Κώστας Βρεττάκος

Κώστας Βρεττάκος (1938-2018)

Ελληνες λογοτέχνες
Ο Κώστας Βρεττάκος, γιός του ποιητή Νικηφόρου Βρεττάκου, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1938.
Από πολύ νωρίς γοητεύτηκε από τον κινηματογράφο, όμως δεν αφοσιώθηκε αποκλειστικά σε αυτόν. Σπούδασε κινηματογράφο στην Ελλάδα και την Ιταλία και παράλληλα με τις κινηματογραφικές του ενασχολήσεις συνέχισε να εργάζεται βιοποριστικά ως επιμελητής εκδόσεων, παραγωγός διαφημιστικών ταινιών και περιστασιακά ως δημοσιογράφος. Κατά τη δικτατορία εργάστηκε ως μεταφραστής λαϊκών μυθιστορημάτων και ως φωτογράφος εγκυκλοπαιδειών. Τον καιρό της δικτατορίας εργάστηκε ως μεταφραστής λαϊκών μυθιστορημάτων και ως φωτογράφος εγκυκλοπαιδειών, εκδίδοντας δύο ποιητικές συλλογές με τον τίτλο «Ανάριθμα» το 1971 και το 1977. Το 1980 δημιουργεί τον εκδοτικό οίκο «Τρία Φύλλα» και για την επόμενη δεκαετία επανέρχεται στον κινηματογράφο με τρία ντοκιμαντέρ και μία ταινία μυθοπλασίας: «Τα παιδιά της Χελιδόνας» που απέσπασαν συνολικά εννέα βραβεία στο 28ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης και το βραβείο καλύτερης ταινίας της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου. Τις πρώιμες λογοτεχνικές συνεργασίες με την «Επιθεώρηση Τέχνης» ακολούθησαν δύο ποιητικές συλλογές το 1971 και 1977 με τον τίτλο «Ανάριθμα». Από το 1977, παράλληλα με τη φωτογραφική του δραστηριότητα, ασχολήθηκε πάλι με τον κινηματογράφο γυρίζοντας ως το 1987 μια σειρά από ταινίες από τις οποίες ξεχώρισαν «Το στρώμα της καταστροφής» (1980) και «Τα παιδιά της Χελιδόνας» (1987). Παράλληλα, η μακροχρόνια φωτογραφική του συνεργασία με την Εμμανουέλα ντε Νόρα οδήγησε στην ίδρυση του εκδοτικού οίκου «Τρία Φύλλα». Από το 1990 εγκατέλειψε πάλι τις εκδόσεις, τη φωτογραφία και τον κινηματογράφο και ασχολήθηκε με την πολιτική διαχείριση της ελληνικής κινηματογραφίας αρχικά ως ειδικός σύμβουλος Κινηματογραφίας του Υπουργείου Πολιτισμού (1989), σε συνέχεια ως πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου (1991-1998) και εκπρόσωπος της Ελλάδας στο Eurimages, στο Συμβούλιο της Ευρώπης (1991-2006). Το 2009 κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Ποταμός το πρώτο του μυθιστόρημα «Περαστικός από το Ρέικιαβικ», ενώ το βιβλίο του «Ασκήσεις Περιέργειας», το οποίο ο ίδιος χαρακτήρισε «έναν αγώνα με τη μνήμη», βραβεύτηκε το 2016 με Βραβείο Μυθιστορήματος από την Ακαδημία Αθηνών. Σε ηλικία ογδόντα ετών κυκλοφόρησε με τίτλο «Προστιθέμενη αξία» τα νεανικά ποιήματά του ως βιογραφικά στοιχεία, από τις Εκδόσεις Πόλις.
Το βιβλίο του “Ασκήσεις περιέργειας” (εκδ. Ποταμός, 2016), τιμήθηκε το 2016 με το Βραβείο Μυθιστορήματος της Ακαδημίας Αθηνών.
Eφυγε από τη ζωή σε ηλικία 80 ετών στις 06 Νοεμβρίου του 2018 μετά από προβλήματα υγείας που τον ταλαιπωρούσαν από καιρό.

Άθως – Κώστας Βρεττάκος-Costas Vrettacos

Αγιορείτικα χρώματα και μορφές

Φωτογράφιση: Costas Vrettacos, Takis Zervoulacos, Leonidas Cassis
Μετάφραση: Kay Tsitseli

Άγιο Όρος-Φωτογραφικά λευκώματα, Τρία Φύλλα, 1989, 110 σελ.

Περαστικός από το Ρέικιαβικ – Κώστας Βρεττάκος

Ένα ελεύθερο ταξίδι μέσα στη μνήμη με αφορμή απρόβλεπτες ματαιώσεις πτήσεων και ατέλειωτες καθυστερήσεις στα αεροδρόμια της Ευρώπης. Μια περιπαικτική ματιά, όχι πάντα ευχάριστη, πάνω σε γεγονότα των τελευταίων εξήντα χρόνων με τη μορφή μιας επιστολής που κινείται σαν εκκρεμές ανάμεσα στο τότε και το τώρα, έχοντας σαν οδηγό τις ακραίες εμμονές ενός ανθρώπου που βρίσκεται στα πρόθυρα της επαγγελματικής αποστρατείας. Πρόσωπα υπαρκτά, μπλέκονται συχνά με τα φανταστικά, αυθαδιάζουν και διεκδικούν μια παρουσία αυθύπαρκτη, δίνοντας την εντύπωση ενός αυτοβιογραφικού χρονικού. Είναι φανερή η διάθεση του συγγραφέα να μνημονευτεί διακριτικά το πέρασμα αγαπημένων φίλων, που εξακολουθούν και σήμερα να τον συντροφεύουν, ή που έφυγαν πρόωρα.

Μυθιστόρημα, Ποταμός, 2009, 288 σελ.

Ασκήσεις περιέργειας – Κώστας Βρεττάκος

Η διάρκεια της ζωής μου ανακαλύπτω πως έχει αρχίσει να με κουράζει. Μπορώ, έστω και χαμηλόφωνα, να ομολογήσω κάτι που λίγα χρόνια νωρίτερα θα μου φαινόταν αδιανόητο. Να μην ελπίζω. Κι οι περιέργειες που έχω συσσωρεύσει τόσα χρόνια και τελικά περιφέρω αναίτια στους ώμους μου, αυτά τα άπειρα επιμελώς διατηρημένα ράκη, καταδικασμένα να χαθούν, χωρίς να έχουν αποκτήσει καμιά ταπεινή χρηστικότητα”.

Βραβείο Ιδρύματος Πέτρου Χάρη Ακαδημίας Αθηνών 2016

Αφηγήσεις, Ποταμός, 2016, 328 σελ.

Προστιθέμενη αξία – Κώστας Βρεττάκος

“Η προσωρινότητα αποτέλεσε πάντοτε την κύρια εσωτερική μου επιλογή. Γι’ αυτό φρόντιζα να ακυρώνω σιωπηρά όλες τις επιτυχίες που είχα κατά καιρούς.
… Δεν αποτέλεσαν ποτέ τίτλους αρχής, αλλά κρεσέντο μουσικής για φινάλε εξόδου. Πάντοτε περαστικός. Μου αρέσει η έκφραση και δεν διστάζω να την επαναλαμβάνω”.
Ο Κώστας Βρεττάκος, σε ηλικία ογδόντα ετών, συμφιλιώνεται με τον χρόνο, παρουσιάζοντας τα νεανικά ποιήματά του -τα “υπόλοιπα νεότητας”, όπως τα χαρακτηρίζει- υπό τον γενικό τίτλο “Προστιθέμενη αξία”. Ο αναγνώστης καλείται να γίνει συνένοχος στην τακτοποίηση-ανασκόπηση της ζωής του ποιητή, που αντιμετωπίζει πλέον τα ποιήματά του ως βιογραφικά στοιχεία – όπως κάποια αντικείμενα που τον περιβάλλουν και θεωρεί απαραίτητο να τα διασώσει.

Η ποίηση δεν προσφέρεται
σε επιπόλαιες συγκινήσεις.
Σκέψεις καταγράφει, πικρές
κι αδιέξοδες συχνά.
Θνήσκοντα αισθήματα
Αναλαμπές αισιοδοξίας
διαπιστώσεις ήττας.

Ποίηση, Πόλις, 2018, 64 σελ.

Μυθιστορήματα
Περαστικός από το Ρέικιαβικ (2009), Ποταμός

Αφηγήσεις
Ασκήσεις περιέργειας (2016), Ποταμός

Ποίηση
Ανάριθμα (1971)
Ανάριθμα (1977)
Προστιθέμενη αξία (2018), Πόλις

Φωτογραφικά λευκώματα
Άθως (1989), Τρία Φύλλα

Συλλογικά έργα
Νικηφόρος Βρεττάκος (2002)
Νίκος Παναγιωτόπουλος (2003)
Μάνος Ζαχαρίας: Ένας σκηνοθέτης παθιασμένος με την Ελλάδα (2004)
Τάσος Λειβαδίτης (2008)
Στης μνήμης το διάστημα: Νικηφόρος Βρεττάκος (2012)

Βραβεία
Ασκήσεις περιέργειας – Βραβείο Μυθιστορήματος από το Ιδρυμα Πέτρου Χάρη (2016)

Πηγές: BIBLIONET, Εκδόσεις Ποταμός, Τρία Φύλλα, Πόλις

83 views.