Κωνσταντίνος Χρηστομάνος

Κωνσταντίνος Χρηστομάνος (1867-1911)

Ελληνες λογοτέχνες
Ο Κωνσταντίνος Χρηστομάνος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1867, γιος του πανεπιστημιακού Αθανάσιου Χρηστομάνου.
Εξαιτίας ενός ατυχήματος που είχε σε παιδική ηλικία έπασχε από κύφωση, ασθένεια που επηρέασε καθοριστικά την ψυχοσύνθεσή του. Φοίτησε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, διέκοψε όμως τις σπουδές του το 1887 και έφυγε για σπουδές Φιλολογίας στη Βιέννη. Το 1891 αναγορεύτηκε διδάκτωρ στο πανεπιστήμιο του Ίνσμπρουκ και διορίστηκε δάσκαλος ελληνικών και συνοδός της αυτοκράτειρας της Αυστρίας Ελισσάβετ, θέση την οποία διατήρησε ως το 1893 συνεχίζοντας παράλληλα τις μελέτες του. Το καλοκαίρι του 1892 ασπάστηκε το καθολικό δόγμα κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψής του στη βιβλιοθήκη του Βατικανού και ακολούθησαν πέντε μήνες μοναστικής ζωής (από το Νοέμβριο του 1892 ως το Μάρτιο του 1893) στο Μόντε Κασσίνο. Από το 1895 ως το 1899 παρέμεινε στη Βιέννη, όπου πραγματοποίησε πανεπιστημιακή καριέρα, αρχικά ως λέκτορας της ελληνικής γλώσσας και στη συνέχεια ως καθηγητής στο Ινστιτούτο Ανατολικών Γλωσσών. Έφυγε από τη Βιέννη έχοντας αποκτήσει τον τίτλο του Βαρώνου-Ιππότη του τάγματος του Αγίου Ιωσήφ και δημοσιεύσει δύο έργα στα γερμανικά: την ποιητική συλλογή “Orphische Lieder” και το δράμα “Die graue Frau”, και τα δυο έντονα επηρεασμένα από το ρεύμα του συμβολισμού. Λόγος της αναχώρησής του από τη Βιέννη σε μια περίοδο κατά την οποία είχε αρχίσει να γίνεται γνωστός στους εκεί λογοτεχνικούς κύκλους ήταν η δημοσίευση του έργου του “Tagebucher”. Ο Χρηστομάνος δημοσίευσε το έργο μετά το φόνο της Ελισσάβετ από έναν Ιταλό αναρχικό στη Γενεύη, γεγονός που προκάλεσε τη δυσαρέσκεια της Αυλής και την παραίτησή του από το πανεπιστήμιο. Ταξίδεψε στη Γαλλία και την Ιταλία και εγκαταστάθηκε το Νοέμβριο του 1901 στην Αθήνα, όπου ίδρυσε τη “Νέα Σκηνή”, θίασο που συνέβαλε ουσιαστικά στην ανανέωση της ελληνικής σκηνικής πράξης (εισήγαγε την έννοια του σκηνοθέτη και τις σύγχρονες τεχνικές της υποκριτικής, ανανέωσε το ρεπερτόριο παρουσιάζοντας στο αθηναϊκό κοινό έργα του Ίψεν, του Τολστόι, του Τουργκένιεφ, όλα μεταφρασμένα από τον Χρηστομάνο, καθώς και Έλληνες συγγραφείς, όπως Κορομηλά, Άννινο, Καμπύση, Ξενόπουλο κ.ά. Επίσης, παρουσίασε μεταφράσεις αρχαίας τραγωδίας στη δημοτική γλώσσα). Η “Νέα Σκηνή”, αν και καλλιτεχνικά αποτέλεσε σημείο αναφοράς του νεοελληνικού θεάτρου, κατέστρεψε οικονομικά τον Χρηστομάνο, εξωθώντας τον να εγκαταλείψει την προσπάθειά του το 1905 και να αφοσιωθεί έκτοτε στη συγγραφή. Το 1908 κυκλοφόρησε στα ελληνικά το έργο του για την Ελισσάβετ με τίτλο “Το βιβλίο της αυτοκράτειρας Ελισσάβετ”. Σελίδες ημερολογίου με πρόλογο του Μ. Μπαρρές και άρχισε να δημοσιεύει σε συνέχειες το μυθιστόρημα “Η κερένια κούκλα” στην εφημερίδα “Πατρίς”, το οποίο εκδόθηκε αυτοτελώς το 1911.Την ίδια χρονιά ο θίασος της Μαρίκας Κοτοπούλη ανέβασε χωρίς επιτυχία το έργο του “Τα τρία φιλιά”. Έφυγε από τη ζωή το 1991, στην Αθήνα.

Το βιβλίο της αυτοκράτειρας Ελισάβετ – Κωνσταντίνος Χρηστομάνος

Το βιβλίο της


Ο Κωνσταντίνος Χρηστομάνος γνωρίζεται προσωπικά με την Αυτοκράτειρα της Αυστρίας και βασίλισσα της Ουγγαρίας, γνωστή και με το όνομα Σίσσυ, όταν τα Ανάκτορα της Αυστρίας τού προτείνουν να της διδάξει την ελληνική γλώσσα. Από τη στιγμή εκείνη και έπειτα γίνεται ακόλουθός της και την συνοδεύει ακόμη και στην Κέρκυρα το 1892, όταν οι εργασίες στο «Αχίλλειον», το δικό της προσωπικό ανάκτορο, έχουν πλέον τελειώσει. Η εκπληκτική ομορφιά αλλά και η θλιμμένη φιγούρα της μελαγχολικής αυτοκράτειρας ασκούν στον Χρηστομάνο μεγάλη γοητεία. Η αγάπη της Σίσσυ για την Ελλάδα και τις κλασικές σπουδές ήταν ήδη γνωστή. Με τον Χρηστομάνο ως δάσκαλο, όμως, η αυτοκράτειρα, που έγινε θρύλος ακόμη και για τους ιστορικούς, λατρεύει κυριολεκτικά την Ελλάδα και τον ελληνικό πολιτισμό. Με λυρισμό απαράμιλλο, ο Χρηστομάνος στη μυθιστορηματική του βιογραφία «Το βιβλίο της Αυτοκράτειρας Ελισάβετ», που κυκλοφορεί μετά τη δολοφονία της, αναπλάθει επεισόδια της πολυτάραχης ζωής της.

Αφηγήσεις, Πελεκάνος, 2015, 190 σελ.

Η κερένια κούκλα – Κωνσταντίνος Χρηστομάνος

Η κερένια κούκλα


Θα σας πω μιαν ιστορία απλή και λυπητερή – γιατί απλή και λυπητερή είναι η ζωή.

Τι γρήγορα που φεύγομε και αφήνομε τον ήλιο και τη θάλασσα, τα λουλούδια και το φεγγάρι!
Τα παλαιά τραγούδια είναι γεμάτα δάκρυα – και τα χείλη των νέων που γελούνε φανερώνουν το τόξο της οδύνης: γιατί και η χαρά δεν είναι παρά ένας καημός που περιμένει την ώρα του να ’ρθει – είναι ο άμμος πάνω από την πέτρα την αληθινή που τονε σκορπάει ο άνεμος. Έτσι ξεγελιούνται κι οι καρδιές μας, σαν τις μυγδαλιές, που πολλές φορές ανθίζουν προτού νά ’ρθει η πίκρα του χειμώνα…
Εσείς που θα διαβάσετε αυτήν την ιστορία θα σκεφθείτε ίσως πως με περισσότερην υποταγή κι ευγνωμοσύνη πρέπει να ζήσομε τη θλίψη της ζωής που μας έδωσε η Μοίρα. Αχ, όσους και να πυργώσει η ανθρώπινή μας περηφάνια άλικους βράχους μέσα στη ρεματιά του βίου, πάντα το θλιμμένο το ποτάμι θα κυλήσει κάτω απ’ τις κλωνόγερτες ημέρες μας τα πονεμένα του νερά, βουβά κι αργά, προς τη μεγάλη θάλασσα τη σκοτεινή που είναι η ευτυχία η αληθινή – γιατ’ είναι η αιώνια αλήθεια.

Je vais vous dire une histoire simple et triste – car c’est ainsi qu’est la vie.
Dieu, que nous sommes prompts ΰ quitter cette terre, laissant le soleil, la mer, les fleurs et la lune!
Les chansons d’autrefois sont pleines de larmes – et dans le rire des jeunes gens se devine la grimace de la douleur: car la joie n’est qu’une peine qui attend son heure pour venir – elle n’est sur la pierre dure qu’une couche de sable que le vent disperse. C’est ainsi que nos coeurs s’illusionnent comme les amandiers qui fleurissent souvent juste avant l’arrivιe de l’apre hiver…

Μεταφραστής: Henri Tonnet

Μυθιστόρημα, Γρηγόρη, 2020, 370 σελ.

Μυθιστορήματα
Η Κερένια κούκλα (1911)
Η κερένια κούκλα (2020), Γρηγόρη

Αφηγήματα
Το βιβλίο της Αυτοκράτειρας Ελισάβετ (1908)
Το βιβλίο της Αυτοκράτειρας Ελισάβετ (2015), Πελεκάνος

Ποίηση
Orphische Lieder (1899)

Θεατρικά έργα
Die graue Frau (1898)
Τα τρία φιλιά – Τραγική σονάτα σε τρία μέρη (1909)
Η Σταχτυά γυναίκα
Ο κοντορεβυθούλης (1909)

Μελέτες
Γενεαλογικά μελετήματα Α – Το γένος Λίμποβα (1897)

Συλλογικά έργα
Η ζωή και ο θάνατος του Καραβέλα (1998)
Η νεοελληνική ερωτική ποίηση (2010)
Λογοτεχνικό ημερολόγιο 2012 (2011)
Η κερένια κούκλα (2013)

Μεταφράσεις
Σοφοκλής, Απαντα (1996)
Ευριπίδης, Αλκηστις (2000)
Heinrich Heine, Ποιήματα (2006)

Πηγές: EKEBI, Biblionet

102 views.