Γεράσιμος Μαρκοράς (1826-1911)


Από τους κυριότερους εκπρόσωπους της Επτανησιακής Σχολής.

Γεννήθηκε στην Κεφαλλονιά το 1826 καί πέθανε στην Κέρκυρα (όπου πέρασε τη ζωή του) το 1911. Σπούδασε νομικά στην Ιόνιο Ακαδημία της Κέρκυρας όπου είχε δάσκαλό του τον Ανδρέα Κάλβο.
Συνέχισε τις σπουδές του στην Ιταλία όπου έμεινε από το 1849 έως το 1851 καί κατόπιν γύρισε στην Κέρκυρα το 1852.

Το 1854 παντρεύεται την Κατερίνα Δούσμανη, η οποία όμως σύντομα θα πεθάνει. Εκτοτε ο Μαρκοράς θα ζήσει με μοναδική συντροφιά την αδελφή του εγκατεστημένος μόνιμα στην Κέρκυρα, πλην δύο ταξιδίων του, στην Ιταλία και την Αθήνα το 1896.

Yπήρξε από τα επίλεκτα μέλη της φιλολογικής συντροφιάς του Διονυσίου Σολωμού, στο θάνατο του οποίου έγραψε μιά νεκρική ωδή. Hταν καί το πρώτο ποίημα που δημοσίευε το 1857.
Γιατί ως τότε, από σεμνότητα, έκρυβε τις ποιητικές κλίσεις του.

Aνθρωπος ταπεινός, ευλαβής, ευγενικός καί ευαίσθητος, έντυσε τις εμπνεύσεις του με θέματα κοινωνικά, θρησκευτικά, ιστορικά ή από την καθημερινή ζωή.

Οι στίχοι του είναι τεχνικότατοι καί ρέοντες, χωρίς να έχουν μεγαλύτερες αξιώσεις.

Ο Όρκος
Μὲς τὸ γοργὸ πλεούμενο, ’ποῦ τὰ νερά σου τρέχει,
Τώρα ’ποῦ ἡ ξάστερη βραδειὰ κἀμμία πνοὴ δὲν ἔχει,
Νά ’ξερες, θάλασσα καλή, μὲ πόση τρικυμία
Χτυπάει ψυχαῖς ἀδύναταις νύχτα τυφλὴ καὶ κρύα!
Γυρνοῦν τὰ γυναικόπαιδα στὰ αἱματωμένα μέρη,
Ὅπου ὁ Σταυρὸς νικήθηκε τοῦ Τούρκου ἀπὸ τ’ ἀστέρι·
Στὰ κακοῤῥίζικα—γειὰ ἰδές!—παρηγοριὰ δὲ δίνει
Μήτε οὐρανοῦ χαμόγελο, μήτε πελάου γαλήνη·
Ἔχουν ἀκίνητα, στεγνά, ’ς ὅλη τὴ φύση ξένα,
Στὴν ἄβυσσο τσ’ ἀπελπισιᾶς τὰ μάτια βυθισμένα,
Καί, σὰν ἀπάνου στ’ ἄπειρο κ’ ἔρμο στοιχεῖο θωροῦνε,
Τὴ μαύρη μοῖρα τους ἀργὰ λὲς καὶ ’ς αὐτὸ μετροῦνε.
Φοβᾶτ’ ὁ ναύκληρος νὰ ’πῇ, ’πῶς αὔριο τὸ καράβι
Θ’ ἀράξῃ στὴν πατρίδα τους. Κ’ ἔχουν πατρίδα οἱ σκλάβοι!

Ἐλπίδα θεία, ’ποῦ ξέμακρα, σὲ βάσανα, σὲ πόνους,
Ἔκαμες πλάσματα ὡς αὐτὰ ν’ ἀντισταθοῦν τρεῖς χρόνους,
Γύρισε πάλε, ὢ γύρισε! Στοῦ καραβιοῦ τὴν πλώρη
Ἔλα, ἡ γυναῖκα νὰ σὲ ἰδῇ, τ’ ἀνήλικο κ’ ἡ κόρη,
Ὡς, μ’ ἕνα πράσινο κλαρί, ξανοίξανε μία ’μέρα
Τῆς κιβωτῶς οἱ κάτοικοι τὴν ἄσπρη περιστέρα!
Ἔλα! Στὸν ἴσκιο σου ἂς διαβοῦν τὸ νέο τῆς τύχης ῥέμμα,
Ψηλά, ψηλὰ κυττάζοντας μὲ θαῤῥεμένο βλέμμα·
Βάλε τὸ χέρι σου γλυκὰ στὰ πονεμένα στήθια,
’Ποῦ δὲ γυρεύουνε τῆς γῆς ἢ τ’ οὐρανοῦ βοήθεια,
Καί, ἀπὸ τὸν κόρφο τῆς μητρὸς μὲς τοῦ παιδιοῦ τὸ στόμα,
Ἐλπίδα θεία, τὸ γάλα σου κάμε νὰ τρέξῃ ἀκόμα!

Ποιητικές Συλλογές
Ο Όρκος (1875)
Ποιητικά έργα (1890)
Μικρά ταξίδια (1899)
Ο Αρίονας
Ο Μάρτης
Μητρική αγάπη
Η αληθινή ευτυχία
Οι θησαυροί τ’ Αλή Πασά

Σατιρικά
Ο Λέλεκας και ο Σπαρτσίνης (1863)
Απλή και Καθαρεύουσα (1872)

Βιβλιογραφία
Α.Ανδρεάδη, Ι.Πολυλάς, Μαρκοράς και η σχολή της Κέρκυρας – 1916
Γ.Βαλέτα, Απαντα Γ.Μαρκορά (1950)
Ανδρ.Καραντώνη, Από το Σολωμό στο Μυριβήλη – 1969
Γ.Ζώρα, Επτανησιακά μελετήματα – 1959 – 1969
Θ. Βελλιανίτου, Πολυλάς, Μαρκοράς και η σχολή της Κέρκυρας – 1970
Γ.Ζώρα, Ποίηση και πεζογραφία Επτανήσου

Πηγές πληροφοριών:
Θ.Ροδάνθης, Μαλλιάρης Παιδεία, Υδρία, Δομή και Πάπυρος Larousse Britannica

Επισκέψεις: 109