Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ

Η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ (1939-2020) γεννήθηκε στα Εξάρχεια το 1939.<br> Κόρη του δικηγόρου Γιάννη Αγγελάκη, φίλου του Νίκου Καζαντζάκη, και της Ελένης Σταμάτη, είχε τον μεγάλο Κρητικό νονό και πρότυπο.<br> Στην εφηβεία της ανακάλυψε τον Καβάφη και αυτό την καθόρισε. Εβαλε ρότα για την ποίηση.<br> Πρώτο δημοσιευμένο ποίημα στο περιοδικό Καινούρια Εποχή το 1956 με τίτλο «Μοναξιά». «Κλωσσοπούλι του Παρνασσού, μη με ντροπιάσεις» της γράφει ο Καζαντζάκης συστήνοντας παράλληλα τη νεαρή ποιήτρια στον διευθυντή του περιοδικού Γιάννη Γουδέλη.<br> Πρώτη συλλογή το 1963, “Λύκοι και σύννεφα”.<br> Από το 1971 και μετά εκδίδει περίπου ένα ποιητικό βιβλίο κάθε δύο χρόνια, δεκαεπτά συλλογές συνολικά, οι δύο στα αγγλικά: Ποιήματα, ’63-’69 (1971), Μαγδαληνή, το μεγάλο θηλαστικό (1974), The Body is the Victory and the Defeat of Dreams (1975), Τα σκόρπια χαρτιά της Πηνελόπης (1977), Ο θρίαμβος της σταθερής απώλειας (1978), Ενάντιος έρωτας (1982), Οι μνηστήρες (1984), Beings and Things on their Own (1986), Οταν το σώμα. Επιλογή, 1963-1988 (1988), Επίλογος αέρας (1990), Αδεια φύση (1993), Λυπιού (1995), Ωραία έρημος η σάρκα (1995), Η ύλη μόνη (2001), Μεταφράζοντας σε έρωτα της ζωής το τέλος (2003), Στον ουρανό του τίποτα με ελάχιστα (2005), Η ανορεξία της ύπαρξης (2011) κ.ά.<br> Στο ενδιάμεσο, πολλές μεταφράσεις από τα αγγλικά, τα γαλλικά, τα ρωσικά: Μπέκετ, Μαγιακόφσκι, Λέρμοντοφ, Πούσκιν, Λεονίντ Αντρέγεφ, Σίλβια Πλαθ, Ντίλαν Τόμας, Σολ Μπέλοου, Γιόζεφ Μπρόνσκι, Σέιμους Χίνι, Ζακ Λακαριέρ.<br> Με την ποίηση ζει, με τη μετάφραση τρέφεται. Η αναπηρία από σταφυλόκοκκο σε ηλικία βρεφική τής δίδαξε την αξία του σώματος:<br> <br> «Το σώμα είναι η Νίκη των ονείρων<br> όταν ασύστολο σαν το νερό<br> σηκώνετ’ απ’ τον ύπνο<br> με κοιμισμέν’ ακόμα τις βούλες<br> τις ουλές, τα τόσα τα σημάδια<br> τους σκούρους ελαιώνες του<br> ερωτευμένους<br> δροσερούς μέσα στη χούφτα».<br> Ο μικρασιάτης πατέρας της, στο πατρικό σπίτι στην Αίγινα, της δίδαξε την αγάπη της γης.<br> Η ποίησή της, αφηγηματική, απλώνεται σε στίχους λυρικής συντομίας.<br> Πριν χρόνια κυκλοφόρησε η συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων της Ποίηση, 1963-2011 (Καστανιώτης, 2014).<br> <br> Με τα δικά της λόγια:<br> «Το ποίημα δεν είν’ αυτά που είπαμε<br> ούτε τα λίγ’ ακόμη που θα ζήσω.<br> Δεν είν’ αυτά που μου ‘δειξες αμίλητος<br> σαν να μην ήτανε δικά σου<br> ούτ’ η δική μου ένδεια<br> μπρος στους κήπους.<br> Κοίτα<br> η λέξη μόνο βγαίνει<br> από τη λέξη<br> κι η ιδιοσυγκρασία της<br> αναβλύζει ολόκληρη<br> σαν φύση» («Για την ποίηση»).<br> <br> Η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ γράφει μια ποίηση αισιόδοξη, φωτεινή ακόμη και όταν νοσταλγικά αναπολεί, όταν υπαρξιακά στοχάζεται. Ποίηση σταθερά δοξαστική του σώματος, της φύσης, της γυναίκας, του έρωτα, της ζωής:<br> <br> «Δε θα ‘μαστε ποτέ<br> αυτό που είμαστε στιγμιαία<br> αλλ’ είναι θρίαμβος<br> αυτή η σταθερή απώλεια».<br> <br> Η απόφαση της Κριτικής Επιτροπής ήταν ομόφωνη και συμφωνούμε: πρόκειται για μια δημιουργό με αναγνωρίσιμη φωνή, «η οποία πέρα από κάθε αμφιβολία ανήκει στην κορυφή του σύγχρονου ελληνικού ποιητικού γίγνεσθαι».<br> Πηγή: Tovima.gr<br> <br> Μόλις στα 17 της χρόνια δημοσιεύει στο περιοδικό Καινούργια εποχή το ποιήμα της «Μοναξιά» μετά από παρότρυνση του Νίκου Καζαντζάκη, ο οποίος έστειλε γράμμα στον Γιάννη Γουδέλη, τον διευθυντή της Καινούργιας εποχής γράφοντας: «Παρακαλώ, δημοσιεύστε αυτό το ποίημα, το έχει γράψει μία κοπέλα που δεν έχει βγάλει ακόμα το γυμνάσιο. Είναι το ωραιότερο ποίημα που διάβασα ποτέ!».<br> Από τότε άνοιξε ο δρόμος για την ενασχόληση της με την ποίηση και τη μετάφραση. Όπως αναφέρει και η ίδια ήταν μεγάλη η είσοδος της στην ποίηση. Άρθρα για την ποίηση και την μετάφραση της ποίησης έχουν δημοσιευτεί σε περιοδικά και εφημερίδες.<br> Το έργο της έχει μεταφραστεί σε περισσότερες των δέκα γλωσσών και ποιήματα της εμπεριέχονται σε λογοτεχνικές ανθολογίες. Αρχή και τέλος για εκείνη η ποίηση του Κ.Π. Καβάφη. Σπούδασε ξένες γλώσσες στην Αθήνα, τη Γαλλία και την Ελβετία. Είναι διπλωματούχος μεταφράστρια-διερμηνέας. Έχει μεταφράσει, μεταξύ άλλων, Αλεξάντρ Σεργκέγεβιτς Πούσκιν, Βλαντιμίρ Βλαντιμίροβιτς Μαγιακόβσκι, Ουίλλιαμ Σαίξπηρ κ.ά. Η ποίησή της διακρίνεται από μια έντονη καταφυγή σε φανταστικές χώρες.<br> Το 1962 τιμήθηκε με το Α΄ Βραβείο Ποίησης της πόλης της Γενεύης (Prix Hensch). Το 1985 τιμήθηκε με το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης. Έχει δώσει διαλέξεις και διάβασε ποιήματά της σε Πανεπιστήμια των ΗΠΑ και Καναδά (Harvard, Cornell, Darmouth, N.Y.State, Princeton, Columbia κ.α.)<br> Το 2000 τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών με το βραβείο Κώστα και Ελένης Ουράνη, ενώ το 2014 βραβεύτηκε με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων για το σύνολο του έργου της.<br> Τον Ιανουάριο του 2020 έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 81 ετών.