Κώστας Ευαγγελάτος

Ο Κώστας Ευαγγελάτος είναι ζωγράφος, εικαστικός performer και θεωρητικός της σύγχρονης τέχνης.
Γεννήθηκε τον Νοέμβρη του 1957 στο Αργοστόλι της Κεφαλονιάς, όπου από μικρή ηλικία ασχολήθηκε συστηματικά με τη ζωγραφική και την ποίηση.
Το 1973, 16 χρόνων, έγινε η πρώτη του έκθεση στο Δημαρχείο της πόλης του. Αρχικά παρακολούθησε μαθήματα σχεδίου σε ελεύθερα εργαστήρια στην Αθήνα, ενώ σπούδασε και πήρε πτυχίο Νομικής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Το 1981 μεταβαίνει πρώτη φορά στη Γαλλία. Στο Παρίσι συνδέθηκε με πρωτοποριακούς καλλιτέχνες και διανοουμένους, διαμόρφωσε την προσωπική «βιωματική» του έκφραση και θεμελίωσε τις αισθητικές του αρχές.
Μετά τη στρατιωτική του θητεία σπουδάζει με υποτροφία εικαστικά και θεωρία της σύγχρονης τέχνης στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης (Παν/μιο The New School for Social Research), στις τάξεις του Allen David και της Pearl Ehrlich, ενώ εκθέτει τις Σωματογραφίες και τις Εννοιολογικές συνθέσεις του.
Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ζωγραφική και αισθητική θεωρία της σύγχρονης τέχνης στο Μανχάτταν τής Νέας Υόρκης (University The New School) στις τάξεις τού Allen David και της Pearl Ehrlich.
Από το 1986 έως το 1993 ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής της γκαλερί DADA στην Αθήνα, ενώ το 1990 ίδρυσε την ομάδα τέχνης Art Studio “EST”.
Παράλληλα με τη ζωγραφική έχει ασχοληθεί διεθνώς με την Performance, Body Art, Happening και Mail-art. Έχει παρουσιάσει ενότητες έργων του σε ατομικές εκθέσεις στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ρότζεστερ, Νέα Υόρκη, Αρέτσο, Αβινιόν, Σαντιγί, Παρίσι, Γλασκώβη, Άμστερνταμ, Λευκωσία κ.α.
Έχει λάβει μέρος σε ομαδικές εκθέσεις και διεθνείς εικαστικές συναντήσεις στη Βαρκελώνη, τη Βαρσοβία, τη Σέρατζ, το Γκέτενμποργκ, το Σαντιάγκο, το Μπουένος Άιρες, τη Νέα Υόρκη, το Λος Άντζελες, την Αμιένη, τη Ρώμη, την Μπολώνια, τη Μόσχα, τη Βοστώνη κ.α.
Είναι μέλος επιστημονικών, εκπαιδευτικών και καλλιτεχνικών οργανισμών και από το 1991 του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος.
Γράφει ποιήματα από το 1973.
Η πρώτη συλλογή ποιημάτων του με τίτλο “Ποιήματα ’73-’75” εκδόθηκε στην Αθήνα το 1975 και επανεκδόθηκε με την προσθήκη νέων ποιημάτων το 1976.
Ακολούθησε η έκδοση της ποιητικής σύνθεσης “Η Τολμηρή επίλυση, Α΄ γραφή” το 1977.
Το 1978 εκδόθηκε μία σύνοψη ποιητικών αποφθεγμάτων του με τίτλο “Γραφήματα ’77”.
Το 1980 κυκλοφόρησε σε έκδοση τέχνης το ποίημά του “Το Δωμάτιο”, που το 1981 μεταφράστηκε στα αγγλικά από τον Κίμωνα Φράιερ.
Μεταξύ φίλων κυκλοφόρησε το 1983 το “Μυθογράφημα”.
Το 1993 έγινε μία συνοπτική έκδοση των ποιημάτων του από το 1977 έως το 1984, χρονιά που σταμάτησε να γράφει ποίηση, και κυκλοφόρησε με τον τίτλο “Τετραλογία της υγρασίας”, εκδόσεις Χάος & Κουλτούρα.
Το 1996 εκδόθηκε από την Απόπειρα η συλλογή “Οθόνη των ονομάτων”, η οποία περιελάμβανε ανέκδοτα ποιήματά του από το 1977 έως το 1979 (οι “Διαπιστώσεις” α, β, δημοσιεύτηκαν στη Νέα Εστία το 1981, τχ. 1288) και τα ποιήματα που έγραψε το Μάιο του 1994, βασισμένα σε ονόματα φίλων του, κατά την παραμονή του στη μικρή πόλη της Νότιας Γαλλίας Menerbes.
Το 1997 εκδόθηκε η Ιδεογραφική σμίλη, με θεωρητικά και κριτικά κείμενά του περί τέχνης, εκδόσεις Συλλογές.
Στη “Ροπή της μνήμης” δημοσιεύονται ποιήματα και ρήσεις που έγραψε από το 1996 έως τις αρχές του 1999.
Το 2002 κυκλοφόρησε η συγκεντρωτική έκδοση του ποιητικού του έργου με τίτλο “Αλέα προσομοίων”, ενώ το 2003 εκδόθηκαν ποιήματά του στην αγγλική γλώσσα, “In the Small Mirror” (Πρόλογος: Matthew Jennett. Μεταφράσεις: Al Poulin Jr, Kimon Friar).
Τo 2004 κυκλοφόρησε στη γαλλική γλώσσα στο Παρίσι σε αριθμημένη λιθογραφική έκδοση το ποίημά του “Το Δωμάτιο / La Chambre” (Μετάφραση: Benoit Haudrechy).
Η συλλογή “Η Ελεγεία των Εκβατάνων” περιλαμβάνει ποιήματα από το 2002 έως το 2006.
Στην “Εγκάρσια πτήση” δημοσιεύονται ποιήματα από το 2006 έως το 2010, καθώς και το ομότιτλο με τη συλλογή ποίημα, που η πρώτη γραφή άρχισε το 1992 και ολοκληρώθηκε το 2008. Παράλληλα, έχουν κυκλοφορήσει εκδόσεις τέχνης, λευκώματα και εικαστικά ημερολόγια, που αναφέρονται στο εικαστικό και λογοτεχνικό του έργο, καθώς και θεωρητικά δοκίμιά του περί εικαστικών θεμάτων.

Η οθόνη των ονομάτων – Κώστας Ευαγγελάτος

 

Ποίηση, Απόπειρα, 1996, 47 σελ.

Ιδεογραφική σμίλη – Κωνσταντίνος Est Ευαγγελάτος

Η “Ιδεολογική σμίλη” είναι μια συλλογή κειμένων για την τέχνη, που γράφτηκαν από τον εικαστικό και θεωρητικό της σύγχρονης τέχνης Κώστα Ευαγγελάτο. Από το πρωτόλειο κείμενο-ομιλία με τίτλο: “Το πνεύμα της σύγχρονης τέχνης”, που έγραψε το 1975, τελειόφοιτος του γυμνασίου στην Κεφαλονιά και που διάβασε πολλές φορές κατόπιν ενώπιον κοινού στην Αθήνα και άλλες πόλεις, μέχρι τα πιο πρόσφατα κείμενά του για την Performance, ο αναγνώστης θα διακρίνει την εκφραστική λεκτική δεινότητα, με την οποία διατυπώνει έντεχνα τα βαθύτερα νοήματα με εύληπτο τρόπο. Τα κείμενα αυτά έχουν κύρια την χροιά της προσωπικής πνευματικής άποψης, που γεννιέται από το βίωμα και την αφοσίωση στην τέχνη. Η συγκεντρωτική έκδοση τους, σε μια εποχή “κενολογίας” και “βερμπαλισμού” συμβάλλει στην απαραίτητη μετάδοση και μελέτη τους.
(Αργύρης Βουρνάς, σημείωμα του εκδότη)

Ερμηνεία και κριτική, Συλλογές, 1997, 94 σελ.

Η ροπή της μνήμης – Κώστας Ευαγγελάτος

 

Ποίηση, Απόπειρα, 1999, 79 σελ.

Αλέα προσομοίων – Κώστας Ευαγγελάτος

Zωγραφική: Κώστας Ευαγγελάτος

Ποίηση, Απόπειρα, 2002, 239 σελ.

In the Small Mirror – Costas Evangelatos

Selected Poems in English

Ποίηση, Απόπειρα, 2003, 47 σελ.

Η ελεγεία των Εκβατάνων – Κώστας Ευαγγελάτος

Με όχημα τον ελεύθερο στίχο και με εξομολογητική διάθεση, τέτοια που αρμόζει στην λυρική ποίηση, ο Κώστας Ευαγγελάτος στη ποιητική του συλλογή Η ΕΛΕΓΕΙΑ ΤΩΝ ΕΚΒΑΤΑΝΩΝ (εκδόσεις Απόπειρα), μας εισάγει στην προβληματική της αλλοτρίωσης των ανθρώπινων σχέσεων. (Μαριλένα Φωκά (ΜΑ), Κριτικός Βιβλίου)

Ποίηση, Απόπειρα, 2006, 80 σελ.

Εγκάρσια πτήση – Κώστας Ευαγγελάτος

Στη νέα ποιητική συλλογή του ζωγράφου, περφόρμερ, και θεωρητικού της τέχνης Κώστα Ευαγγελάτου περιλαμβάνονται ποιήματα τα οποία έγραψε ή ολοκλήρωσε μετά το 2006 όταν κυκλοφόρησε η συλλογή του “Η ελεγεία των Εκβατάνων”, Απόπειρα 2006.

Κύριος άξονας του αισθητικού, ποιητικού του λόγου παραμένει η ιδεολογική, ερωτική, κοινωνική και προσωπική διερεύνηση του ψυχικού κόσμου και υπαρκτών εμπειρικών καταστάσεων με ποικίλες ερμηνευτικές προετάσεις.

Ο Ηλίας Τουμασάτος, υπ. δρ Ιονίου Παν/μίου, αναφέρει στον επίλογο του κειμένου του με τίτλο “Ο κόσμος στο ποιητικό σύμπαν του Κώστα Ευαγγελάτου”:
… Στο αυτοαναφορικό ποίημα “Εγκάρσια πτήση” ο Ευαγγελάτος δεν κάνει απλά μια αναδρομή στα σύνεργα της εικαστικής και ποιητικής του τέχνης. Αποκαλύπτει, εν είδει προγραμματικής διακήρυξης, τον στρατηγικό του στόχο για το μέλλον. Με πλήρη συναίσθηση του κινδύνου, αλλά και της συναρπαστικής περιπέτειας που τώρα ξεκινά, ο ποιητής εφορμά με καινούρια δύναμη (παρμένη από τη δεξαμενή της ψυχής του και από τα ανεπτυγμένα πλέον αντιδραστήρια του εργαστηρίου του). Όπως κάθε φορά γνωρίζει ότι κινδυνεύει να χάσει τα πάντα -η ποίηση και η τέχνη έχουν εκτός από ωδίνες, και οδύνες, απώλεια και πόνο. Έχουν όμως και τη γέννα του καινούριου, τη συναρπαστική πορεία μιας διεξόδου προς το φως, έστω κι αν κανείς πρέπει να περάσει από κομμένες γέφυρες και σκοτεινές σήραγγες. Ο καλλιτέχνης-ποιητής ξεκινά. Πάλι. Και μας καλεί μαζί του. Όχι απλά να δούμε. Αλλά να ακολουθήσουμε.

Τρέχει
στο χάσμα
που η γλώσσα τιθασεύει
μ’ αρχέγονη
σφοδρότητα και πάθος
το άφατο
και σκοτεινό της γνώσης.

Ποίηση, Απόπειρα, 2011, 61 σελ.

Chemins enchevêtrés – Costas Evangelatos

Poèmes
Zωγραφική: Costas Evangelatos

Ποίηση, Συλλογές, 2011, 82 σελ.

Πολύσμιγος αίνος – Κώστας Ευαγγελάτος

Τρία χρόνια μετά την ποιητική του συλλογή “Εγκάρσια πτήση”, εκδ. Απόπειρα, Αθήνα 2011, που έλαβε εξαιρετικές κριτικές, ο Κώστας Ευαγγελάτος επανέρχεται ποιητικά με μια ιδιότυπη συλλογή η οποία απαρτίζεται από έξη διαφορετικές χρονολογικά και υφολογικά ενότητες.
Η πρώτη ενότητα ” Σπασμένα κρύσταλλα ” περιλαμβάνει νεανικά του ποιήματα,( 1976-1981) που γράφτηκαν κατά τη διάρκεια των σπουδών του στη Νομική του Παν/ μίου Αθηνών και τον πρώτο χρόνο της θητείας του στην αεροπορία. Σχεδόν όλα είχαν δημοσιευτεί στον τοπικό Κεφαλονίτικο τύπο.( βλ. εφημ. Παρατηρητής, Τα Νέα, Λόγος, κ.α.). Τα ποιήματα ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ Ι, ΙΙ δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Νέα Εστία, τεύχος 1288. Το ποίημα “ΤΟΥΤΕΣΤΙΝ” πρωτοδημοσιεύθηκε στην εφημ. Ενημερωτική του Πολιτισμού του αισθητικού τέχνης Ευάγγελου Ανδρέου, και αργότερα στο νομικό περιοδικό Δίκη του καθηγητή Κώστα Ε. Μπέη, κ.α, ενώ το ποίημα “Ο ΘΥΡΕΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΛΙΔΩΝ” δημοσιεύεται πρώτη φορά.
Η δεύτερη ενότητα ” Καταστάσεις στο εκράν της θλίψης”, (2006-2008) έχει πολύ μεταγενέστερα λυρικά ποιήματα.
Η τρίτη ενότητα ” Σφουμάτο και Ξίφος”, είναι η πλέον ιδιαίτερη στο σύνολο της ποιητικής γραφής του Κώστα Ευαγγελάτου. Με αφορμή δύο μεγάλες εκθέσεις που είδε στο Παρίσι το 2012, εμπνεύστηκε από τα ζωγραφικά έργα και συνέγραψε επί τόπου τα ποιήματα. Η μια έκθεση ήταν στο Λούβρο για τον κορυφαίο καλλιτέχνη της Αναγέννησης Λεονάρντο ντα Βίντσι και η άλλη για τη μοναδική σημαντική ζωγράφο της ύστερης Αναγέννησης Αρτεμισία Τζεντιλέσκι στο Μουσείο Μαγιόλ.
Η τέταρτη ενότητα “Εν-Συναισθήματα”, (2006-2012) περιλαμβάνει λυρικά ποιήματα και αφιερώσεις σε πρόσωπα.
Η πέμπτη ενότητα είναι το “Μυθογράφημα”, του 1983, γνωστό από την συγκεντρωτική έκδοση “Αλέα Προσομοίων”, εκδ. Απόπειρα 2002. Εδώ όμως είναι η διασκευή του ποιήματος που έγινε το 2013.
Τέλος η πολύσμιγη συλλογή, στην οποία σμίγουν ποικίλες εμπειρίες, ιδέες, ερωτικές μορφές και κοινωνικές διαπιστώσεις ολοκληρώνεται με τις ποιητικές ” Αναδύσεις “, μια έμμετρη ωδή που εμπνεύστηκε στον κήπο της Villa Ροδόπη το 2013.

Ποίηση, Συλλογές, 2014, 74 σελ.

Ερμητικές λαμπίδες – Κώστας Ευαγγελάτος

«Η αρχή»
Φωλιάζει μίσος σε πολλές καρδιές.
Στοιχειώνει τρόμος τα σοκάκια.
Η πείνα τρέφει φονικές πληγές.
Άνθρωποι σέρνονται σε αυλάκια.
Είναι η Ζωή που αδράχνει τη στιγμή.
Είναι η ανάγκη που ορίζει γλώσσα.
Είναι οι δρόμοι του εγωισμού κλειστοί
και του λαού η δύναμη σαν κλώσα.
Ανώνυμα της προσφυγιάς κορμιά
κατασκηνώνουν σε ναούς σοφίας
με άροτρα πατρίδας στην κηδεία
δίνουν στο μέλλον την αρχή.

Ποίηση, Άπαρσις, 2017, 48 σελ.

Louis d’est – Κώστας Ευαγγελάτος

Δύο συν ένα ποιήματα και ένα αφήγημα για τον Λούη
Είναι η πρώτη φορά που ο Κώστας Ευαγγελάτος μας παρουσιάζει πεζογραφικό του έργο, μετά από μακρόχρονη ενασχόληση με τον ποιητικό λόγο, αποκαλύπτοντας μια ιδιαίτερη πτυχή της προσωπικής του ευαισθησίας.

Μέσα από την ιστορία του Λούη, αγαπημένου σκύλου του συγγραφέα, παρακολουθούμε ενδιαφέρουσες στιγμές από την καλλιτεχνική πορεία του Κώστα Ευαγγελάτου, αλλά και νοσταλγικές εικόνες από τη ζωή του στην Κεφαλονιά. Ανθρώπινες, μικρές αλλά ανεπανάληπτες σταγόνες της πορείας μιας ζωής, με συνοδό έναν τετράποδο αγαπημένο φίλο.

Όλες αυτές οι σκηνές και οι στιγμές χρωματίζονται από την αμέριστη αγάπη του συγγραφέα για τον καλύτερο φίλο του ανθρώπου. Πέρα από τη συγκινητική προσωπική αφήγηση, που αποκαλύπτει τρυφερές αλλά και δυνατές στιγμές, το βιβλίο έρχεται να μας υπενθυμίσει πως η αγάπη για τα ζώα λειτουργεί λυτρωτικά και για τη δική μας ανθρωπιά.

Το πεζογράφημα του Κώστα Ευαγγελάτου κοσμείται με σκίτσα του ιδίου και πλαισιώνεται από τρία ποιήματα (δύο του συγγραφέα και ένα της Felicity Elliott) που γράφτηκαν για τον Λούη.

Ποίηση, Αφήγημα, Αιγιαλός, 2017, 32 σελ.

Ποίηση
Ποιήματα ’73–’75 (1975)
Η Τολμηρή επίλυση, Α΄ γραφή (1977)
Γραφήματα ’77 (1978)
Μυθογράφημα (1980)
Δωμάτιο (1983)
Τετραλογία της υγρασίας
Η οθόνη των ονομάτων (1996), Απόπειρα
Η ροπή της μνήμης (1999), Απόπειρα
Αλέα προσομοίων (2002), Απόπειρα
In the Small Mirror (2003), Απόπειρα
Η ελεγεία των Εκβατάνων (2006), Απόπειρα
Εγκάρσια πτήση (2011), Απόπειρα
Chemins enchevêtrés (2011), Συλλογές
Πολύσμιγος αίνος (2014), Συλλογές
Ερμητικές λαμπίδες (2017), Άπαρσις
Louis d’est (2017), Αιγιαλός

Αφηγήσεις
Louis d’est (2017), Αιγιαλός

Δοκίμια-Μελέτες-Ερμηνεία και κριτική
Ιδεογραφική σμίλη (1997), Συλλογές

Πηγές: Biblionet, Απόπειρα, Συλλογές, Άπαρσις, Αιγιαλός

Επισκέψεις: 8