Κώστας Τσουρής

Ελληνες λογοτέχνες


Τα μοναστήρια του Στρυμόνα και της Ροδόπης
Νίκος Ζήκος, Κώστας Τσουρής, Κύριλλος Παυλικιάνωφ
Όλος ο ιστορικός, αρχαιολογικός και θρησκευτικός πλούτος μιας περιοχής που φιλοξενεί 200 μοναστήρια και εκτείνεται στις δύο πλευρές των ελληνοβουλγαρικών συνόρων.
Ο οδηγός γραμμένος από ειδικούς αρχαιολόγους και πανεπιστημιακούς, παρουσιάζει περισσότερα από διακόσια μοναστήρια ή τοποθεσίες που συνδέονται με το μοναστικό βίο στο γεωπολιτικό χώρο του Στρυμόνα και της Ροδόπης.
Είναι ένας χρηστικός οδηγός περιήγησης κατά μήκος του Στρυμόνα, από τις εκβολές του έως τη Σόφια, και γύρω από την οροσειρά της Ροδόπης, από τον Νέστο έως τον Έβρο.
Ένα βιβλίο-τεκμήριο της ικανότητας του μοναχισμού να δίνει έμφαση στην ομοιότητα και την ενότητα των λαών και όχι στην απόσταση και τη διαφορετικότητα.

Η οχύρωση του Διδυμοτείχου
Η εργασία ερευνά την ιστορία της οχύρωσης του Διδυμοτείχου. Πρόκειται για έργο που οφείλεται στον Ιουστινιανό τον Α΄. Ανακατασκευάστηκε, συντηρήθηκε, τροποποιήθηκε ή συμπληρώθηκε κατά τον 7ο/8ο, 8ο/9ο, 10ο/11ο, 12ο, 13ο, 14ο, 18ο/19ο αιώνα, διατηρώντας την αρχική όδευση. Στα μέσα του 13ου αιώνα οικοδομήθηκε η ποτάμια οχύρωση, ενώ στα εξηκοστά έτη του 14ου αιώνα κατασκευάστηκε ένας πρόσθετος περίβολος μπροστά από την πύλη ΠΛ10.
Πρόκειται για ενδιαφέρον έργο φρουριακής αρχιτεκτονικής, στο οποίο πάντως δεν εμφανίζονται καινοτομίες ή πρωτοτυπίες και δεν εισάγονται νεωτερισμοί· μορφές, τύποι, κλίμακες και υλικά είναι συνηθισμένα και τρέχοντα για την εποχή τους. Σχεδιάστηκε αρκετά προσεκτικά και επιτέλεσε το ρόλο του μάλλον ικανοποιητικά. Οσάκις απαιτήθηκαν τροποποιήσεις, προσθήκες, επισκευές, αυτές πραγματοποιήθηκαν κανονικά και χωρίς προβλήματα, αλλά όχι πάντοτε στην ώρα τους.
Για την αρχιτεκτονική τους ξεχωρίζουν, ανάμεσα στους υπόλοιπους πύργους της οχύρωσης, οι πύργοι Π2 και Π16. Οι ίδιοι πύργοι επίσης παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον ανάμεσα σε έργα φρουριακής αρχιτεκτονικής της βυζαντινής επαρχίας μέσης και ύστερης βυζαντινής περιόδου. Για την ισχύ τους διακρίνονται –εκτός από τους δύο προηγούμενους– οι πεντάπλευροι πύργοι Π20 και Π21 και ο πεταλόσχημος Π12· όλοι τους προστάτευαν πύλες. Οι δύο παραλλαγές πεντάπλευρου πύργου, οι πύργοι Π3 και Π8, αποτελούν τη μοναδική απόπειρα να εφαρμοστούν κάποιοι νεωτερισμοί στα γενικά παραδεδεγμένα. Οι υπόλοιπες κατασκευές είναι στην καλύτερη περίπτωση απλώς ισχυρά έργα. Στις επεμβάσεις της παλαιολόγειας περιόδου δεν πρυτάνευσε ιδιαίτερη μέριμνα για τα απαιτούμενα υλικά ούτε προσεγμένες κατασκευές: μένω με την εντύπωση ότι το τελευταίο έργο πραγματοποιήθηκε κάπως πρόχειρα και μάλλον βιαστικά.
Το συγκεκριμένο βιβλίο πετάει ελεύθερα στο Διαδίκτυο από τον Σεπτέμβριο του 2015.

Μελέτες – Δοκίμια – Αρχαιολογία – Ιστορία
Οχυρωματικά έργα επί ανανεωσίμων πηγών υδάτων (9ος – 15ος αιώνας)
Late Byzantine Ceramics from Arta: Some Examples
Glazed Bowls in the Late Byzantine Churches of North-Western Greece
A Bowl Embedded in the Wall of the Chapel of the Hagioi Anargyroi in Vatopedi Monastery
Η ύδρευση του οικισμού των Φερών κατά την Τουρκοκρατία
Παρατηρήσεις στη χρονολόγηση της οχυρώσεως της Δράμας (with English summary)
Οχυρώσεις στις παρυφές της ευρύτερης πεδιάδας των Φιλίππων (with English summary)
Νεάπολις – Χριστούπολις 300 μ. Χ. – 1391 μ. Χ.
Η βυζαντινή οχύρωση των Ιωαννίνων
Βυζαντινές οχυρώσεις στον Έβρο I. Μεσημβρία-Πόταμος-Άβας-Τραϊανούπολις-Φέρες
Η αμυντική οργάνωση των Θρακικών και Μακεδονικών ακτών από τον 9ο μέχρι το 15ο αιώνα (with English summary)
Το κάστρο στο Παλιό Πυλί της Κω και ο όσιος Χριστόδουλος ο Λατρηνός (with English summary)
Το φρούριο του Πυθίου και το έργο της αποκαταστάσεως του (with English summary)
Ο κεραμοπλαστικός διάκοσμος των υστεροβυζαντινών κτιρίων της βορειοδυτικής Ελλάδος (διδακτορική διατριβή)
Η οχύρωση του Διδυμοτείχου (2015)

Συλλογικά έργα
Τα μοναστήρια του Στρυμόνα και της Ροδόπης (2010)

Πηγές: BIBLIONET, Εκδόσεις Σαΐτα, Explorer

86 views.