Διονύσης Καψάλης

Διονύσης Καψάλης

Ελληνες λογοτέχνες
Ο Διονύσης Καψάλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1952.
Σπούδασε κλασική και αγγλική φιλολογία στις ΗΠΑ (1970-1974) και νεοελληνική φιλολογία στο Λονδίνο (1981-1984), όπου επίσης δίδαξε για δύο χρόνια. Από το 1986 ως το 1997 εργάστηκε ως υπεύθυνος εκδόσεων στο Βιβλιοπωλείo της Εστίας. Από τον Σεπτέμβριο του 1998 εργάζεται στο Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τραπέζης, όπου, από τον Νοέμβριο του 1999, κατείχε τη θέση του διευθυντή. Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων. Στον Διονύση Καψάλη απονεμήθηκε το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων για το συνολικό του έργο, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Πολιτισμού, που απένειμε επίσης τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας για το 2017.

Τα μέτρα και τα σταθμά – Διονύσης Καψάλης

Δοκίμια για τη λυρική ποίηση
Το πιθανότερο είναι ότι η ποίηση πέθανε. Ας υποθέσουμε, ωστόσο, ότι δεν πέθανε ακόμη κι ας αναδεχτούμε προσώρας την υπόθεση σαν να ήταν πραγματικό ενδεχόμενο. Ας υποθέσουμε λοιπόν, για παν ενδεχόμενο και χάριν του ελάχιστου ζωτικού χώρου μιας εφήμερης επικοινωνίας, πως “ψεύτικα ήσαν τα μηνύματα”, πως δεν τ’ ακούσαμε και δεν τα νιώσαμε καλά, και ότι ο έμμετρος λόγος του λυρισμού υφίσταται ακόμη και μας παραστέκει, ηδύς όσο και αναπόφευκτος. Με άλλα λόγια (τα λόγια του Καρυωτάκη που έρχονται αβίαστα στο νου μας όταν μιλούμε για ποιητικές υποθέσεις),
“Ας υποθέσουμε πως δεν έχουμε φτάσει
από εκατό δρόμους τα όρια της σιγής”.
Κι όμως είμαστε βέβαιοι ότι το προσωπικό μας ανθολόγιο δεν αποτελεί σπάνιο αντικείμενο για δύσκολους συλλέκτες, δεν είναι απλή ιδιοτροπία του ειδικευμένου μας μυαλού, μήτε εκλεκτή απόλαυση του καταπονημένου ειδήμονος. Δεν μας ευχαριστεί ποσώς το γεγονός της διαφοράς μας, γιατί μέσα σ’ αυτήν την κατ’ ιδίαν απόλαυση συναντήσαμε μιαν ολόκληρη κοινωνία παρόμοιων αισθημάτων και εμπειριών, μια κοινωνία που λανθάνει, ανεξερεύνητη ακόμη, μέσα στη δική μας κοινωνία, στο δήμο και στην αγορά. Είμαστε βαθύτατα πεπεισμένοι πως ό,τι απολαμβάνουμε κατά μόνας είναι κοινό κτήμα· ότι όλος αυτός ο λαθραίος πλούτος έμμετρου λυρισμού ανήκει δικαιωματικά σε όλους. Πως κάπου εκεί μέσα κατοικεί ακόμη το κοινό και το κύριο, το πραγματικό αντίκρισμα των πνευματικών μας, όπως λέμε, συναλλαγών, αλλά πραγματικό· πως κάπου βρίσκονται κατατεθειμένα τα μέτρα και τα σταθμά χάρη στα οποία, είτε το θέλουμε είτε το όχι, είναι ακόμη δυνατόν να διαβάσουμε, οι μυημένοι και οι αμύητοι, το ίδιο πράγμα, κι ας μην μπορούμε ποτέ να τα ονομάσουμε ή να τα επικαλεστούμε ως ιδίαν έχοντες φρόνησιν.
Ο τόμος περιέχει δοκίμια για τους Κ. Καρυωτάκη, Α. Κάλβο, Μ. Μαλακάση, Ρ. Φιλύρα, Κ. Παλαμά, Τ. Άγρα, Ι. Πολυλά, Ο. Ελύτη, Ρ. Φροστ και Γέητς.

Με μια τρελή σοδειά – Διονύσης Καψάλης

ΧΡΗΣΤΗΡΙΟ ΕΛΑΣΜΑ
Τι πρόσωπο επαγγέλεσαι
κάτω απ’ τ’ ακατάληπτα νερά σου
ποια ακατέργαστη ζωή
και θάνατο εργολάβο.

Στον τάφο του Καβάφη – Διονύσης Καψάλης

Νερά της Κύπρου, της Συρίας, της Αιγύπτου
αγαπημένα της πατρίδας του νερά,
ελάτε κι ακουμπήστε το τραγούδι σας
σεμνά στα πόδια του νεκρού εδώ κοιμάται
ο Κωνσταντίνος Π. Καβάφης, ποιητής
από την Αλεξάνδρεια. Δεν θα ξυπνήσει
ν’ ακούσει το τραγούδι σας, δεν θα ξανάρθει.
Έφυγε μέσα στη σιωπή, αυτό που τόσο
το λόγο αγάπησε και μίλησε ωραία,
τόσο κοντά μας πάντα κι όμως τόσο ξένος.
Μεγάλα και άφοβα κι αόρατα φτερά
τον συνοδεύουν ως την άλλη πολιτεία.
Δέξου το σώμα του εσύ, γη Αιγυπτία.

Οι οφειλές της ανάγνωσης – Διονύσης Καψάλης

Δοκίμια θεωρίας
… Το βιβλίο λοιπόν συνυφαίνεται από την παλίνδρομη κίνηση που περιγράφουν οι επάλληλες συμβολικές αντιθέσεις, όσες ενεργοποιούνται γύρω από το επίμαχο αντικείμενο “λογοτεχνία” : η άσκηση και η απόλαυση, η ασκητεία και η συμμετοχή, η αποχή και η ελευθεριότητα, η αναδίπλωση και η εκδίπλωση, η άρνηση και η αποδοχή, με την προϋπόθεση ότι από τα ζεύγη αυτά δεν θα αφαιρεθεί ο αφανής αλλά αναγκαίος τρίτος όρος, που είναι και ο κατεξοχήν μεταβατικός – η ειρωνεία. Αυτήν, όσο περνούν τα χρόνια, την ακούω να συνδιαλέγεται όλο και βαθύτερα με εκείνη την αμετάθετη αίσθηση της ματαιότητας που εγκαθίσταται κάποτε μέσα μας, επιτελώντας χρέη οικοδέσποινας για κάθε νέα ιδέα που πρέπει να υποδεχτούμε. Το μόνο που μπορώ να πω τελικά υπέρ της ανά χείρας έκδοσης είναι η ελπίδα μου ότι θα χρησιμεύσει, έστω και λίγο, σε όσους διανύουν τη δική τους μαθητεία, ώστε να πραγματοποιήσουν, όταν έρθει η ώρα, και τη δική τους έξοδο με τις μικρότερες δυνατές απώλειες. Αυτό θα ήταν ήδη πολύ.
Διονύσης Καψάλης, Μάρτιος 2000

Η συνάφεια με τα πράγματα – Διονύσης Καψάλης

Επιχειρήματα για την ποίηση
Δεκαέξι επιφυλλίδες και μια ομιλία συναθροίζει ο προκείμενος τόμος. Θέμα του είναι η ποίηση και ορισμένα προβλήματα που γεννώνται κατά τη συστηματική ανάγνωσή της…

Στον καιρό – Διονύσης Καψάλης

Ο τρόπος, η συμπεριφορά και κάτι από την κρυφή φιλοδοξία της στήλης αποβλέπουν διακριτικά προς τα εκεί όπου, συγγραφείς και αναγνώστες, θα πρέπει ακόμη να απολαμβάνουν από κοινού το εφήμερο αλλά ευγενές είδος της επιφυλλίδας και του χρονογραφήματος. Τα θέματά της, όμως, έρχονται από παντού, από τη βιβλιοθήκη όσο και από την αγορά, κι ας ακουμπούν συχνά σε ό,τι ακόμη ονομάζουμε λογοτεχνία. Και πώς αλλιώς, αφού και η επιφυλλίδα μέρος της τέχνης του λόγου ήταν, είναι και οφείλει να είναι· μια ανέλπιστη παροχή δοκιμιακού λόγου, προσωπόληπτου πάντα και πεισματικά ανθρωποκεντρικού, όταν ξαφνικά, ξεφυλλίζοντας την εφημερίδα, γλιστράμε αναπαυτικά από το “εμείς” και το “εσείς” της συλλογικής δημοσιότητας στο “εγώ”, “αυτόν τον απείθαρχο συνεταίρο της ανθρώπινης κοινοπραξίας” όπως έγραφε η Β. Γουλφ. Αντιπροσωπεύει -δηλαδή προϋποθέτει και φιλοξενεί- τον άνθρωπο που στέκει για μια στιγμή μετέωρος “εις τον καιρόν”, σκεφτικός μέσα στην τύρβη του καθ’ ημέραν βίου· απορεί, αργοπορεί, θαυμάζει.
Και σαν από έφοδο, μιά σκέψη.
Εκεί που για τ’ αλλού τραβούσαμε αναπάντεχα μάς κυριεύει.
Η επιφυλλίδα είναι λοιπόν ο άτυπος πληρεξούσιος του αργού χρόνου στο πολυμελές εφετείο της κοινωνικής μας συνείδησης· μια μικρή ευρυχωρία στο συνωστισμό της έντυπης πληροφορίας, όταν η επιθυμία για διάρκεια ζητά να ασκήσει τα απαράγραπτα δικαιώματά της στον καιρό.
(Από την επιφυλλίδα “Ο αργός χρόνος”, Αυγή, 17/11/1996).
Ο παρών τόμος συγκεντρώνει 60 επιφυλλίδες που δημοσιεύτηκαν στην Καθημερινή και κυρίως στην Αυγή (στα “Ενθέματα”) από το 1996 ως το 1999.

Το καμαράκι κάτω από τη σκάλα – Διονύσης Καψάλης

Εννέα δοκίμια
“Το καμαράκι κάτω από τη σκάλα”, φράση πού δανείζομαι από το “ΥΓ.” του Αναγνωστάκη, επιδέχεται και άλλη ερμηνεία, προς την οποία σαφώς και εμπαθώς καταφάσκω. Αποβλέπει σε μιαν άσκηση της τέχνης του λόγου που θα αναπτύσσεται λίγο παράμερα, στην αθέατη πλευρά των μεγάλων διακυβευμάτων (τι γυρεύει η ποίηση στο παζάρι;), χωρίς ωστόσο να αρνείται πουθενά τον δημόσιο χαρακτήρα της· την επιθυμία, ναι, να διασώσουμε κάτι από τη λαίλαπα του ευτελισμού, όχι όμως ως προνόμιο, τάχα, της ιερής κάστας των γραφέων και του λογοτεχνικού μαντείου (εδώ η εκκοσμίκευση ας είναι ανελέητη), αλλά ως ένα νέο σέβας που οφείλουμε να κατορθώσουμε απέναντι σε ό,τι δεν γνωρίζουμε, μια νέα ηθική της λογοτεχνίας (και όχι μόνο) που δεν θα ηθικολογεί και όπου η γνώση δεν θα αναιρεί την ικανότητα του ανθρώπου να θαυμάζει (man’s capacity for wonder, την ονομάζει ο Φ. Σκοτ Φιτζέραλντ). Ίσως αυτή η δυσεφάρμοστη εντολή να βαρύνει ανέκαθεν τις αποσκευές του δοκιμιογράφου.
Μια ολόκληρη δεκαετία καταλαμβάνουν τα κείμενα που στεγάστηκαν εδώ. Το πρωιμότερο, η κριτική για τα “Πεζά” του Χαράλαμπου Μπακιρτζή, δημοσιεύεται το 1995 και το ύστερο, η ομιλία για τον Μανόλη Αναγνωστάκη, εκφωνείται και δημοσιεύεται το 2005. Μετά τη “Συνάφεια με τα πράγματα”, είναι τα μόνα δοκίμια που κατόρθωσα να γράψω μέσα σ’ αυτό το διάστημα τα οποία, παρά τον περιστασιακό χαρακτήρα τους (τα περισσότερα γράφτηκαν για να εκφωνηθούν), αξίζει ίσως να ξαναδιαβαστούν συγκεντρωμένα σε τόμο -αν όχι ως κείμενα μελέτης, τουλάχιστον σαν αντικείμενα φιλολογικής περιέργειας. Επιμένω εντούτοις στον όρο “δοκίμιο” και σε όλα τα γραμματολογικά και φιλοσοφικά παρακολουθήματά του.
Περιέχονται τα κείμενα:
– Στο μάρμαρο
– Χειρονομίες προσφοράς (για τα “Πεζά κείμενα” του Χαράλαμπου Μπακιρτζή)
– Η ανώνυμη δωρεά
– Οι λόγιοι και η ανάγνωση
– Η ποιητική της αγοράς: μια συνάντηση του Τέλλου Άγρα με τον Κωστή Παλαμά
– Σε ξένη γλώσσα
– Σκέψεις για τον Εμμανουήλ Ροΐδη
– Διονύσιος Σολωμός
– Το καμαράκι κάτω από τη σκάλα (για τον Μανόλη Αναγνωστάκη)

Εδώ κι εκεί – Διονύσης Καψάλης

Μισό φεγγάρι απόψε σαν νυστέρι

Μισό φεγγάρι απόψε σαν νυστέρι
κόβει τον ύπνο μου στα δύο – τό ‘να
μισό πέφτει άδειο ρούχο στον αιώνα
που πέρασε, και τ’ άλλο σαν αστέρι

παίρνει τους ουρανούς και πάει να φέρει
εδώ στον κατασκότεινο κοιτώνα
τα χρώματα του ανεύρετου ροδώνα,
τριαντάφυλλα στου καθενός το χέρι.

Πόσο θα ζήσω ακόμα; Θα προφτάσειη
η καρδιά μου μαζί σου να γιορτάσει
κι η σάρκα μου μαζί; Όταν το τάσι

της πληρωμής θ’ απλώσουμε, μαχαίρι
θα γίνει το σκοτάδι να μοιράσει
τον ένα εδώ, τον άλλο – ποιος το ξέρει.
11.9.’10

Μια υπόθεση ευδαιμονίας – Διονύσης Καψάλης

Το σονέτο 21 από την ενότητα “Μέσα κι έξω”:

Τώρα εδώ, στης τύχης τα γραμμένα,
ποιος θα μας πει τι ήταν όλο αυτό·
δεν έχει δρόμους για να ονειρευτώ,
κατώφλι να κρυφτώ λίγο από μένα.

Τώρα που μοιάζουν όλα τελειωμένα,
send me blue valentines, να σε θυμάμαι,
τη νύχτα που ξυπνώ κι όταν κοιμάμαι,
κάτι που να θυμίζει μόνο εσένα –

μην μπω σε λεπτομέρειες, περιττεύει,
κάτι από κόσμο κι όνειρο, βαθύ·
τα υπόλοιπα κανείς δεν τα πιστεύει:

δυο χάδια, πες, που γίναν με το χρόνο
μια υπόθεση ευδαιμονίας μόνο,
που καθώς φαίνεται δεν ευσταθεί.

Η ευτυχής φιλολογία – Διονύσης Καψάλης

Αντιφώνηση και ομιλία στην τελετή της αναγόρευσης του Διονύση Καψάλη σε επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
στις 24 Μαρτίου 2015.
Μια συνοπτική περιήγηση στην έννοια της αναγνωστικής ευδαιμονίας και της ελευθερίας από την Αναγέννηση ως τον 21ο αιώνα. Ένα ιδιαίτερα γενναιόδωρο κείμενο.

Η ταραχή των ανθρώπινων – Διονύσης Καψάλης

Δεκατέσσερα δοκίμια για τις τύχες της έκφρασης απέναντι στην ταραχή των ανθρωπίνων, από το δημοτικό τραγούδι ως τον Καβάφη, τον Μαβίλη, τον Τέλλο Άγρα και τον Ελύτη, από τον Ουίλλιαμ Μπλαίηκ ώς την Έμιλυ Ντίκινσον, τον Ουίλλιαμ Μπάτλερ Γέητς, τον Ρόμπερτ Φρόστ και τον Φίλιπ Λάρκιν, από τη στήλη της Αμφαρέτης ώς τον Σαίξπηρ και τον Πρίμο Λέβι.
Οι υπερβολές των ποιητών, που ψηλαφούν το φθαρμένο ύφασμα του κόσμου εκεί όπου είναι ακόμα λαμπερό, στον έρωτα, τη φιλία, τη βαθιά αλληλεγγύη των ανθρώπων και ο κατεδαφιστικός γέλως, όπου ακούγονται τα κουδούνια του γελωτοποιού αλλά και το μαστίγιο της σάτιρας, ίσως αυτές οι δυναμικά αντίρροπες στάσεις να κατεβαίνουν στο ίδιο βάθος πόνου και απορίας και να ενεργοποιούνται από τον ίδιο ηθικό πυρήνα: μια τραγική αντίληψη του κόσμου, η οποία συνομιλεί βαθύτερα με αυτό που η βλοσυρή φιλοσοφία δυσκολεύεται να αναγνωρίσει – το τρομαχτικό ηθικό κύρος της τύχης στις υποθέσεις των ανθρώπων. Δεν αλλάζει σε τίποτε αν την τύχη αυτή την ονομάσουμε χρησμό, μοίρα η πεπρωμένο ούτε ωφελεί να διαπιστώσουμε, όπως το ακούμε στις “Τραχίνιες, κουδέν τούτων ο τι μη Ζευς”: δεν υπάρχει τίποτε σ’ όλα αυτά που να μην είναι Δίας, δηλαδή εκ θεού. Δεν ωφελεί, γιατί, όπως παρατηρεί ο Ουίλλιαμς, η φράση απλώς καταγράφει την ανεξήγητη αναγκαιότητα, μιαν αναγκαιότητα που μπορεί βεβαίως να αποδοθεί στη δράση των θεών, αλλά, σ’ αυτή την περίπτωση, σε θεούς που ούτε εξηγήσεις δίνουν ούτε την παραμικρή σημασία στον πόνο που προκαλούν.

Διαθήκη. 25 Μαρτίου 1616 – Διονύσης Καψάλης

Για τα 400 χρόνια από το θάνατο του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ

Μαύρη καγκελόπορτα – Διονύσης Καψάλης

Και άλλες ιστορίες


Η 21η ποιητική συλλογή του Διονύση Καψάλη αποτελείται από δώδεκα εκτενή αφηγηματικά ποιήματα.

Πόσο σκληρή και πόσο θλιβερή
είναι στ’ αλήθεια η σκέψη ότι όλα
γίνονται εντέλει για να καταλήξουν
σ’ένα βιβλίο, έναν μεγάλο τόμο,
και πώς θα έρθει κάποτε μια μέρα
που θα καεί κι αυτός, θα γίνει στάχτη,
μαζί με ό,τι υπήρξαμε και ό,τι
καταπιαστήκαμε να φτιάξουμε.
(απόσπασμα από το ποίημα “Πέμπτη Συμφωνία”)

Ποίηση, Άγρα, 2017, 72 σελ.

Αναγκαία τύχη – Διονύσης Καψάλης

Τέσσερα δοκίμια


“Αφοβως” – Για τον Φίλιππο Ηλιού
Αναγκαία τύχη – Για τον Άγγελο Ελεφάντη
Στον τόπο – Για τον Δήμο Μαυρομμάτη
Δ.Ν. Μαρωνίτης – Το θάρρος του αδιάκοπου μετεωρισμού
Ποιά είναι η δική μας αντίδραση απέναντι στην αρχαία τραγωδία; … Ο Ναπολέων είχε πει στον Γκαίτε πως ό,τι ήταν το πεπρωμένο για τον αρχαίο κόσμο ήταν η πολιτική για τον νεότερο, και ο Μπενζαμέν Κονστάν έλεγε πως η σημασία του υπερφυσικού στην αρχαία τραγωδία θα μπορούσε να μεταφερθεί στο νεότερο θέατρο μόνο με πολιτικούς όρους… Η αρχαία τραγωδία αρνείται να παρουσιάσει ανθρώπινα όντα ιδανικά εναρμονισμένα με τον κόσμο τους, και δεν έχει χώρο για έναν κόσμο ο οποίος, αν γινόταν επαρκώς κατανοητός, θα μπορούσε να μας διδάξει πώς να εναρμονιστούμε με αυτόν. Υπάρχει ένα χάσμα ανάμεσα σε αυτό που είναι ο τραγικός ήρωας … και στους τρόπους με τους οποίους επενεργεί πάνω του αυτός ο κόσμος. Σε ορισμένες περιπτώσεις το χάσμα αυτό μπορούμε να το αντιληφθούμε με όρους σύγκρουσης ανάμεσα σε ανθρώπινους σκοπούς διαφορετικούς μεταξύ τους. Σε άλλες περιπτώσεις δεν μπορούμε να αντιληφθούμε πλήρως και δεν ελέγχεται. Αυτό μπορεί να ισχύει εξίσου για την κοινωνική πραγματικότητα και για έναν κόσμο που περιέχει υπερφυσικές πραγματικότητες. Η αλληλεπίδραση του ήρωα … με δυνάμεις, δομές ή καταστάσεις που μπορούν να τον καταστρέψουν μπορεί να διατηρεί τη σημασία της χωρίς την παρουσία θεών ή χρησμών.
Bernard Williams, “Αιδώς και ανάγκη” (1993)

Δοκίμια, Άγρα, 2018, 64 σελ.

Ποίηση
Τα μυρτα του φωτός (1978), Πλέθρον
Με μια τρελή σοδεία (1979), Άγρα
Βιβλίο πρώτο (1982), Άγρα
Τέσσερα (1983), Άγρα
Ακόμη μια φορά (1986), Άγρα
Δίγαμα (1988), Άγρα
Υπό κλίμακα (1991), Άγρα
Αισθηματική αγωγή (1993), Άγρα
Μέρες αργίας (1995), Άγρα
Τετραλογία: Δίγαμα. Υπό κλίμακα. Αισθηματική αγωγή. Μέρες αργίας (1997), Άγρα
Μπαλάντες και περιστάσεις (1997), Άγρα
Προσωπογραφία (1998), Άγρα
Με μια τρελή σοδειά (1999)
Στον τάφο του Καβάφη (2003), Άγρα
Από λεπτότατη οδύνη (2003), Άγρα
Ο κρότος του χρόνου (2007)
Ολα τα δειλινά του κόσμου (2008)
Εδώ κι εκεί (2010)
Μια υπόθεση ευδαιμονίας (2014)
Διαθήκη. 25 Μαρτίου 1616 (2016)
Μαύρη καγκελόπορτα (2017), Άγρα

Δοκίμια-Μελέτες-Ερμηνεία και κριτική
Τα μέτρα και τα σταθμά (1998), Άγρα
Οι οφειλές της ανάγνωσης (2000), Νήσος
Η συνάφεια με τα πράγματα (2001), Ύψιλον
Στον καιρό (2002), Άγρα
Δύο πεζά κείμενα για την τέχνη της ανάγνωσης (2003), Άστρα
Το καμαράκι κάτω από τη σκάλα (2008)
Η ευτυχής φιλολογία (2015)
Η ταραχή των ανθρώπινων (2016)
Αναγκαία τύχη (2018), Άγρα

Θεατρικά έργα
Προσωπογραφία (1998), Άγρα

Συλλογικά έργα
Τριώδιο (1991), Άγρα
Ανθοδέσμη (1993), Άγρα
Για μια κριτική των κοινωνικών επιστημών (1996), Κριτική
Μικρή ζωολογία (1998), Εκδόσεις Πατάκη
Κωστής Παλαμάς, ο ποιητής και ο κριτικός (2007), Μεσόγειος
Γιάννης Μόραλης. Σχέδια 1934-1994 (2008), Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης
Περί φιλανθρωπίας (2009), Art-emis
Εισαγωγή στην ποίηση του Ελύτη (2009), Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
Επέτειος (2010), Μικρή Άρκτος
Τα ποιήματα του 2010 (2011), Κοινωνία των (δε)κάτων
Finn, again ή Ο τετράγωνος τροχός (2011), Ύψιλον
Λορέντζος Μαβίλης (2013), Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης
Τείχη: Τρία δοκίμια (2014), Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης
Εαυτούς και αλλήλους (2017), Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης
Ελληνική γλώσσα, πολιτισμός και ΜΜΕ (2017), Gutenberg – Γιώργος & Κώστας Δαρδανός
Μα τι γυρεύουν οι ψυχές μας ταξιδεύοντας; (2018), Νεφέλη

Μεταφράσεις
Shakespeare, William, Ρωμαίος και Ιουλιέττα (1996), Εκδόσεις Πατάκη
Συλλογικό έργο, Με τον τρόπο του Καβάφη (1999), Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
Coleridge, Samuel Taylor, Παγωνιά τα μεσάνυχτα (2002), Άγρα
Dickinson, Emily, Το μέγα ύδωρ (2004), Άγρα
Shakespeare, William, Οθέλλος (2006), Θέατρο του Νέου Κόσμου/ Νέα Σκηνή Τέχνης
Πίνδαρος, Ολυμπιόνικοι (2008), Εφημερίδα “Ελεύθερος Τύπος”
Bashõ, Matsuo, Ο κόσμος της πάχνης (2009), Άγρα
Shakespeare, William, 25 σονέτα (2009), Άγρα
Shakespeare, William, Περικλής (2011), Νεφέλη
Shakespeare, William, Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας (2012), Άγρα
D.J. Tracks 1-45: Σύντομη ιστορία του λυρισμού (2014), Sestina
Shakespeare, William, Άμλετ (2015), Gutenberg – Γιώργος & Κώστας Δαρδανός
Müller, Wilhelm, Το χειμωνιάτικο ταξίδι (2016), Άγρα
Heine, Heinrich, Ο έρωτας του ποιητή (2017), Άγρα
Shakespeare, William, Η κωμωδία των παρεξηγήσεων (2018), Gutenberg – Γιώργος & Κώστας Δαρδανός
Shakespeare, William, Ρωμαίος και Ιουλιέττα (2018), Gutenberg – Γιώργος & Κώστας Δαρδανός
Shakespeare, William, Περικλής (2019), Gutenberg – Γιώργος & Κώστας Δαρδανός

Βραβεία-Διακρίσεις
Βραβείο Ιδρύματος Κώστα & Ελένης Ουράνη Ακαδημίας Αθηνών (1999)
Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης Έργου Ξένης Λογοτεχνίας στην Ελληνική Γλώσσα (2016)
Μεγάλο Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας (2017)

Πηγές: BIBLIONET, Εκδόσεις Άγρα