβλήματα και η αγωνία όχι.

«Οι ορκισμένοι χαθήκαν
ή άθαφτοι σεργιανούν
ρεματιές, λαγκαδιές και μνημούρια».

Ποίηση

Εχθρικό τοπίο – Ηλίας Γκρης
Στην τρίτη συλλογή, με τίτλο “Εχθρικό τοπίο”, ο ποιητής ξαναζεί την παιδική ηλικία, τις πληγές, τις εθνικές περιπέτειες, τον πατέρα, τα βάσανα, τις αθεράπευτες πληγές, τους θανάτους.

«και οι ποιητές
κατηφείς τρωγλοδύτες της γλώσσας
επιστρέφουν στην παιδική ηλικία
ξεθάβοντας άχραντες λέξεις»

Ποίηση, Ζαχαρόπουλος Σ. Ι., 1985, 31 σελ.
Ποίηση, Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη, 1991, 43 σελ.

Λήθαργος κόσμος – Ηλίας Γκρης
1977-1985
Η συλλογή “Λήθαργος κόσμος”, που δίνει και τον τίτλο στην έκδοση, είναι του 1987. Η ίδια θεματική. Τα παιδιά που τρέχουν, που ονειρεύονται, τα παιδιά της Κρέσταινας, η δική του παιδική ζωή, το δικό του ακυρωμένο όνειρο, η φρίκη μέσα στο όνειρο.

Ποίηση, Ζαχαρόπουλος Σ. Ι., 1987, 63 σελ.
Ποίηση, Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη, 1991, 55 σελ.

Αρσενική έρημος – Ηλίας Γκρης
Η “Αρσενική έρημος” είναι ένα ψυχαναλυτικό έργο, βιβλίο σταθμός για το ψυχολογικό μυθιστόρημα και την ελληνική βιβλιογραφία της ψυχοθεραπείας, καθώς περιγράφει με συναρπαστικό τρόπο το πώς ένας άνθρωπος αναζητά την προσωπική του αλήθεια.

Μυθιστόρημα, Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη, 1995, 331 σελ.

Το μάτι του ασύλου – Ηλία Γκρη
Η καταδίκη ενός ανθρώπου στον μυστηριακό κόσμο της ψύχωσης, στην ισόβια μοναξιά της κοινώς αποκαλουμένης τρέλας, είναι το θέμα του μυθιστορήματος που έγραψε ο ποιητής Ηλίας Γκρης. Ο ήρωας του μυθιστορήματος, υπαρκτό πρόσωπο μιας τραγικής μοίρας, βιώνει τραυματικά μια επεισοδιακή παιδική ηλικία. Μέσα από ποικίλες αντιξοότητες σταδιακά εξωθείται στο άσυλο έρμαιο των ψευδαισθήσεων και ενός μηχανισμού που ύπουλα αλέθει συνειδήσεις.

Μυθιστόρημα, Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη, 1990, 276 σελ.
Μυθιστόρημα, Ίνδικτος, 1998, 347 σελ.

Αλφειός πρόγονος – Ηλίας Γκρης
Σ’ αυτή την ποιητική συλλογή ο ποιητής Ηλίας Γκρης ισορροπεί ανάμεσα στη θέαση του ανοιχτού χώρου και στην εσωτερική αναζήτηση με αξιοσημείωτα αισθητικά αποτελέσματα.
Δώδεκα χρόνια μετά την ποιητική συλλογή Η Έφεσος των αλόγων (1993) παρουσιάζεται με το έκτο κατά σειρά έργο του Αλφειός πρόγονος. Η συλλογή αυτή με ποιήματα ωριμότητας, τόσο ως προς τις αισθητικές αναζητήσεις της όσο και ως προς τη φιλοσοφική ενατένιση του έξω κόσμου, σφραγίζει αποτελεσματικά ένα τέταρτο και πλέον του αιώνα στη δημιουργική πορεία του ποιητή.
Το ποιητικό υποκείμενο, πολυπρόσωπο και εδώ, κινεί και ανατροφοδοτεί την έμπνευσή του δίνοντας μια νέα αλλά ευανάγνωστη εικόνα των προθέσεών του. Η προσωπική μυθολογία του εκτείνεται από την αρχαία Ελλάδα με την ενεργοποίηση μυθικών πλέον προσώπων (Ηράκλειτος, Επίκουρος, Πύρρων, Αλέξανδρος κ.λπ.) αλλά και εμβληματικών προσώπων της σύγχρονης ιστορίας μας (Κολοκοτρώνης, Καραϊσκάκης κ.λπ.).
Η ποιητική του Ηλία Γκρη στοχαστική με πολλαπλές ανατροπές και γλωσσικό σφρίγος φαίνεται σ’ αυτό το έκτο βιβλίο του ότι επιδιώκει την εκπλήρωση του αιτήματος για ανανέωση του νεοελληνικού ποιητικού λόγου.

Ποίηση, Μεταίχμιο, 2005, 54 σελ.

Περί ποιήσεως – Ηλίας Γκρης
Μια δέσμη ιδεών μ’ επίκεντρο την ποίηση
Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 συχνά έκανα τη σκέψη για μια συστηματική προσέγγιση στα φαινόμενα που επηρεάζουν και συντελούν στη δημιουργία της ποίησης· για το πώς αντιλαμβανόμουν εγώ, “ένας γραφιάς ποιημάτων”, ορισμένες θεμελιακές αρχές και σχέσεις που ορίζουν την ποιητική. Πράγματα που βέβαια προϋπήρξαν, αλλά μέσα από τη διεύρυνση της προσωπικής μου αντίληψης, αντανακλούν το πιστεύω μου για την αυθεντική πληρότητα του ποιητικού λόγου.
Ο αγώνας του ποιητή πρωτίστως -πάνω από τεχνικές, ρεύματα, σχολές και γενιές- είναι δαιμονικός αγώνας μελέτης και κάθαρσης του εαυτού, θέματα όπως η γλώσσα, η ιδεολογία, ο ρυθμός, η παράδοση, η ψυχανάλυση, η αμφισβήτηση, η συγκίνηση, η φιλοσοφία, κ.ά. συνθέτουν το πλέγμα ενός ασίγαστου προβληματισμού σε σχέση με την ποίηση και την ποιητική πράξη.
Θέλησα, λοιπόν, να φτιάξω ένα βιβλίο δωρικότητας και αυστηρής πειθαρχίας. Με ζητούμενο μιαν αισθητική αγωγή τέτοια που αρμόζει στην ποίηση.

Ερμηνεία και κριτική, Γαβριηλίδης, 2009, 220 σελ.

Η Έφεσος των αλόγων – Ηλίας Γκρης
Είκοσι επτά είναι τα ποιήματα της συλλογής και σε όλα ο αναγνώστης καλείται να ανασκάψει για να βρει ένα δεύτερο και τρίτο επίπεδο ανάγνωσης.

«Και μου ‘λεγε ο ποιητής• δε ζούμε σε καιρούς
που θρέφουν ποιητές• φύγε κωπηλάτης στην
Έφεσο και βρες τον πλοηγό της αιώνιας επιστροφής.»

Ποίηση, Γαβριηλίδης, 2012, 52 σελ.

Λήθαργος κόσμος – Ηλίας Γκρης
“O κύκλος αυτών των τεσσάρων πρώτων συλλογών του Γκρή συνιστά, αναμφίβολα, μια τεθλασμένη γραμμή μεταφορικής αναπαράστασης της μαθητείας του στην ποίηση και στη ζωή. Μαθαίνει να ζει, εξορκίζοντας το παρελθόν, έτσι όπως διογκώνεται στη φαντασία του, με το να το διοχετεύει προς την ποίηση. Είναι η γνωστή διαδικασία της ιαματικής αποφόρτισης. Αρχίζει με την περιδιάβαση σ’ έναν κόσμο ερειπίων, όπου το ρήμαγμα και το ξεθεμέλιωμα δεν είναι μόνο η προοπτική εικόνα της ελληνικής ενδοχώρας μετά τη δεκαετία του ’40, μια εικόνα έντονου ψυχικού βρασμού, αφού αναλογεί στην παιδική ηλικία είναι και η προσωπική/υπαρξιακή αίσθηση, ο χαλασμός που πέρασε πάνω από την παιδική και εφηβική ηλικία και τη σφράγισε με θανάτους οικείων”.
Αλέξης Ζήρας

Ποίηση, Εκδόσεις Γκοβόστη, 2014, 144 σελ.

Σαν άλλος Οιδίποδας – Ηλίας Γκρης
Στη νέα συλλογή του “Σαν άλλος Οιδίποδας” ο Ηλίας Γκρής, ποιητής της “γενιάς του ’70”, με “ρωμαλέο και τρυφερό ύφος” διευρύνει το πεδίο των αναζητήσεών του τόσο θεματολογικά όσο κι αισθητικά.
Δώδεκα χρόνια από τη συλλογή “Αλφειός πρόγονος” (2005), εμφανίζεται με ποιήματα κατασταλαγμένης ωριμότητας, κλείνοντας πλέον σαράντα χρόνια συνεχούς παρουσίας στην ποίηση.
Με επάλληλη εκδίπλωση δραστικών μύθων, που εκτείνονται από την Αρχαία Ελλάδα και φτάνουν στη σύγχρονη εποχή και τη μυθοποιητική του εντοπιότητα, οι αισθητικές διερευνήσεις του Ηλία Γκρή είναι αποκαλυπτικές μιας ποίησης βαθιά φιλοσοφικής, που συνομιλεί με την ιστορία, αναστοχάζεται και αμφισβητεί.

Ποίηση, Εκδόσεις Γκοβόστη, 2018, 88 σελ.

Ποίηση
Ομολογίες (1977)
Ρημαγμένη πολιτεία (1980)
Στα γεφύρια του κόσμου (1982)
Εχθρικό τοπίο (1983), Ζαχαρόπουλος Σ. Ι.
Ρημαγμένη πολιτεία (1984), Ζαχαρόπουλος Σ. Ι. (Ε)
Εχθρικό τοπίο (1985), Ζαχαρόπουλος Σ. Ι. (Ε)
Λήθαργος κόσμος (1987), Ζαχαρόπουλος Σ. Ι.
Λήθαργος κόσμος (1991), Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη (Ε)
Εχθρικό τοπίο (1991), Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη (E)
Η Εφεσος των αλόγων (1993)
Αλφειός πρόγονος (2005), Μεταίχμιο
Η Έφεσος των αλόγων (2012), Γαβριηλίδης (Ε)
Λήθαργος κόσμος (2014), συγκεντρωτική έκδοση 1977-1987, Εκδόσεις Γκοβόστη
Σαν άλλος Οιδίποδας (2018), Εκδόσεις Γκοβόστη

Μυθιστορήματα
Οι Αγλύκαντοι (1980)
Οι Αγλύκαντοι (1983) (Ε)
Το μάτι του ασύλου (1990), Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη
Αρσενική έρημος (1995), Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη
Το μάτι του ασύλου (1998), Ίνδικτος (E)

Δοκίμια-Μελέτες-Ερμηνεία και κριτική
Περί ποιήσεως (2009), Γαβριηλίδης

Συλλογικά έργα
Η αποκάλυψη του Ντίνου Χριστιανόπουλου (2004), Ιανός
Ο Περικλής Σφυρίδης χωρίς περιστροφές (2004), Ιανός
Ημερολόγιο 2012: Η δική μας Ελλάδα (2011), Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη
Το 1821 στην ελληνική ποίηση (2011), Κέδρος
Ποιητικές συνομιλίες (2012), Οδός Πανός
1ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Αθηνών (2013), Κύκλος Ποιητών
Τα πάθη στη λογοτεχνία (2016), Εκδόσεις Καστανιώτη
Τα ποιήματα του 2014 (2016), Κοινωνία των (δε)κάτων
Διαφορετικότητα (2017), Πήλιον Όρος
Ωρολογιακοί μηχανισμοί (2018), Νεφέλη

Μεταφράσεις
Brooke, Rupert, Τα ποιήματα, ο ποιητής και η Σκύρος (2015), Εκδόσεις Γκοβόστη

Πηγές: Biblionet, Ζαχαρόπουλος Σ. Ι., Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη, Μεταίχμιο, Ίνδικτος, Γαβριηλίδης, Εκδόσεις Γκοβόστη, diastixo.gr

Επισκέψεις: 6