Χάρης Σακελλαρίου (1923-2007)

Ελληνες λογοτέχνες
Ο Χάρης Σακελλαρίου γεννήθηκε στο Θαυμακό Φθιώτιδας το 1923.
Σπούδασε παιδαγωγικά και φιλολογία και μετεκπαιδεύτηκε στη Γαλλία στη σύγχρονη λογοτεχνία και τη σημειολογία. Ασχολήθηκε με όλα τα είδη του λόγου, δημοσίευσε περίπου 35 βιβλία για ενηλίκους και πάνω από 40 για παιδιά και για νέους. Βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών, τον Φιλολογικό Σύλλογο “Παρνασσός”, το Υπουργείο Παιδείας, τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά, τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, την Εταιρία Ελλήνων Λογοτεχνών και σε διεθνείς διαγωνισμούς. Διηύθυνε τα περιοδικά “Νεοελληνικός Λόγος” και “Επιθεώρηση Παιδικής Λογοτεχνίας”. Πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση ως στέλεχος της ΕΠΟΝ.
Από τα αντιπροσωπευτικότερα βιβλία του είναι τα “Ιστορία της Παιδικής Λογοτεχνίας”, “Σημειολογία και Γλωσσολογία”, “Σχολές και ρεύματα στη νεοελληνική λογοτεχνία”, “Το παραμύθι χτες και σήμερα”, “Τρία παιδιά χαμένα στο διάστημα”, “Παραμύθια του γερο-Αβραάμ” κ.ά. Επίσης, ήταν συντάκτης λεξικών γλωσσικής παιδείας κι ανθολόγησε ποίηση και διηγήματα για παιδιά και νέους. Έφυγε από τη ζωή τον Φεβρουάριο του 2007.

Ο Σπιθοβολάκης – Χάρης Σακελλαρίου

Ο Σπιθοβολάκης είναι ένα ζωηρό, σκανταλιάρικο μα και πανέξυπνο χωριατόπουλο, που του αρέσει να σκαρώνει φάρσες στους συγχωριανούς του. Κάποτε, για τιμωρία, η χήρα μάνα του τον κλείνει στην αποθήκη του σπιτιού. Εκεί ο Σπιθοβολάκης ανακαλύπτει μια σιδερένια πόρτα με χρυσή κλειδαριά. Το κλειδί όμως το έχει ο σκληρός άρχοντας του τόπου, που ψάχνει να βρει την αποθήκη, γιατί πιστεύει πως έχει μέσα της μεγάλο θησαυρό. Πιάνει το Σπιθοβολάκη και τους φίλους του και τους φοβερίζει, για να του φανερώσουν το μυστικό. Μα αυτοί τον ξεγελούν και του παίρνουν το χρυσό κλειδί. Ανοίγουν την αποθήκη και βρίσκονται μπροστά σε μιαν έκπληξη…

 

Τα ξύλινα τείχη – Χάρης Σακελλαρίου

Είναι η μεγαλειώδης και τραγική ιστορία του πιο μεγάλου πολιτικού τέκνου της αρχαίας δημοκρατικής Αθήνας, του Θεμιστοκλή, που έσωσε την πόλη του και τον ελληνισμό από τον κίνδυνο της βαρβαρότητας.
Τα “Ξύλινα τείχη” εκφράζουν δυο διαφορετικούς κόσμους: τον κόσμο της συντήρησης και της ανελευθερίας του μυαλού και τον κόσμο της προόδου και της δημοκρατίας.
Ο συγγραφέας με τη γνωστή του δεξιοτεχνία, μας ζωντανεύει με σπαρταριστές εικόνες τη σύγκρουση αυτών των δύο κόσμων και μας κάνει περήφανους που αισθανόμαστε συνεχιστές των αγώνων εκείνων που έδωσαν τα πάντα για τη λευτεριά και τη δημοκρατία.

 

Ψηλά το κεφάλι δούλε – Χάρης Σακελλαρίου

Ο Αριστόνικος και η “πολιτεία του ήλιου”. Ιστορικό Μυθιστόρημα
Ιστορία αληθινή, πραγματική, ιστορικά εξακριβωμένη, αλλά, εν πολλοίς, μάλλον άγνωστη και μυθιστορηματικά αναξιοποίητη. Ξέρουμε κάτι για τις επαναστάσεις των δούλων στην αρχαιότητα, για τον Σπάρτακο, λ.χ., αλλά για τον Αριστόνικο, που δημιούργησε και κράτησε για τρία χρόνια ένα αληθινό κράτος δούλων, τι ξέρουμε; Στο βιβλίο τούτο ο συγγραφέας, στηριγμένος σε αδιάψευστες ιστορικές πήγες, δίνει, με συναρπαστικές περιγραφές, και ανασταίνει μια μάλλον άγνωστη -ή αποσιωπημένη- συγκλονιστική εποποιία του ανθρώπου, στον αγώνα του για ελευθερία.

 

Το παιδί και η αρκούδα – Χάρης Σακελλαρίου

Ανάμεσα στο θρύλο και την ιστορία μυθιστόρημα για παιδιά και για νέους
Ποιο είναι αυτό το παιδί; Ποιες βαθύτερες σκοπιμότητες εξυπηρετούσε η αρκούδα του βιβλίου; Τελικά, διαβάζοντας τις σελίδες του, είναι φυσικό ν’ αναρωτηθούμε: Ξέρουμε ιστορία, ξέρουμε μυθολογία; Τι συναρπαστικά πράγματα ξεδιπλώνονται μπρος στα μάτια της φαντασίας μας! Σίγουρα, το βιβλίο τούτο θα μας μείνει αλησμόνητο. Σίγουρα, δε θα θέλουμε να το παρατήσουμε, πριν διαβάσουμε και την τελευταία του λέξη. Το κέρδος μας; Πολλαπλό. Ίσως μοναδικό.

 

Παραδοσιακή και μοντέρνα ποίηση – Χάρης Σακελλαρίου

Στοιχεία, τεχνικές, διδασκαλία
Με το βιβλίο τούτο, επιχειρείται ο διαχωρισμός των στοιχείων που διαφοροποιούν την παραδοσιακή από τη μοντέρνα ποίηση. Ο μελετητής και ο ταγός της Παιδείας θα βρουν στις σελίδες του ό,τι χρειάζονται για μια πιο αποτελεσματική και πιο ουσιώδη διείσδυση στο χώρο αυτό, που τόσο ξεφεύγει από τα χέρια τους. Θα δουν τι είναι ρυθμός, μέτρο, ομοιοκαταληξία, χασμωδία κτλ. και ποια στοιχεία συνθέτουν την αληθινή ποίηση.
Βιβλίο σπάνιο, χρησιμότατο για κάθε μελετητή της ποίησης ή ασχολούμενο με αυτή.

 

Νέα αισθητική – Χάρης Σακελλαρίου

Το ωραίο και το ωφέλιμο στην τέχνη, το αισθητικό γούστο και η διαφοροποίησή του, η πειραματική αισθητική, η “χρυσή τομή”, οι αισθητικές κατηγορίες, ο έρωτας στην τέχνη… αυτά και πολλά ακόμη ενδιαφέροντα θέματα πραγματεύεται η μελέτη αυτή, που τιτλοφορείται “Νέα αισθητική”.
Η καινοτομία του εγχειριδίου αυτού έγκειται στο ότι προσπαθεί, με τρόπο μεθοδικό και συνάμα συνοπτικό, να σταθεί κριτικά απέναντι σε χιλιοειπωμένες αλήθειες και να μη δεχθεί κάτι ως αληθινό a priori, επιχειρώντας παράλληλα να ανοίξει νέους δρόμους στη σκέψη και να αποτελέσει πολύτιμο οδηγό για περαιτέρω έρευνα.
Με τα παραδείγματα, εξάλλου, στρουκτουραλιστικών και νοηματικών προσεγγίσεων μορφών της τέχνης, που παρατίθενται, ο αναγνώστης αποκτά την εμπειρία και τη γνώση αισθητικής θέασης των έργων της καλλιτεχνικής δημιουργίας…

 

Ραμί, το λυκόπαιδο των Ινδιών – Χάρης Σακελλαρίου




Η ιστορία είναι αληθινή. Συνέβη στην Ινδία πριν από πενήντα χρόνια και η είδηση έκανε το γύρο του κόσμου.
Σε ένα νοσοκομείο νοσηλεύεται ο Ραμί, το “παιδί-λύκος”. Ανατράφηκε από λύκους και πέρασε όλη του τη ζωή στη ζούγκλα. Οι επιστήμονες προσπαθούν να του δώσουν ανθρώπινες συνήθειες αλλά μάταια. Ο Ραμί νοσταλγεί συνεχώς την παλιά του ζωή. Αυτά γράφτηκαν στις εφημερίδες της εποχής. Ποια να ήταν η ιστορία αυτού του βασανισμένου πλάσματος; Πώς έφυγε από την αγκαλιά της φυσικής του μητέρας και βρέθηκε στη ζούγκλα; Πώς μεγάλωσε εκεί; Πώς κατάφερε να επιβιώσει ανάμεσα στα αγρίμια; Και ύστερα πώς βρέθηκε στην πόλη και στον πολιτισμό;

Eικονογράφηση: Κριστέλ Τροπέ Λελόνγκ

Παιδική λογοτεχνία, Μίλητος, 2005, 69 σελ.

Ιστορία της παιδικής λογοτεχνίας – Χάρης Σακελλαρίου

Ελληνική και παγκόσμια
Από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας: Με στοιχεία θεωρίας


Η “Ιστορία της παιδικής λογοτεχνίας”, στην τελευταία της τούτη έκδοση, αποτελεί την κορυφαία προσφορά και την πιο επιμελημένη και ολοκληρωμένη εργασία του Χάρη Σακελλαρίου στον τομέα της μελέτης της Παιδικής Λογοτεχνίας. Με τις προσθήκες που έγιναν, µε την προσθήκη στοιχείων θεωρίας σε κάθε λογοτεχνικό είδος, µε την διαχρονική και συγχρονική εξέταση όλων των σχετικών θεμάτων, αποτελεί πολύτιμο σύμβουλο και βοηθό σε κάθε μελετητή της Παιδικής Λογοτεχνίας, στους διδάσκοντες το αντικείμενο αυτό, κατατοπιστικό σε όσους θα ήθελαν να ενημερωθούν σχετικά, βιβλίο μοναδικό όχι µόνο στην ελληνική αλλά και στη διεθνή βιβλιογραφία.

Ιστορία παιδικής λογοτεχνίας, Νόηση, 2008, 623 σελ.

Μύθοι και περίεργα από τον κόσμο των φυτών – Χάρης Σακελλαρίου




Οι θεοί, οι άνθρωποι, τα ζώα, έχουν τους μύθους τους; Έχουν και τα φυτά τους δικούς τους. Μήπως δεν είναι κι αυτά ζωντανά κομμάτια του απέραντου κόσμου, που ακολουθούν τον ίδιο πάνω-κάτω βιολογικό κύκλο: γεννιούνται, μεγαλώνουν, αφήνουν απογόνους και, τέλος, πεθαίνουν; Και μήπως ακόμη, δεν κρύβουν ένα σωρό μυστικά, ένα πλήθος από περίεργα και θαυμαστά, που απ’ τα πολύ παλιά χρόνια έχουν βάλει τους ανθρώπους σε σκέψεις;

Όλα τούτα: το μυστήριο της γέννησής τους, ο τρόπος που μεγαλώνουν, το σχήμα και το χρώμα ή ακόμα και η τοποθέτηση των φύλλων τους και των κλαδιών τους, το χρώμα και το άρωμα των λουλουδιών τους, τ’ αγκάθια τους κι οι καρποί τους, η εποχή που προτιμούν για να φυτρώσουν, ν’ ανθίσουν ή να καρποφορήσουν, δεν ήταν δυνατό να περάσουν απαρατήρητα απ’ το λαό, να μην του κεντρίσουν τη δημιουργική του φαντασία, να μην του ξυπνήσουν τη μυθοπλαστική του διάθεση.

Και πόσα τραγούδια, πόσους μύθους κι ιστορίες δε σκάρωσε ο λαός, οι λαοί όλου του κόσμου, για τα φυτά… Στο βιβλίο τούτο θα ιδούμε αρκετούς, τους πιο γνωστούς, τους πιο ωραίους και χαρακτηριστικούς. Αξίζει, αλήθεια, να τους παρακολουθήσουμε, να τους διαβάσουμε και να τους χαρούμε, έτσι όπως είναι εδώ μαζεμένοι και τακτοποιημένοι – ίσως για πρώτη φορά.
Χ. Σ.

Eικονογράφηση: Ελένη Μιχαήλου

Μύθοι, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2009, 287 σελ.

Μυθιστορήματα
Ψηλά το κεφάλι δούλε (1998), Σύγχρονη Εποχή
Αργά τη νύχτα (1998), Ελληνικά Γράμματα
Το σεμινάριο (1999), Ελληνικά Γράμματα
Το κανόνι (1999), Ελληνικά Γράμματα
Ο τυραννομάχος της Φυλής (2000), Σύγχρονη Εποχή

Διηγήματα
Οι κανίβαλοι (1997), Σύγχρονη Εποχή

Παιδική και εφηβική λογοτεχνία
Οδυσσέας, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
Ενα παιδί από σίδερο (1989), Μόκας Ε. – Μορφωτική
Ο θυμός του Ποσειδώνα (1991), Κέδρος
Ιστορίες κι ανέκδοτα απ’ τον αρχαίο κόσμο (1991), Εκδόσεις Καστανιώτη
Τα ξύλινα τείχη (1993), Πλοηγός
Εύθυμα ελληνικά λαϊκά παραμύθια (1995), Κέδρος
Τα παραμύθια του Αβραάμ (1996), Σύγχρονη Εποχή
Ομορφος κόσμος (1996), Άγκυρα
Το θεριό που μέρωσε (1997), Κέδρος
Χαρούμενα διαβολάκια (1997), Εκδόσεις Πατάκη
Η κλέφτρα της τάξης (1997), Σύγχρονη Εποχή
Ενας ήρωας αλλιώτικος (1997), Εκδόσεις Πατάκη
Αντιστασιακά παιδικά διηγήματα (1997), Κέδρος
Η φωτιά που δε σβήνει (1998), Εκδόσεις Καστανιώτη
Τρία παιδιά χαμένα στο διάστημα (1999), Κέδρος
Ο μικρός δραπέτης (1999), Εκδόσεις Πατάκη
Το παιδί και η αρκούδα (2000), Σύγχρονη Εποχή
Ο γίγαντας της Σαλαμίνας (2000), Εκδόσεις Πατάκη
Ραμί, το λυκόπαιδο των Ινδιών (2005), Μίλητος

Ποίηση
Θυσία (1941)
Παιδική ποίηση (1994), Μελωδία – Καψάσκη

Βιογραφικά
Πηνελόπη Δέλτα (1997), Ελληνικά Γράμματα

Θεατρικά έργα
Ο κλοιός (1988), Δωδώνη
Ο ύπνος των λωτοφάγων (1990), Δωδώνη
Πρωτεσίλαος και Λαοδάμεια (1991), Δωδώνη
Ο Σπιθοβολάκης (1992), Εκδόσεις Καστανιώτη
Το θέατρο της Αντίστασης (1995), Σύγχρονη Εποχή
Ζωντανή παιδική-νεανική σκηνή (1997), Δωδώνη
Ενα τρελό τρελούτσικο ρομποτάκι (1998), Δωδώνη
Το θέατρο της Χιονάτης (2000), Μελωδία – Καψάσκη
Η μαγική σκηνή (2001), Μελωδία – Καψάσκη

Δοκίμια-Μελέτες-Ιστορία-Κριτική
Η παιδική λογοτεχνία στην Αντίσταση (1983), Σύγχρονη Εποχή
Οι πρωτοπόροι της ελληνικής παιδικής λογοτεχνίας (1989), Εκδόσεις Πατάκη
Οι πρωτοπόροι της ελληνικής παιδικής λογοτεχνίας (1994), Ελληνικά Γράμματα
Το παραμύθι χτες και σήμερα (1995), Εκδόσεις Πατάκη
Σημειολογία και γλωσσολογία (1995), Ελληνικά Γράμματα
Σχολές και ρεύματα στη νεοελληνική λογοτεχνία (1995), Ελληνικά Γράμματα
Σχολές και ρεύματα στη νεοελληνική λογοτεχνία (1996), Ελληνικά Γράμματα
Ιστορία της παιδικής λογοτεχνίας (1996), Δανιά
Σχολές και ρεύματα στη νεοελληνική λογοτεχνία (1998), Ελληνικά Γράμματα
Κοινωνιολογία της λογοτεχνίας (1998), Ελληνικά Γράμματα
Το τραγικό στη ζωή και στην τέχνη (1999), Ελληνικά Γράμματα
Παθολογία της πνευματικής ζωής (2002), Δανιά
Παραδοσιακή και μοντέρνα ποίηση (2003), Εκδόσεις Πατάκη
Παιδί και βιβλίο (2003), Μελωδία – Καψάσκη
Η παιδεία στην Αντίσταση (2003), Σύγχρονη Εποχή
Νέα αισθητική (2004), Νόηση
Ιστορία της παιδικής λογοτεχνίας (2008), Νόηση

Μυθολογία-Μύθοι
Μυθικά χαμόγελα (1998), Εκδόσεις Πατάκη
Μύθοι και περίεργα από τον κόσμο των φυτών (2009), Βιβλιοπωλείον της Εστίας

Ελληνική γλώσσα-Λεξικά
Κλιτικό λεξικό δημοτικής (1990), Εκδόσεις Ι. Σιδέρης
Νέο λεξικό της δημοτικής (1999), Εκδόσεις Ι. Σιδέρης
Λεξικό συνωνύμων (2000), Εκδόσεις Ι. Σιδέρης
Ετυμολογικό λεξικό της νεοελληνικής (δημοτικής) (2001), Ελληνικά Γράμματα
Γενικό λεξικό (2003), Νόηση

Συλλογικά έργα
Οδηγός παιδικού και νεανικού βιβλίου 1986 (1986), Εκδόσεις Καστανιώτη
Οι καλοκαιρινές μου διακοπές (1990), Gutenberg – Γιώργος & Κώστας Δαρδανός
Οι καλοκαιρινές μου διακοπές (1992), Gutenberg – Χρήστος Δαρδανός
Οι καλοκαιρινές μου διακοπές (1993), Gutenberg – Χρήστος Δαρδανός
Οι καλοκαιρινές μου διακοπές (1993), Gutenberg – Γιώργος & Κώστας Δαρδανός
Μαγικά Χριστούγεννα (1997), Στρατίκης
Αναγνωστικό Β’ Δημοτικού (2014), Alter – Ego ΜΜΕ Α.Ε.

Μεταφράσεις
Leonardo Da Vinci, Μύθοι και ιστορίες (1989), Εκδόσεις Καστανιώτη
Hans Christian Andersen, Διαλεχτά παραμύθια, Εκδόσεις Ι. Σιδέρης
Leonardo Da Vinci, Μύθοι και ιστορίες (2005), Εκδόσεις Καστανιώτη

Διασκευές
Ομηρος, Βατραχομυομαχία Ομήρου (1989)
Ομήρου Ιλιάδα (2001)
François Rabelais, Ο Γαργαντούας (2004)

Πηγές: Biblionet, Εκδόσεις Ι. Σιδέρης, Εκδόσεις Πατάκη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Νόηση, Σύγχρονη Εποχή, Μελωδία-Καψάσκη, Δανιά, Ελληνικά Γράμματα, Δωδώνη, Εκδόσεις Καστανιώτη

253 views.