Κωνσταντίνος Τσάκος

Λογοτέχνες

Ο Κωνσταντίνος Τσάκος σπούδασε αρχαιολογία και ιστορία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης με μεγάλους δασκάλους, όπως ο Μανόλης Ανδρόνικος, ο Γεώργιος Μπακαλάκης, ο Ιωάννης Κακριδής, ο Μιχάλης Σακελλαρίου. Αργότερα παρακολούθησε μαθήματα αρχαιολογίας και νεότερης τέχνης στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου με καθηγητές τον Ernst Homman-Wedeking και τον Dieter Ohly.
Επίτιμος Έφορος Αρχαιοτήτων, είναι ισόβιος εταίρος της Αρχαιολογικής Εταιρείας και αντεπιστέλλον μέλος του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου του Βερολίνου, καθώς και επίτιμο μέλος των Συλλόγων των Φίλων της Ακροπόλεως και του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.
Εργάστηκε από τα φοιτητικά ήδη χρόνια στις ανασκαφές της Βεργίνας, στην Ανατολική Νεκρόπολη και στη Ρωμαϊκή Αγορά της Θεσσαλονίκης. Από το 1965 μέχρι το 1990 υπηρέτησε αρχικά ως Επιμελητής και αργότερα ως Έφορος Αρχαιοτήτων στις Κυκλάδες, στην Ήπειρο, στην Ακρόπολη και ως διευθυντής στο Μουσείο της Αρχαίας Ολυμπίας.
Ασχολήθηκε με την προστασία των αρχαιολογικών χώρων, αλλά και των παραδοσιακών οικισμών των Κυκλάδων, της Σάμου και της Ηπείρου. Ιδιαίτερα ενδιαφέρθηκε για την προστασία του χαρακτήρα της νήσου Μυκόνου, θέμα με το οποίο ασχολήθηκε και σε σειρά ολοσέλιδων άρθρων στην τοπική εφημερίδα “η Μυκονιάτικη” (1990-1995).
Διενήργησε ανασκαφές, με πολύ ενδιαφέροντα αποτελέσματα, κυρίως στη Σάμο, με την οποία εξακολουθεί να ασχολείται μέχρι σήμερα. Σημαντική ήταν η συμβολή του στην οργάνωση της έκθεσης των αρχαιοτήτων στο νέο Μουσείο Πυθαγορείου.
Συμμετείχε με ανακοινώσεις σε διεθνή και τοπικά συνέδρια. Πραγματοποίησε διαλέξεις σε ιδρύματα, μουσεία, πανεπιστήμια και επιστημονικούς συλλόγους στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, καθώς και εκπομπές για την εκπαιδευτική τηλεόραση και το ραδιόφωνο. Μια σειρά αρχαιολογικών οδηγών (Ακρόπολη, Σάμος, Δήλος-Μύκονος, Ολυμπία, κ.λπ.) είναι ο καρπός από τις εμπειρίες του στους αντίστοιχους χώρους.
Μελέτες και άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε ελληνικά και ξένα περιοδικά, καθώς και σε εγκυκλοπαίδειες (Πάπυρος-Λαρούς, Δομή κ.λπ.), ενώ ταινίες αρχαιολογικού περιεχομένου με δικό του σενάριο έχουν προβληθεί σε φεστιβάλ αρχαιολογικού φιλμ.

Δήλος, Μύκονος
Ιστορικός και αρχαιολογικός οδηγός
Μια νέα σειρά βιβλίων που περιγράφουν τα μνημεία και τα μουσεία της Ελλάδος, γραμμένων από διακεκριμένους αρχαιολόγους και βασισμένων στις τελευταίες έρευνες της αρχαιολογικής επιστήμης. Σ αυτά περιγράφονται οι ελληνικοί αρχαιολογικοί χώροι και τα μουσεία τους με μέθοδο και σαφήνεια ώστε ο αναγνώστης κι όταν βρίσκεται μακριά από τον τόπο να μπορεί να ανασυνθέτει την εικόνα του.
-Γνωρίζοντας όσο λίγοι τη Μύκονο και βέβαια τη Δήλο, ο επίτιμος έφορος Αρχαιοτήτων Κωνσταντίνος Τσάκος είναι ο κατ εξοχήν αρμόδιος να μας μιλήσει για τα δύο αυτά νησιά του κεντρικού Αιγαίου. Έτσι ο καινούργιος οδηγός του που κυκλοφορεί τους τελευταίους μήνες είναι ένας πολύτιμος αρχαιολογικός ξεναγός για τον επισκέπτη της Δήλου και της Μυκόνου, νησιά που όλοι νομίζουμε ότι γνωρίζουμε αλλά εξακολουθούν να κρύβουν πολλά μυστικά της ιστορίας τους.
ΧΑΡΑ ΚΙΟΣΣΕ, «ΤΟ ΒΗΜΑ», 27-06-1999
143 σελ.

Η Ακρόπολη
Τα μνημεία και το μουσείο: Ιστορικός και αρχαιολογικός οδηγός
112 σελ.

Σάμος
Ιστορικός και αρχαιολογικός οδηγός
Μια νέα σειρά βιβλίων που περιγράφουν τα μνημεία και τα μουσεία της Ελλάδος, γραμμένων από διακεκριμένους αρχαιολόγους και βασισμένων στις τελευταίες έρευνες της αρχαιολογικής επιστήμης. Σ’ αυτά περιγράφονται οι σπουδαιότεροι ελληνικοί αρχαιολογικοί χώροι και τα μουσεία τους με μέθοδο και σαφήνεια ώστε ο αναγνώστης κι όταν βρίσκεται μακριά από τον τόπο να μπορεί να ανασυνθέσει την εικόνα του. Σε τούτο τον βοηθούν τα άφθονα σχέδια και οι θαυμάσιες αναπαραστάσεις, έργα εξαίρετων ζωγράφων και αρχιτεκτόνων. Έγχρωμες φωτογραφίες των καλύτερων Ελλήνων φωτογράφων, συμπληρώνουν αυτές τις μοναδικές σε επιστημονική και καλλιτεχνική ποιότητα εκδόσεις, που κυκλοφορούν στα ελληνικά, γαλλικά, αγγλικά, γερμανικά, ισπανικά και ιταλικά.
128 σελ.

Ολυμπία
Μια διαδρομή σε τέσσερις διαστάσεις
… Για πρώτη φορά αναδεικνύεται σε έντυπη μορφή ο χώρος της αρχαίας Ολυμπίας όπως ήταν στην ακμή του, αποκλειστικά και μόνο με ψηφιακές εικόνες.
Το κύριο σώμα του βιβλίου αποτελείται από μεγάλα έγχρωμα στιγμιότυπα των επιμέρους μνημείων της αρχαίας Ολυμπίας και από γενικές απόψεις του χώρου όπου γεννήθηκαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Αρχιτεκτονικά μνημεία και χώροι που δε σώζονται στην αρχική μορφή ζωντανεύουν με τη βοήθεια των ηλεκτρονικών υπολογιστών και με τη χρήση προγραμμάτων τρισδιάστατων γραφικών.
Η ψηφιακή παρουσίαση με φωτορεαλιστική απόδοση των αρχιτεκτονικών οικοδομημάτων του αρχαιολογικού χώρου, της Ολυμπίας, καθώς επίσης και η επιστημονική της τεκμηρίωση, δίνουν σε κάθε ενδιαφερόμενο τη δυνατότητα να μελετήσει το περιεχόμενο αυτής της έκδοσης. Στο ευρύ κοινό προσφέρεται η υψηλή αισθητική απόλαυση και το μορφωτικό ερέθισμα των αρχαιολογικών αναπαραστάσεων που παρουσιάζονται με τη γοητεία του σύγχρονου μέσου. Στο εξειδικευμένο κοινό προσφέρεται η οπτικοποιημένη συγκεφαλαίωση της μέχρι τώρα συγκεκριμένης επιστημονικής γνώσης…
(Λάζαρος Εφραίμογλου, Πρόεδρος Ιδρύματος Μείζοντος Ελληνισμού)
81 σελ.

Ολυμπία
Οδηγός των μνημείων και του μουσείου
112 σελ.

Αρχαιολογικές αναμνήσεις
Στο τέταρτο βιβλίο της σειράς “Η Αρχαιολογία της Αρχαιολογίας”, σειράς που αποσκοπεί στην καταγραφή προσωπικών και όχι απαραιτήτως επιστημονικών περιγραφών της ανασκαφικής εμπειρίας, ο Κωνσταντίνος Τσάκος αφηγείται τις αναμνήσεις του από τις ανασκαφές της Βεργίνας.
Εκεί, δίπλα στον Μανόλη Ανδρόνικο και παρέα με τους μυθικούς ή πραγματικούς πρωταγωνιστές της ένδοξης πόλης, έζησε στιγμές αξέχαστες. Τα γλέντια, τα πειράγματα και η διασκέδαση συνόδευαν καθημερινά την ανασκαφική του περιπέτεια. Οι χαριτωμένες όσο και ενδιαφέρουσες αυτές ιστορίες γίνονται ακόμα πιο απολαυστικές χάρη στην πάντα εύθυμη και αισιόδοξη πένα του συγγραφέα.
16 σελ.

Allegro ma non troppo
Μια διήγηση με άλλο τρόπο
Ανασηκώνοντας το μαρμάρινο κάλυμμα της εισόδου στον τάφο, έβλεπε κανείς τους νεκρούς ξαπλωμένους, να περιμένουν στα σκοτάδια τη λύτρωση. Αλλιώς την περίμεναν τη… Δευτέρα Παρουσία και αντί για αυτήν να δέχονται ξαφνικά την απρόσμενη ενόχληση μιας μπουλντόζας, που ήρθε να ταράξει τον ύπνο τους και να διαλύσει τις ελπίδες τους! Όλοι εκεί, άντρες, γυναίκες και παιδιά, ξαπλωμένοι δίπλα-δίπλα, σκιές του εαυτού τους, είδωλα καμόντων, σάπια κόκαλα, κρανία που κοίταζαν με άδεια μάτια, σκελετωμένα κορμιά, ματαιόδοξα στολισμένα με χρυσά σκουλαρίκια και δαχτυλίδια, με οικοσκευή και κανάτια που δεν επρόκειτο να χρησιμοποιήσουν ποτέ, σε μια αγωνιώδη προσπάθεια να συνεχίσουν να υπάρχουν, να ζουν και μετά θάνατον. Και αυτόματα μου ερχόταν στο νου η σοφία του εκκλησιαστή: ματαιότης ματαιοτήτων, τα πάντα ματαιότης…
240 σελ.

Αντιγόνη
Ο Ντίνος Τσάκος είναι αρχαιολόγος με πλουσιότατο επιστημονικό, ανασκαφικό και συγγραφικό έργο. Στη μακροχρόνια ενασχόλησή του με την Αρχαιολογία πραγματοποίησε εκατοντάδες ανασκαφές και κράτησε ισάριθμα ημερολόγια ανασκαφής. Και η “Αντιγόνη” του ένα ημερολόγιο ανασκαφής – από τις πιο δύσκολες – είναι Ημερολόγιο ανασκαφής ένδον, στους σκοτεινούς αποθέτες της μνήμης. Έργο ιδιαίτερα επίπονο, αφού ποτέ δεν ξέρει κανείς πού θα χτυπήσει η σκαπάνη και τι θα ανασύρει στην επιφάνεια. Ένα είναι βέβαιο: η μνήμη κάτω από τον μανδύα της ατομικότητάς της δεν παύει να υποκρύπτει πτυχές της συλλογικότητάς μας…
184 σελ.

Ισθμός Κορίνθου
Η Αρχαία Κόρινθος και η περιοχή της παρουσιάζονται στο νέο οδηγό των εκδόσεων «Έσπερος». Περιγράφεται η ιστορική πορεία της θρυλικής πόλης με το πλούσιο μυθολογικό υπόβαθρο, αναφέρονται τα εντυπωσιακά λείψανα του πολιτισμού της, τα μνημεία της αρχαίας Αγοράς, ο επιβλητικός Ακροκόρινθος και το εξαιρετικά πλούσιο σε εκθέματα μουσείο της. Η περιγραφή επεκτείνεται και στα μνημεία της ευρύτερης περιοχής της, στα δύο λιμάνια της, το Λέχαιο και τις Κεγχρεές, στο Ιερό του Ποσειδώνος στην Ίσθμια, αλλά και στα ενδιαφέροντα έργα του Ισθμού, από την κατασκευή του πλακόστρωτου διαδρόμου της Διόλκου μέχρι την διάνοιξη της διώρυγας στα τέλη του 19ου αι. Παρουσιάζονται επίσης, τα λείψανα του Ηραίου της Περαχώρας, με τους ναούς, τις στοές και το λιμάνι του, η σύγχρονη λουτρόπολη του Λουτρακίου, η λίμνη της Βουλιαγμένης. Η πλούσια εικονογράφηση, τα σχεδιαγράμματα και οι αναπαραστάσεις μνημείων κάνουν το βιβλίο αυτό ιδιαίτερα ενδιαφέρον και κατατοπίζουν τον επισκέπτη για την συναρπαστική ιστορία της περιοχής.
96 σελ.

Αφηγήσεις
Αρχαιολογικές αναμνήσεις (2015), Εκδόσεις Αρχείο
Allegro ma non troppo (2015), Σήμα Εκδοτική
Allegro ma non troppo (2018), Σήμα Εκδοτική (E)
Αντιγόνη (2018), Σήμα Εκδοτική

Ιστορικοί – Αρχαιολογικοί οδηγοί
Δήλος, Μύκονος (1998), Έσπερος/Κλειώ
Η Ακρόπολη (2000), Έσπερος/Κλειώ
Σάμος (2003), Έσπερος/Κλειώ
Ολυμπία (2005), Έσπερος/Κλειώ

Δοκίμια – Μελέτες – Ιστορία
Ολυμπία (2004), Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού

Συλλογικά έργα
Ισθμός Κορίνθου (2003), Έσπερος/Κλειώ
Sailing in the Aegean (2008), Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (Ε.Ι.Ε.). Ινστιτούτο Ελληνικής και Ρωμαϊκής Αρχαιότητας
Ομήρου Οδύσσεια Α΄ γυμνασίου (2009), Ελληνοεκδοτική
Γνωρίζοντας την Ακρόπολη (2010), Σκάι
Dialogues on the Acropolis (2010), Σκάι
Σάμος: Τα αρχαιολογικά μουσεία (2012), Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση / Τράπεζα EFG Eurobank Ergasias A.E.
Samos: The Archaeological Museums (2012), Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση / Τράπεζα EFG Eurobank Ergasias A.E.

Μεταφράσεις
Hermann J. Kienast, Το υδραγωγείο του Ευπαλίνου στη Σάμο (2004), Υπουργείο Πολιτισμού. Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων

Πηγές: Biblionet, Σήμα Εκδοτική, Έσπερος/Κλειώ, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού

15 views