Κερτ Βόνεγκατ (1922-2007) – Kurt Vonnegut

Ξένοι λογοτέχνες


Οι Σειρήνες του Τιτάνα
Ο Μαλαχίας Κόνσταντ, ο πλουσιότερος άνθρωπος της Αμερικής, εγκαταλείπει μια ζωή απαράμιλλων απολαύσεων προς αναζήτηση των ακαταμάχητων Σειρήνων του Τιτάνα. Όμως, η θητεία του στο μυστικό στρατό του Άρη, η παραμονή του στα σπήλαια του Ερμή και η προσωρινή του επιστροφή στη Γη για την εκπλήρωση της προφητείας του Απολύτως Αδιάφορου Θεού, δεν τον κάνουν έναν νέο Οδυσσέα· παραμένει ένα ατελές πλάσμα, όπως όλοι μας, ο κλασικός αντι-ήρωας του Κουρτ Βόνεγκατ…

Η φωλιά της γάτας
Τίποτα σε αυτό το βιβλίο δεν είναι αλήθεια.
– Ένας διάσημος επιστήμονας, από τους δημιουργούς της ατομικής βόμβας, σπέρνει και μετά θάνατον την καταστροφή: ο πάγος-εννέα, το τελευταίο “δώρο” που άφησε στην ανθρωπότητα, απειλεί να αφανίσει τον κόσμο.
– Ένας γκουρού από τις Ινδίες ιδρύει μια θρησκεία που βασίζεται απροκάλυπτα σε ψέματα. Οι πιστοί ευτυχούν σύμφωνα με τα φόμα, τις ευτυχείς ανακρίβειες της ζωής τους.
– Μια πανέμορφη γυναίκα εξασκεί το μποκο-μάρου, το ερωτικό μασάζ πελμάτων, και μαγεύει τον αφηγητή προσηλυτίζοντάς τον στην παράλογη αυτή πίστη. Μια πίστη που ίσως είναι το μοναδικό πράγμα που έχει νόημα σε έναν παράλογο κόσμο.
Επιστήμονες και τσαρλατάνοι, ρομαντικοί ιδεολόγοι και κυνικοί μηδενιστές, ερωτευμένοι και απελπισμένοι, ευσεβείς και άπιστοι, παρελαύνουν άθελά τους, σ’ έναν καταιγισμό ανατρεπτικών επεισοδίων, στο πιο απίθανο σενάριο για την ημέρα του τέλους του κόσμου.
Ένα μυθιστόρημα καυστικό και απολαυστικό που σατιρίζει σχεδόν τα πάντα: τη θρησκεία, την επιστήμη, την πολιτική, τον πατριωτισμό, το σεξ.

Σφαγείο νούμερο πέντε
Η σουρεαλιστική εκδοχή μιας αληθινής ιστορίας από τον πόλεμο περιλαμβάνει:
Ένα βετεράνο, τον Μπιλ Πίλγκριμ, που ταξιδεύει μέσα στο χρόνο και πέφτει θύμα απαγωγής από εξωγήινους, το 1967.
Μια αλεξίσφαιρη βίβλο δίπλα σ’ ένα φυλλάδιο με τίτλο “Μάθε τον εχθρό σου”.
Ενθουσιώδεις νεοσύλλεκτους, συνειδητοποιημένους λιποτάκτες, γενναίους ανιχνευτές, ενέδρες της συμφοράς και θυελλώδεις εναγκαλισμούς πυρών.
Την υποχρεωτική ξενάγηση-φιλόξενη διαμονή αιχμαλώτων πολέμου στο Σφαγείο Νο 5 της Δρέσδης.
Σεξ παρουσία κοινού σ’ ένα ζωολογικό κήπο στον πλανήτη Τραλφάμαντορ.
Ένα δονητή με την ονομασία τα Μαγικά Δάχτυλα.
Την ανακοίνωση του Τρούμαν για την ατομική βόμβα στη Χιροσίμα.
Το φιλόδοξο έργο ενός απρόβλεπτου συγγραφέα με θέμα το βομβαρδισμό της Δρέσδης και αιχμές μια τα βομβαρδισμένα μυαλά του σήμερα.
Μυθιστόρημα χωρίς ιερό και όσιο, στην εμπόλεμη ζώνη της ανθρώπινης ιστορίας. Μια διαχρονικά επίκαιρη σάτιρα του ανθρώπινου παραλογισμού και πατριωτισμού. Έργο που κυκλοφόρησε το 1969, ένα από τα κλασικά αντιπολεμικά βιβλία και η κορυφαία δημιουργία του Κερτ Βόνεγκατ.

Κυανοπώγων
Μια νέα φιλήδονη χήρα, η επιτυχημένη συγγραφέας Κίρκη Μπέρμαν, εισβάλλει με το έτσι θέλω στη ζωή του εβδομηντάχρονου ήρωα πολέμου και πρώην ζωγράφου και συλλέκτη Ράμπο Καραμπεκιάν, που ζει απομονωμένος σ’ ένα παραθαλάσσιο ερημικό σπίτι-“μουσείο” μοντέρνας τέχνης. Του αναστατώνει τη ζωή, τον υποχρεώνει να γράψει το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας, τον σχολιάζει ανελέητα και τον ελέγχει στο καθετί – αλλά εκείνος υπερασπίζεται το τελευταίο του οχυρό: αρνείται πεισματικά να της δώσει τα κλειδιά μιας αποθήκης στην άκρη του κτήματος, η οποία παλιά ήταν το ατελιέ του. Μέσα σ’ αυτήν κρύβει το τελευταίο του μυστικό· ένα μυστικό μεγάλο όσο και ο κόσμος. Σαν γνήσιο τέκνο της αρμενικής διασποράς, της λέει πως τα κλειδιά της αποθήκης είναι μέσα σε μια χρυσή κασετίνα θαμμένη στους πρόποδες του Αραράτ…

Χρονοσεισμός
Το 2001 ο χρόνος, αντί να προχωρήσει, πάει πίσω κατά δέκα χρόνια: οι άνθρωποι ξαναζούν μια ολόκληρη δεκαετία, επαναλαμβάνουν τα ίδια λάθη, μαθαίνουν τα ίδια πράγματα, βλέπουν να ξετυλίγονται οι ίδιες τραγωδίες, οι ίδιες φάρσες. Δέκα χρόνια deja vu! Ο Χρονοσεισμός τους αφαιρεί την ελεύθερη βούληση κι οι ζωές τους συνεχίζονται «με τον αυτόματο πιλότο». Όταν η ισορροπία του σύμπαντος αποκαθίσταται, πρέπει να ξαναβάλουν μπρος το μυαλό τους, και τότε είναι που το πράγμα μπερδεύεται. Το τελευταίο μυθιστόρημα του Κερτ Βόννεγκατ είναι ένα ταξίδι στα 74 χρόνια του και στα 90 alter ego του (του περίφημου Κίλγκορ Τράουτ, που ξεστομίζει πάντα τις καλύτερες ατάκες), όπως και στην κωμικοτραγική ζωή αυτού του θεότρελου πλανήτη. Είναι η αυτοβιογραφία και το τελευταίο αντίο ενός από τους πιο έξυπνους, σαρκαστικούς και αστείους συγγραφείς του 20ού αιώνα. Είναι ένα βιβλίο στο οποίο παίζουν όλοι οι αγαπημένοι χαρακτήρες του συγγραφέα, λες και πρόκειται για μια ταινία συρραφής: έτσι, ο Χρονοσεισμός αποτελεί το απόσταγμα της σοφίας και μαζί το εγκώμιο της μωρίας, ένα μυθιστόρημα που «σώθηκε σαν από ναυάγιο», με ήρωα ένα συγγραφέα που ετοιμάζεται να αποχωρήσει από το μάταιο τούτο κόσμο. Πάνω απ’ όλα είναι ένα βιβλίο για την αγάπη της ζωής και τη γελοιότητα του πράγματος…

Ένας άνθρωπος χωρίς πατρίδα
Το “Ένας άνθρωπος χωρίς πατρίδα” είναι η κωμική ματιά του Βόννεγκατ -μια ματιά που κόβει σαν ξυράφι- πάνω στη ζωή και στον θάνατο, στην ιστορία, στην τέχνη, στην πολιτική, στον ίδιο τον συγγραφέα και στην αμερικανική ψυχή της εποχής μας.
Το βιβλίο αυτό γράφτηκε κατά τη διάρκεια των τελευταίων πέντε ετών με αναφορές στον Μαρκ Τουέιν, τον Ιησού, τον Λίνκολν, και έχοντας πάντα κατά νου έναν “σχεδόν άγιο” γιατρό ονόματι Ίγκνατς Ζέμμελβαϊς. Στο “Ένας άνθρωπος χωρίς πατρίδα” περιέχονται επίσης θραύσματα από το έργο του συγγραφέα, από τις κατά καιρούς θέσεις του σε κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα, καθώς και από τις αγωνίες του σχετικά με το πώς πρέπει να ζούμε και να πεθαίνουμε. Πρόκειται για ένα εξομολογητικό και τρυφερό μήνυμα που στέλνει ένας πολίτης στους συνανθρώπους του, άλλοτε γεμάτο χιούμορ, συχνά γεμάτο απελπισία, πικρία και οργή, ποτέ όμως χωρίς ερωτηματικά που επιδέχονται αστείες όσο και βαθυστόχαστες απαντήσεις. Η μικρή αυτή διαθήκη του συγγραφέα του “Σφαγείου Νο 5”, της “Φωλιάς της γάτας”, του “Χρονοσεισμού” και πλήθους άλλων ιδιότυπων μυθιστορημάτων που θεωρούνται αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης αμερικανικής λογοτεχνίας, είναι μια σύνοψη για την κατάσταση των πραγμάτων στην αρχή του 21ου αιώνα.

Μυθιστορήματα
Ο Πιανίστας – Player Piano (1952)
Οι Σειρήνες του Τιτάνα – The Sirens of Titan (1959)
Μητέρα Νύχτα – Mother Night (1961)
Η φωλιά της γάτας – Cat’s Cradle (1963)
God Bless You, Mr. Rosewater (1965)
Σφαγείο Νούμερο Πέντε – Slaughterhouse-Five (1969)
Πρόγευμα των Πρωταθλητών – Breakfast of Champions (1973)
Σλάπστικ – Slapstick (1976)
Jailbird (1979)
Deadeye Dick (1982)
Γκαλαπάγκος – Galápagos (1985)
Κυανοπώγων – Bluebeard (1987)
Hocus Pocus (1990)
Χρονοσεισμός – Timequake (1997)

Διηγήματα και Δοκίμια
Report on the Barnhouse Effect (1950)
Canary in a Cathouse (1961)
Welcome to the Monkey House: A Collection of Short Works (1968)
Wampeters, Foma and Granfalloons (1974)
Palm Sunday (1981)
Fates Worse than Death (1991)
Bagombo Snuff Box: Uncollected Short Fiction (1999)
God Bless You, Dr. Kevorkian (1999)
Ένας άνθρωπος χωρίς πατρίδα – A Man Without a Country (2005)
Armageddon in Retrospect (2008)

Πηγές: BIBLIONET, Wikipedia, Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη, Κέδρος, Εκδόσεις Πατάκη, Επιλογή/Θύραθεν, Μέδουσα, Γνώση