Χρίστος Χατζήπαπας


Στο μάτι του φιδιού
Δεν μπορούσα να της αρνηθώ, με είχε προειδοποιήσει. Αλλά πάντα επεφύλασσε εκπλήξεις η Αθηνά. Σαν κάτι από χέλι του γλυκού νερού να υπήρχε στο κύτταρό της – ξεγλιστρούσε φεύγοντας, γλιστρούσε όταν ερχόταν. Ναϊάς μέχρι τέλους η αγαπημένη ξαδέρφη μου. Κι είχε μιαν ικανότητα ειδική να ενσταλάζει τη ζωντάνια της και στους πιο καταπτοημένους, όπως ήμουν εγώ εκείνη την εποχή. Σ’ αυτούς που αγαπούσε. Κι εμένα μ’ αγαπούσε πιστεύω. Σ’ αντίθεση μ’ εκείνους που δεν τους ήθελε κι έχυνε μέσα τους μεγάλους κόμπους μαρασμού, τους εξολόθρευε χωρίς να το παίρνουν χαμπάρι. Απλώς θεωρούσαν πως ένα πρόωρο γήρας τους εξαντλούσε, πως ήταν μια ατυχία, οκέι, πλην αναπόφευκτη. Δέχονταν τη μοίρα τους σχεδόν με ευχαρίστηση. Εμένα ωστόσο με είχε για πάντα προορίσει κάτι σαν προστατευόμενο αδερφό, κι ας έμοιαζε πολύ νεότερη. Μόνο τις στιγμές του κτηνώδους οργασμού της, που συγκλονιζόταν από σπασμούς, οι ρόλοι μας αντιστρέφονταν. «Μεγάλε μου», κραύγαζε, «είμαι η μικρή σου πουτανίτσα. Κάνε με ό,τι θες». Στην ουσία όμως αυτή με πηδούσε. Μόνο που δεν το ομολογούσε από αβρότητα, για να μην ξεπέφτω από το ρόλο μου. Αλλοτε πάλι, σαν να της σωζόταν κάποιο συστατικό της δύναμής της, επιζητούσε μια εξωσυνουσιακή επαφή, να είναι όσο πιο κολλητά στο κορμί μου, να τη ζεσταίνω, να της ψιθυρίζω λόγια που ήθελε, να την αγκαλιάζω μ’ έναν τρόπο που να μοιάζει πως την προστατεύω. Από τι; Πολλές φορές έκοβε τόσο δρόμο κι ερχόταν από Λεμεσό μόνο και μόνο γι’ αυτό. Μισή ωρίτσα χαδάκια και να φύγει. Κείνο το βράδυ όμως δεν είχε περάσει ποτέ από το μυαλό μου πως θα ‘φευγε για τελευταία φορά.

Έρως εν καμίνω
Ένα μωρό καίγεται μέσα σ’ ένα αυτοκίνητο κι ένας έρωτας “καίγεται” επίσης στους δρόμους της Ρώμης, ανάμεσα στους πίνακες του Γκόγια και σε μια μίνι φουστίτσα… Μια πέτρινη σημαία ντροπής πάνω στον Πενταδάκτυλο και δυο “πονεμένα, σαλεμένα μυαλά” κάτω στη Λευκωσία, να προσπαθούν να ξεκολλήσουν από το κορμί (ποιανού άραγε;) “το δηλητηριώδες πουκάμισο του Νέσσου”…
Δυο πόδια που κρύβονται από ντροπή κάτω από τον καναπέ και δυο πόδια ανύπαρκτα κάτω από τα σεντόνια του νοσοκομείου… Ο έρωτας μιας αγελάδας στις σιτοκαλαμιές και ο έρωτας ενός εφήβου στην κουφάλα μιας ελιάς μέσα στη νεροποντή…
Δυο φίδια αγκαλιασμένα, που αφήνουν την “ασημιά στιλπνότητά τους να διαχέεται σε ρέουσες κινήσεις στον αέρα”, και δυο περιστέρια στο μπαλκόνι ερωτευμένα, απέναντι στα βογκητά της Βάλλυ στο διπλανό δωμάτιο του ξενοδοχείου και στον «έρωτα» της Μαρίνας, η οποία κρύβεται ένοχα στην ντουλάπα…
Και μια μαυροφορεμένη μάνα, με μια φωτογραφία σε σελοφάν καρφωμένη στα χέρια της, να προσπαθεί να εξηγήσει σε “ώτα μη ακουόντων” γιατί ο φαντάρος γιος της στη φωτογραφία δεν καλοπερνάει εκεί που ίσως βρίσκεται…
Αυτά και άλλα πολλά περιλαμβάνονται στα έντεκα διηγήματα του βιβλίου Έρως εν καμίνω του Χρίστου Χατζήπαπα.

Το ασταθές βήμα και άλλα διηγήματα
… Κρίνοντας κανείς από την απαλότητα με την οποία δυο σύννεφα σμίγουν φευγαλέα, πέφτουν το ένα πάνω στ’ άλλο και, μετά χωρίζουν. Η σύγκρουσή τους ενίοτε γεννά βροντές, αστροπελέκια.. Αυτές οι κινήσεις τους! Ένας ελκτικός στροβιλισμός που ξυπνούσε μέσα μας περιδινήσεις λαγνείας. Ξεκολλούσε αθηρωματικές πλάκες λησμονιάς. Νεανίζαμε ασυστόλως, όπως εκείνοι. Σε κάποια στιγμή η νεαρότερη της τετράδας, η Μάσια, βρέθηκε στην αγκαλιά μου περιστρεφόμενη, από τις δικές της φυγόκεντρες εξάψεις. Μ’ έπιασε στα πράσα. Ίσως επειδή κοιτούσα επιμόνως τα μάτια της· ζαλισμένος. Μάτια μιας γατίσιας ανυπακοής που για τρίτη φορά με συναντούσαν σήμερα. Σε μίζερα ξενοδοχεία, σ’ εκκλησιές παλιές, στο φρέσκο χιόνι. Ζαλισμένη προφανώς και η ίδια από κυνηγητά που δεν ήξερα. Και δεν ήξερε…

Αλλόφυλοι εραστές
Αυτή η συλλογή διηγημάτων ακτινογραφεί με συγκινητικό τρόπο την κυπριακή ψυχή, τη φορτισμένη από την εισβολή και την κατοχή και τα “εμφύλια” πάθη. Τα δεκαοκτώ διηγήματα της συλλογής, σε δυο ενότητες, έχουν να κάνουν με επιχώρια άλγη και άγη από τη μια, αλλά και τη διεισδυτική ψυχογραφία του σύγχρονου ανθρώπου.
Η προσωπική γραφή, συχνά αντιρρητική και “προκλητική”, διαπερνά το έργο και κατορθώνει με την ιδιάζουσα γλώσσα, το ύφος, το χιούμορ, την ειρωνεία, και ιδιαίτερα τον σαρκασμό και τον αυτοσαρκασμό να αναδεικνύει το λογοτεχνικά μείζον, αποσπώντας το από το απλό, το καθημερινό ή και χυδαίο. Ο Κύπριος πεζογράφος Χρίστος Χατζήπαπας πετυχαίνει, έτσι, τη σύζευξη ιστορίας και πραγματικότητας με τη μυθοπλασία, συμπλέκοντας αξεδιάλυτα την υπαρξιακή αγωνία με την κοινωνική μέριμνα και ανησυχία.
“Η μεταφορά ως τεχνική και ο συνειρμικός λόγος’, σημειώνει ο Αλέξης Ζήρας, “είναι δυο χαρακτηριστικά στοιχεία που τα συναντούμε στα πεζά του, ενώ όταν θέλει να δημιουργήσει στον αναγνώστη την αίσθηση του παράδοξου ή την αίσθηση του συγκεχυμένου υποκειμενικού χρόνου, πάντοτε ο ρεαλισμός παραχωρεί τη θέση του στην ποιητική συναίρεση”.

Μυθιστορήματα
Το χρώμα του γαλάζιου υάκινθου (1989), Εκδόσεις Καστανιώτη
Στο μάτι του φιδιού (2000), Εκδόσεις Καστανιώτη

Διηγήματα
Έρως εν καμίνω (2001), Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη
Το ασταθές βήμα και άλλα διηγήματα (2009), Γαβριηλίδης
Αλλόφυλοι εραστές (2018), Εκδόσεις Γκοβόστη

Ποίηση
Τα πηγάδια της ιστορίας (2012), Γαβριηλίδης

Πηγές: BIBLIONET, Εκδόσεις Γκοβόστη, Γαβριηλίδης, Εκδοτικός Οίκος Α.Α.Λιβάνη, Εκδόσεις Καστανιώτη

Επισκέψεις: 15