Μαριάννα Παπουτσοπούλου


Στο ρεύμα κι αναπόταμα
Ένα δίπτυχο
Το δίπτυχο αυτό αντικρίζει τη δύσκολη εμπειρία των τελευταίων δεκαετιών από δύο οπτικές γωνίες, αυτήν του καλού παλιού ρεαλισμού και την άλλη της εσωτερικής διερώτησης. Το πρώτο μέρος, στο ρεύμα, είναι αφιερωμένο στη μετανάστευση, ελλήνων και αλλοδαπών, κάποιες πτυχές της που αντλούνται από την πραγματικότητα όπως την έζησε η συγγραφέας. Το δεύτερο, αναπόταμα, αποτελεί σύνολο οκτώ εσωτερικών μονολόγων, ανθρώπων ποικίλων ηλικιών και κοινωνικών ή άλλων καθορισμών, που αποφασίζουν να αντιμετρηθούν με τα οδυνηρά βιώματά τους από ανήσυχη σκοπιά, τείνοντας προς κάποιον νέο, και εν πολλοίς απελευθερωτικό ορίζοντα αισθημάτων, αρχών και ιδεών. Το σύνολο είναι αφιερωμένο σε ό,τι συνήθως ονομάζουμε επιστροφή, με την έννοια της εσωτερικότητας και του αναστοχασμού. Το δίπτυχο κλείνει ένας ύμνος στην αγάπη.

Μαμά Φρανκ
Πώς μετράμε το χρόνο που ζήσαμε; Με τον πόνο και τον κόπο του, τα όνειρα, τα λάθη, τα σωστά μας. Ή με τον τρόπο της Ευανθίας Σεκέρογλου -που την τρώει η ευθύνη που μας φορτώνει η ψυχή- η οποία αντικρίζει την πραγματικότητα γύρω μας και βγάζει δαγκάνες και άλλα αρχαϊκά, αυτά που αρέσουν στους βίαιους και τους καβαλημένους…
“Μάμα Φρανκ”, μια νουβέλα, μια βιογραφού-μενη σκέψη για το χθες ως σήμερα και ως αύριο.

Το σωσίβιο φτερό
ΣΩΣΙΒΙΟ ΦΤΕΡΟ
Δεν έχω λόγια, σου ‘κανα.
Κι εσύ; Πες, πες μου…
Απλώθη τότε κυκλικός πλατύς ορίζοντας
στήνοντας τις σιωπές του καραούλι
στο κάθε πουλί
διαβατήριο μοιράζοντας
το σωσίβιο φτερό του.
Μα δεν κρατάει πολύ το θαύμα
κι αν κρατεί, στου τραγουδιού
στον πόνο ρίζωσε την πρώτη-πρώτη του έγνοια…

Πρωί της μοναξιάς, μυγάκι εφήμερο
λύπη μου φιλντισένια,
γλύφω την άκρη μιας ανάμνησης
(ο κόσμος σα να εχάθη).
Ο,τι καλό αντίκρισαν τα μάτια μου
η αγάπη σου μου το ‘φερνε
μαζί διαβήκαμε κι αυτή τη φυλακή.
Δεν ξέρω να σου πω αν ο κόσμος -θαύμα
θέλει μας, κι αν ίσως πάλι λάμπει…

Λόγχες και θηκάρια
“Υφαίνω λόγια όπως πλέκουν οι κυρίες κασκόλ για τις ανάποδες μέρες του χειμώνα. Θα έχω χρώματα και ζεστά χνούδια να μ’ ενοχλούν και να μου θυμίζουν με γαργαλητά πόσο τρελά σε αγάπησα χωμένη στα ψέματά σου μέχρι πνιγμού. Όμορφα αληθινά ψέματα που αναδύονταν, ανάγκη πάσα, από τα βάθη της δικής σου λαχτάρας και της δικής μου ανεμελιάς, αφού εμείς μόνο μέσα σε τούτα τα φανταστικά μας όρια ανασαίνουμε κι όλα τ’ άλλα τα λέμε κάπως να συμβαδίζουμε με τον κόσμο, με τον ρυθμό του, αν και ακόμη βρισκόμαστε πίσω από το τεζάκι ενός καπηλειού στην Αγία Πρωτεύουσα μαζί με τον πατέρα Μαρμελάντωφ περιμένοντας να φανεί και η μικρή Σόνιεσκα, ή σ’ ένα ξεχασμένο κι έρημο πια πεδίο παλιάς μάχης κοντά στη νεκρά θάλασσα, ή στη ρωγμή του τοίχου στο ξενοδοχείο Ιμαζιναίρ.”
Εικοσιτέσσερα μικρά πεζά και εννιά διηγήματα γραμμένα από το 1999 μέχρι το 2016, για τη ζωή, την ομορφιά, τα ζόρια, την αγάπη και τη χάρη.

Ανεμοδείκτης
Ο Ανεμοδείκτης γυρίζει σε οκτώ ανέμους, τα μέρη του μυθιστορήματος. Κινείται κάπως παράξενα: σ’ ένα αμφιθέατρο, σ’ ένα τρένο, σ’ ένα σχολείο, σ’ ένα νοσοκομείο, σε κάποιο νησί, σε μια ταράτσα. Η ζωή των προσώπων της ιστορίας κυλά μέσα στη δοκιμασία της απόστασης και της κρίσης, αλλά και με τις αντιστάσεις τους. Θα τους συμβούν έρωτες, θάνατοι, αρρώστιες, χωρισμοί, κατακρημνίσεις τειχών και πύργων, θα γεννηθούν αγώνες, φτώχειες, αποστροφές και φιλίες, θ’ ανθίσει η δημιουργία. Στην καρδιά του βιβλίου απλώνεται η μεγάλη Τοιχογραφία του ζωγράφου Ευλαμπίου στο νησί, εικόνα του κόσμου. Κρυμμένες στους διάλογους, στις πράξεις τους, σε ημερολόγια, επιστολές και ποιήματα, στους εξομολογητικούς μονολόγους τους, οι βαθύτερες ανάσες των καθημερινών προσώπων του Ανεμοδείκτη, αναζητούν τη συνάντηση με τον αναγνώστη. Τέλος, η ιστορία εκβάλει σε μια άλλη ερωτική ιστορία που γράφει η Φένια για εκείνους και για μας.

Μυθιστορήματα
Ανεμοδείκτης (2018), Εύμαρος

Νουβέλες
Μαμά Φρανκ (2013), Γαβριηλίδης

Διηγήματα
Λόγχες και θηκάρια (2017), Μικρές εκδόσεις

Ποίηση
Πόλερως (2001), Γαβριηλίδης
Διάδρομος (2008), Γαβριηλίδης
Το σωσίβιο φτερό (2015), Γαβριηλίδης

Δοκίμια – Μελέτες – Αφηγήσεις
Στο ρεύμα κι αναπόταμα (2013), Ηριδανός

Μεταφράσεις
Richard L. Baker III, Μότσαρτ (1991), Libro
Richard Baker, Μότσαρτ (2006), Libro
Lawrence Durrell, Αλεξανδρινό κουαρτέτο (2009), Μεταίχμιο
Marcel Proust, Σχετικά με τον Μπωντλαίρ (2017), Κουκούτσι
Συλλογικό έργο, Γοτθικές ιστορίες (2018), Ars Nocturna

Πηγές: BiblioNet, Γαβριηλίδης, Ηριδανός, Μικρές εκδόσεις, Εύμαρος

Επισκέψεις: 13