Μαρούλα Κλιάφα

Ελληνες λογοτέχνες
Η Μαρούλα Κλιάφα γεννήθηκε στα Τρίκαλα, όπου και ζει μόνιμα με την οικογένειά της.
Έχει σπουδάσει δημοσιογραφία και από το 1972 ασχολείται με τη λογοτεχνία, τη μελέτη της τοπικής ιστορίας, τη συλλογή λαϊκών παραμυθιών, παραδοσιακών παιχνιδιών και παλαιών φωτογραφιών.
Τα μυθιστορήματά της για εφήβους έχουν κάνει πολλές επανεκδόσεις, δύο βιβλία της έχουν μεταφραστεί στα ρωσικά και στα γερμανικά, ενώ αποσπάσματα των έργων της έχουν συμπεριληφθεί σε σχολικά βιβλία του δημοτικού σχολείου και στα “Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας” του γυμνασίου.
Έχει τιμηθεί από την Ακαδημία Αθηνών, την Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών, τον Κύκλο Παιδικού Βιβλίου και τη Γυναικεία Συντροφιά.
Το 2010 το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης της Σχολής Επιστημών του Ανθρώπου του Πανεπιστημίου της Θεσσαλίας της απένειμε τον τίτλο της επιτίμου διδάκτορος.

Ο δρόμος για τον παράδεισο είναι μακρύς – Μαρούλα Κλιάφα

Μια αγγελία για αλληλογραφία σε ένα περιοδικό γίνεται η αφορμή για τη δημιουργία μιας ζεστής φιλίας ανάμεσα σε δύο δεκαπεντάχρονα κορίτσια που ανήκουν σε δυο διαφορετικούς κόσμους: τη Βερόνικα, που έρχεται από την Αλβανία κουβαλώντας τις τραυματικές εμπειρίες του ξεριζωμού, και την Ελένη, κόρη αστικής αθηναϊκής οικογένειας, που κανένα πρόβλημα δε φαίνεται να σκιάζει τη ζωής της.
Επί οχτώ ολόκληρους μήνες οι δυο φίλες αλληλογραφούν και εκμυστηρεύονται η μία στην άλλη τις ενδόμυχες σκέψεις και τα όνειρά τους. Περιγράφουν με χιούμορ τη ζωή τους στο σχολείο, σχολιάζουν τα όσα παράλογα συμβαίνουν γύρω τους, ερωτεύονται, απογοητεύονται, αλλά και ελπίζουν.
Και ξαφνικά… Ξαφνικά όλα ανατρέπονται. Η γέφυρα επικοινωνίας που έχουν στήσει ανάμεσά τους κλονίζεται. Ενα μυστικό σκιάζει τη σχέση τους. Θα σταθεί άραγε αυτό αφορμή για να χαλάσει η φιλία τους;

 

Τα του Δήμου εν δήμω – Μαρούλα Κλιάφα

Το χρονικό του Δήμου Τρικκαίων (1883-1959)
Η πυρκαγιά που ξέσπασε τον Νοέμβριο του 1959 στο Δασαρχείο των Τρικάλων κατέστρεψε, όπως είναι γνωστό, όλα τα δημοτικά αρχεία. Ιστορία ογδόντα σχεδόν χρόνων έσβησε. Η απώλεια ήταν τρομακτική. Χάρη στις προσπάθειες της τότε Δημοτικής Αρχής είναι μέρος των κατεστραμμένων στοιχείων -δημοτολόγια, μητρώα αρρένων, κατάλογοι φορολογικών στοιχείων- ανασυγκροτήθηκε. Όμως οι αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων δεν ήταν δυνατόν να ανασυσταθούν. Το κενό αυτό αποφάσισα, πριν τρία χρόνια, να το καλύψω εγώ. Δουλεύοντας συστηματικά για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα άρχισα να αποδελτιώνω τον τοπικό τύπο και τα λιγοστά αρχεία των δημάρχων που είχα στη διάθεσή μου, με στόχο να γράψω το χρονικό του Δήμου Τρικκαίων από το 1883 ως το 1959. Πρόθεσή μου δεν ήταν απλώς η ανασύσταση των πρακτικών και η ξερή παράθεση των προϋπολογισμών και απολογισμών. Ασφαλώς τα στοιχεία αυτά είναι σημαντικά. Όμως εγώ επιζητούσα κάτι περισσότερο. Παράλληλα με τα έργα των δημάρχων, με ενδιέφερε και η στάση ζωής. Επιδίωξή μου ήταν να σκιαγραφήσω το κλίμα της εποχής, την περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Να περιγράψω τις θέσεις, τις αντιθέσεις τω δημοτικών μας αρχόντων. Τις μεταξύ τους διαμάχες και αντιδικίες. Ταυτόχρονα να προβάλλω τα σχόλια του τοπικού τύπου και τις αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας για τα τεκταινόμενα. Τέλος να αναφερθώ και να περιγράψω το προσκήνιο αλλά και το παρασκήνιο των εκλογικών αναμερτήσεων. Με την εργασία μου αυτή φιλοδοξώ να συμβάλλω στην γνώση μιας άγνωστης και άκρως ενδιαφέρουσας πτυχής της τοπικής μας ιστορίας.

 

Αγρια παιχνίδια – Μαρούλα Κλιάφα

Σε μια επαρχιακή πόλη, ένας δεκαπεντάχρονος έφηβος, άριστος μαθητής, από εύπορη οικογένεια, με πολλούς φίλους, ανοίγει το παράθυρο του σχολείου και πέφτει στο κενό. Γιατί;
Η αστυνομική έρευνα δεν καταφέρνει να δώσει μια πειστική απάντηση.
Την απάντηση, έστω και έμμεση, θα μας τη δώσουν δύο μαρτυρίες: του φιλόλογου καθηγητή και της Αντριάνας, συμμαθήτριας και φίλης του αυτόχειρα. Και οι δύο αφηγητές, καθένας από τη δική του οπτική γωνία, επιχειρούν να ανασυνθέσουν τα γεγονότα που προηγήθηκαν της αυτοκτονίας. Μιλούν για τις συνθήκες ζωής όχι μόνο στο σχολείο αλλά και στο περίγυρο και αποκαλύπτουν την αθέατη πλευρά της ζωής των σύγχρονων εφήβων. Μιας ζωής φαινομενικά εύκολης-οικονομική άνεση, φλερτ, διασκέδαση-αλλά στην πραγματικότητα ζοφερής, όπου κυριαρχεί η σωματική και ψυχολογική βία, ο καταναγκασμός, ο φόβος της απόρριψης και το άγχος για το μέλλον.

 

Μια μπαλάντα για τη Ρεβέκκα – Μαρούλα Κλιάφα

Ξημέρωμα 28ης Οκτωβρίου 1940. Η Ρεβέκκα, μια νεαρή εβραιοπούλα, χάνει την πρώτη μέρα του πολέμου, εξαιτίας μιας αμυγδαλίτιδας, και παίρνει μια σημαντική απόφαση: να είναι παρούσα σε όλες τις μεγάλες στιγμές που έρχονται. Την εφηβεία της σημαδεύουν διάφορα γεγονότα, ευχάριστα και δυσάρεστα, συνθήματα και διαδηλώσεις, φιλίες και προδοσίες, νεανικά χτυποκάρδια, όνειρα και επώδυνοι αποχωρισμοί.
Τα πρόσωπα που κινούνται γύρω από την ηρωίδα, η τραγική Ελένη-Εσθήρ, ο ξεπεσμένος γαιοκτήμονας Χριστόφορος, ο ιδεαλιστής Αντρίκος, ο δωσίλογος Εμμανουήλ, ο καπετάν Κόζιακας, ο τρυφερός και ταλαντούχος Κωνσταντίνος και πολλοί άλλοι, ζωντανεύουν την πιο σκληρή και συνάμα ηρωική εποχή της νεότερης ιστορίας μας, φέρνοντας στο προσκήνιο γεγονότα άγνωστα σε πολλούς.
Ενα βιβλίο μυθοπλασίας που διατρέχει την Κατοχή, περιγράφοντας ταυτόχρονα το εσωτερικό ταξίδι της ηρωίδας προς την ενηλικίωση. Ένα βιβλίο που με την πλοκή του θα συναρπάσει και με την αλήθεια του θα συγκινήσει όχι μόνο τους έφηβους αλλά και τους ενήλικους αναγνώστες.

 

Ο άντρας με τη γερμανική στολή – Μαρούλα Κλιάφα

Μια καλοκαιριάτικη νύχτα του 1944, στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας, ένας άντρας που φοράει γερμανική στολή αποχαιρετά τη γυναίκα του και τη μικρή του κόρη, που φεύγουν μ’ ένα μαύρο αυτοκίνητο προς άγνωστη κατεύθυνση. Την ώρα που το αυτοκίνητο απομακρύνεται ο άντρας φωνάζει: “Μη με ξεχάσετε”.

Πενήντα δύο χρόνια αργότερα μια νεαρή δημοσιογράφος βρίσκει στο ημερολόγιο της νεκρής μητέρας της την περιγραφή αυτής της σκηνής, που καταλήγει σε μια σημείωση-γρίφο. Αποφασισμένη να ερευνήσει το θέμα και να μάθει περισσότερα για τον άντρα με τη γερμανική στολή, η δημοσιογράφος ανεβαίνει στη Θεσσαλία και ψάχνει να βρει ποιο ήταν το αινιγματικό αυτό πρόσωπο και ποια σχέση είχε με τη μητέρα της.

Οι μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν τα γεγονότα της Κατοχής και της μετεμφυλιακής περιόδου την οδηγούν σε μια οδυνηρή αποκάλυψη, ενώ ταυτόχρονα φέρνουν στο προσκήνιο της Ιστορίας τη δράση των φιλοναζιστικών οργανώσεων ΕΕΕ και ΕΑΣΑΔ στη Θεσσαλία.

Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα με διαρκείς ανατροπές και μεγάλη συναισθηματική φόρτιση, που αποκαλύπτει σε όλες του τις διαστάσεις το θέμα του δωσιλογισμού. Ένα θέμα το οποίο, παρά τα σημεία των καιρών, εξακολουθεί να αποτελεί το μεγαλύτερο ταμπού της μεταπολεμικής Ελλάδας.

Μυθιστόρημα, Κέδρος, 2013, 224 σελ.

Η παιδεία παίζει… – Μαρούλα Κλιάφα

Η εκπαίδευση στη Δυτική Θεσσαλία μετά την ενσωμάτωση στο ελληνικό κράτος 1881 – 1950
Η παρούσα εργασία, βασισμένη σε πρωτογενές αρχειακό υλικό, ειδήσεις και σχόλια του Τύπου καθώς και μαρτυρίες παλαιών μαθητών, σκιαγραφεί κατά τρόπο αποκαλυπτικό την πορεία της εκπαίδευσης στη Δυτική Θεσσαλία από το 1881 ως το 1950. Το βιβλίο δεν απευθύνεται αποκλειστικά σε ειδήμονες, αλλά και σε όσους ενδιαφέρονται να γνωρίσουν με τρόπο ευχάριστο αλλά και τεκμηριωμένο μια πτυχή της πρόσφατης ιστορίας μας. Η συγγραφέας προσεγγίζει το θέμα της εκπαίδευσης σε συνάρτηση με τα πολιτικοκοινωνικά γεγονότα της εποχής, τις συμπεριφορές των τοπικών κοινωνιών και τις κατά καιρούς απόπειρες εκσυγχρονισμού της εκπαίδευσης, οι οποίες συνήθως τορπιλίζονταν από συντεχνιακά συμφέροντα και στενοκέφαλες πολιτικές.

Εκπαίδευση, Ιστορία, Κέδρος, 2016, 264 σελ.

Δύσκολοι καιροί για μικρούς πρίγκιπες – Μαρούλα Κλιάφα

Μµ… δεν είναι κι άσχηµη ιδέα. Θέλω να πω δηλαδή… Εντάξει, έγινε. Αφού θέλεις να µε κάνεις ήρωα στο βιβλίο σου, κάνε µε. Καµιά αντίρρηση. Ίσα ίσα που θα το γλεντήσω. Γιατί εγώ, αν θες να ξέρεις, ψοφάω για κάτι τέτοια. Για ηρωισµούς, να πούµε, και τα ρέστα. Όµως να… σκέφτοµαι πως το να είσαι ήρωας σε βιβλίο δεν είναι πάντα καλό, µερικές φορές είναι και κακό. Γιατί αν είσαι σπουδαίος ήρωας και κάνεις διάφορους ηρωισµούς και κατορθώµατα, να πούµε, οι αναγνώστες ενθουσιάζονται και λένε: “Αυτός ο ήρωας µάλιστα. Τον παραδέχοµαι. Μακάρι να γίνω κι εγώ σαν αυτόν”. Αν όµως ο ήρωας του βιβλίου είναι ένα συνηθισµένο παιδί, οι αναγνώστες µπορεί ν’ απογοητευτούν και να σκεφτούν: “Μµ… Χαρά στο βιβλίο. Τι; Ήρωας είναι αυτός; Αυτός µιλάει και σκέφτεται όπως κι εγώ”. Γι’ αυτό σου λέω. Στην εποχή µας είναι πολύ επικίνδυνο να είσαι ήρωας. Οι άνθρωποι περιµένουν από σένα να κάνεις αυτά που οι ίδιοι δεν µπορούν να κάνουν. Και στο τέλος µπορεί να την πάθεις.

Παιδική και εφηβική λογοτεχνία, Εκδόσεις Πατάκη, 2017, 288 σελ.

Η ιστορία ενός νεαρού gamer – Μαρούλα Κλιάφα

Γιατί ο Οράτιος, ένας ευαίσθητος έφηβος µε υψηλό δείκτη νοηµοσύνης, ξενυχτάει παίζοντας µε τις ώρες βιντεoπαιχνίδια; Τι βρίσκει στο gaming; Διασκέδαση; Ανάγκη για δράση και περιπέτεια; Καταφύγιο από τα προσωπικά του προβλήµατα;
Όλα αυτά και, επιπλέον -όταν λύνει τους γρίφους και φέρνει σε πέρας όλες τις αποστολές-, την ικανοποίηση ότι τα καταφέρνει. Όµως στη ζωή όλα έχουν ένα τίµηµα. Η ενασχόληση του Οράτιου µε τα βιντεοπαιχνίδια τον βυθίζει στην εσωστρέφεια και τον αποπροσανατολίζει τόσο, που καταλήγει να ζει σε δυο παράλληλους κόσµους: τον πραγµατικό και τον φανταστικό. Άραγε θα καταφέρει να ξεφύγει από την παγίδα της εικονικής πραγµατικότητας;

Ένα µυθιστόρηµα εµπνευσµένο εν µέρει από πραγµατικά γεγονότα, που θίγει µε ενάργεια το θέµα του gaming.

Παιδική και εφηβική λογοτεχνία, Εκδόσεις Πατάκη, 2018, 131 σελ.

Οι πελαργοί θα ξανάρθουν – Μαρούλα Κλιάφα

“Εσύ κοίτα τη δουλειά σου. Να μην ακούς και προπαντός να μη μιλάς. Γιατί αλλιώς”…
Αλλιώς, τι;

Ο Γιάννης, ένα παιδί δέκα χρόνων, που ζει στα Τρίκαλα, δεν καταλαβαίνει πολύ καλά τι συμβαίνει. Ξέρει όμως ότι κάτι συμβαίνει. Διαφορετικά, γιατί η μητέρα του να είναι τόσο ανήσυχη και να λέει ότι και οι τοίχοι έχουν αυτιά; Γιατί να κλείνει σαν κυνηγημένη τα παράθυρα, όταν ο πατέρας βάζει να ακούσει στο ραδιόφωνο ξένους σταθμούς; Γιατί πρέπει να σωπαίνουν “για να μη βρουν τον μπελά τους”; Με τα χίλια ζόρια του είπε ότι έχουν Δικτατορία. Ότι όποιοι δεν συμφωνούν μ’ αυτό τιμωρούνται. Ευτυχώς, ο Γιάννης έχει το ημερολόγιό του. Το υπέροχο, μεγάλο ημερολόγιο με την κλειδωνιά, που του χάρισε ο πατέρας του. Εκεί θα γράφει όλες του τις σκέψεις χωρίς να φοβάται κανέναν. Κι ίσως μια μέρα έρθει πάλι η Δημοκρατία.

Είναι το πρώτο, όσο ξέρω, παιδικό βιβλίο με θέμα την αντίσταση στην επταετία.

Ένα παιδί δέκα χρονών, ο Γιάννης, παρακολουθεί και καταγράφει (κυριολεκτικά καλό εύρημα το ημερολόγιο) τη ζωή στο σπίτι, στο σχολείο, στην κοινότητα.

Στο βιβλίο περιγράφονται πολύ ζωντανά οι επιπτώσεις της δικτατορίας στα άτομα με το κουρέλιασμα της προσωπικότητάς τους, στους θεσμούς με το ξέφτισμα της αυθεντίας, στην ηθική με την απόπειρα να φτιαχτούν προδότες.

Παιδική και εφηβική λογοτεχνία, Κέδρος, 2019, 192 σελ.

Μια μπαλάντα για τη Ρεβέκκα – Μαρούλα Κλιάφα

Τη μέρα που η Ιταλία κηρύσσει τον πόλεμο στην Ελλάδα το 1940, η Ρεβέκκα είναι δώδεκα χρονών και μεγαλώνει στα Τρίκαλα σε μια ασυνήθιστη οικογένεια – ο μπαμπάς είναι Ισραηλίτης και η μαμά χριστιανή. Την εφηβεία της σημαδεύουν γεγονότα συνταρακτικά: διώξεις, φυλακίσεις, μα και πράξεις αντίστασης. Συνθήματα, διαδηλώσεις, φιλίες και προδοσίες, νεανικά χτυποκάρδια, όνειρα και επώδυνοι αποχωρισμοί.
Τα πρόσωπα που κινούνται γύρω της ζωντανεύουν την πιο σκληρή και συνάμα ηρωική εποχή της νεότερης ιστορίας μας, φέρνοντας στο προσκήνιο γεγονότα άγνωστα σε πολλούς.

Ένα βιβλίο μυθοπλασίας που διατρέχει την Κατοχή, περιγράφοντας ταυτόχρονα το εσωτερικό ταξίδι της ηρωίδας προς την ενηλικίωση.

Παιδική και εφηβική λογοτεχνία, Εκδόσεις Πατάκη, 2019, 230 σελ.

Μυθιστορήματα
Ο άντρας με τη γερμανική στολή (2013), Κέδρος

Παιδική και εφηβική λογοτεχνία
Η ηλιαχτίδα (1974)
Οι πελαργοί θα ξανάρθουν (1976)
Ας παίξουμε πάλι (με την Ζωή Βαλάση) (1979)
Ενα δέντρο στην αυλή μας (1980)
Οι πελαργοί θα ξανάρθουν (1990), Κέδρος
Δύσκολοι καιροί για μικρούς πρίγκιπες (1992), Εκδόσεις Καστανιώτη
Η ηλιαχτίδα (1996), Κέδρος
Ένα δέντρο στην αυλή μας (1999), Κέδρος
Ο δρόμος για τον παράδεισο είναι μακρύς (2004), Κέδρος
Δύσκολοι καιροί για μικρούς πρίγκιπες (2004), Εκδόσεις Καστανιώτη
Αγρια παιχνίδια (2008), Κέδρος
Μια μπαλάντα για τη Ρεβέκκα (2011), Μεταίχμιο
Δύσκολοι καιροί για μικρούς πρίγκιπες (2017), Εκδόσεις Πατάκη
Η ιστορία ενός νεαρού gamer (2018), Εκδόσεις Πατάκη
Οι πελαργοί θα ξανάρθουν (2019), Κέδρος
Μια μπαλάντα για τη Ρεβέκκα (2019), Εκδόσεις Πατάκη

Δοκίμια-Μελέτες-Τρίκαλα-Ιστορία-Λαογραφία
Θεσσαλία 1881-1981 (1983)
Στο Βαρούσι (1988)
Τρίκαλα. Από τον Σεϊφουλλάχ ως τον Τσιτσάνη – Τ1 (1996), Κέδρος
Θεσσαλία 1881-1981 (1997), Κέδρος
Τρίκαλα. Από τον Σεϊφουλλάχ ως τον Τσιτσάνη – Τ2 (1998), Κέδρος
Τρίκαλα. Από τον Σεϊφουλλάχ ως τον Τσιτσάνη – Τ3 (2000), Κέδρος
Μια σερενάτα στο Ληθαίο (2004), Κέδρος
Μύθοι και θρύλοι της Θεσσαλίας (2006), Κέδρος
Τα του Δήμου εν δήμω (2007), Πρότυπες Θεσσαλικές Εκδόσεις
Η επιχειρηματικότητα στα Τρίκαλα 1881-1960 (2010), Εκδόσεις Degiorgio
Η παιδεία παίζει… (2016), Κέδρος

Παραμύθια
Παραμύθια της Θεσσαλίας (1977)
12+1 παραμύθια από τη Θεσσαλία (1991), Εκδόσεις Καστανιώτη
Τρομακτικά παραμύθια για ατρόμητα παιδιά (1999), Κέδρος

Αφηγήσεις
Ο κόσμος βαριέται να διαβάζει θλιβερές ιστορίες (1986)
Ο κόσμος βαριέται να διαβάζει θλιβερές ιστορίες (2014), Κέδρος

Φωτογραφική συλλογή
Γυναίκες της γης (1994), Κέδρος
Ανθρωποι του μόχθου, Θεσσαλία (2007), Μεταίχμιο

Θεατρικά έργα
Σιωπηλές φωνές (2000)

Συλλογικά έργα
Ας παίξουμε πάλι (2000), Κέδρος

Μεταφράσεις
Αννα Γκρέτα Βίνμπεργκ, Μια Πέμπτη του Οκτώβρη (1983), Εκδόσεις Καστανιώτη
Gudrun Moebs, Το παιδί της Κυριακής (1987), Εκδόσεις Καστανιώτη
Sousie Morgenstern, Τέρμα! Εδώ κατεβαίνουν όλοι… (2005), Εκδόσεις Καστανιώτη

Πηγές: Biblionet, Κέδρος, Εκδόσεις Καστανιώτη, Μεταίχμιο, Εκδόσεις Πατάκη

124 views.