Μάτα Παπανικολάου

Ελληνες λογοτέχνες
Η Μάτα (Σταματίνα) Παπανικολάου γεννήθηκε κοντά στην πλατεία Συντάγματος και μεγάλωσε κοντά στην πλατεία Εξαρχείων.
Εργάστηκε για αρκετά χρόνια στην εκπαίδευση ενώ παράλληλα ασχολήθηκε με τις πωλήσεις. Έχει δημοσιεύσει περισσότερα από πενήντα διηγήματα σε εφημερίδες και περιοδικά. Έχει γράψει τα βιβλία: “Βροχή αστεριών”, “Μη δεις το μάραθο για άνηθο” και “Τα μυστικά ταξίδευαν ανεμπόδιστα”.

Βροχή αστεριών – Μάτα Παπανικολάου




«Θέλω να θυμάσαι πάντα αυτά που θα σου πω». Την κοίταξε τρομαγμένος, το βλέμμα της είχε σοβαρέψει ξαφνικά καθώς του είπε: «Θα ξαναβρείς την Τζέλικα». Ο Στέφανος αισθάνθηκε να χάνει το χρώμα του στο άκουσμα του ονόματος της χαμένης του αγάπης. «Θα ξαναβρείς την Τζέλικα και θα ‘χει άλλο όνομα, άλλα μαλλιά κι άλλο χαμόγελο. Προσπαθείς τώρα ν’ ανακαλύψεις την αιτία που την έκανε να φύγει. Όμως άμα την βρεις θα σου ‘ναι άχρηστη, γιατί αυτή δε θα γυρίσει. . .». Τελικά αυτό που ”τσάκισε” την καρδούλα του Στέφανου δεν ήταν η μεγάλη αγάπη που είχε κι έχασε. Κάτι άλλο, πιο σημαντικό ”έκοψε” τη ζωή του στα δύο κι έκανε τη γη να χαθεί κάτω από τα πόδια του.

Μυθιστόρημα, Εμπειρία Εκδοτική, 2000, 192 σελ.

Μη δεις το μάραθο για άνηθο – Μάτα Παπανικολάου




Όχι μόνο τη Βουγιουκλάκη, αλλά και τη Μονρόε, τον Πρίσλεϊ, τον Τζέρι Λιούις, όλους τους έκανε ολόιδιους. Αξεπέραστη όμως ήταν όταν έκανε τη Μελίνα. Στα χρόνια της δικτατορίας η Μελίνα της είχε γίνει έμμονη ιδέα. Αλλά και αργότερα, μεγάλη γυναίκα πια, όταν την εγκατέλειψε ο άντρας της κι έφυγαν τα παιδιά της για σπουδές. Τότε ήταν που ντυνόταν τη Μελίνα κι άπλωνε τα χέρια σχίζοντας τον αέρα της ερημιάς της, μέσα σ’ ένα σπίτι λαβωμένο απ’ το σεισμό. ΄Ωσπου μια μέρα παραπάτησε στη λαϊκή της γειτονιάς της και δυο στιβαρά χέρια τη στήριξαν, ενώ μια ζεστή αντρική φωνή την πρόσταξε: Στυλώσου.

Μυθιστόρημα, Κέδρος, 2001, 218 σελ.

Τα μυστικά ταξίδευαν ανεμπόδιστα – Μάτα Παπανικολάου




Η ιστορία εκτυλίσσεται σε μιαν αθηναϊκή πολυκατοικία της δεκαετίας του ’60 υπό τον απόηχο μακρινών γεγονότων, όπως η δολοφονία του Κένεντι. Από τα παράθυρα του φωταγωγού και πάνω στο φαράσι μιας φιλότιμης και εχέμυθης θυρωρού πέφτουν μικρά και μεγάλα ανθρώπινα μυστικά. Από το ρετιρέ ως το υπόγειο άνθρωποι -βιομήχανοι, γιατροί, νοικοκυρές, εργάτες, νεαρά παιδιά και μια γεροντοκόρη- αγωνίζονται, ελπίζουν, αγαπιούνται, καταφεύγουν στις χίμαιρες, ορθοποδούν ξανά.
Ήρωες τόσο πειστικοί που νομίζεις ότι θα τους αγγίξεις. Εκεί που οι ανθρώπινες ζωές είναι κοντά, η δροσερή πένα της συγγραφέως περνάει ανάλαφρα τα “μυστικά” σ’ εκείνους και σ’ εμάς.

Νουβέλα, Μαΐστρος, 2008, 92 σελ.

Υπόγειος – Μάτα Παπανικολάου




Είδε τον επαίτη, ανάμεσα σε δύο υπεύθυνους του σταθμού. Πλησίασε περισσότερο. “Η επαιτεία απαγορεύεται”, ενημέρωσε τον επαίτη ο υπεύθυνος. “Κι’ εσύ επαιτούσες”, συμπλήρωσε με αυστηρό ύφος. “Εγώ, εγώ δεν, δεν απαντούσα”. “Ζητιάνευες”, του φώναξε στη γλώσσα του ο άλλος υπεύθυνος. “Έλεγα τον πόνο μου και τα βάσανά μου”, δικαιολογήθηκε. “Λοιπόν, φύγε αμέσως, διαφορετικά θα καλέσουμε την αστυνομία”. Το τρένο συνέχισε τη διαδρομή του. Κοίταξε τα πρόσωπα των επιβατών. Πόσοι άραγε από αυτούς, ήσαν επαίτες χωρίς να το γνωρίζουν οι υπεύθυνοι και το σπουδαιότερο, να το αγνοούν ακόμη και οι ίδιοι; Επαίτες κάθε είδους: τρυφερότητας, αναγνώρισης, παραδοχής, εμπιστοσύνης, συντροφικότητας, φιλίας, και πάει λέγοντας. Αν κατά ένα μαγικό τρόπο, οι υπεύθυνοι μπορούσαν να εντοπίσουν όλους αυτούς τους επαίτες, για πόση ώρα θα παρέμενε το τρένο σταματημένο, μέχρι στην χειρότερη περίπτωση, να έρθει η αστυνομία και να τους διώξει; Κι’ αν, στην διαπίστωση του αστυνομικού, ότι επαιτούσε, ο επαίτης έλεγε: “Δεν απαντούσα”. Στα σίγουρα, θα έλεγε την αλήθεια. Πράγματι, δεν απαντούσε, και μάλιστα για χρόνια, στις εκκλήσεις της ψυχής του, έως ότου εκείνη, από την αδιαφορία στα παρακάλια της, δεν θα είχε άλλη επιλογή, παρά να καταντήσει μια ανεπιθύμητη, άθλια και εκνευριστική ζητιάνα.

Διηγήματα, Φιλιππότη, 2012, 120 σελ.

Ο επισκευαστής της καρδιάς – Μάτα Παπανικολάου

Δέκα μικρές ιστορίες


Για να καταλάβουμε τι εννοούμε όταν λέμε καρδιά: Έχουμε μια κατακκόκινη ζουμερή και δυνατή αντλία χωρισμένη σε τέσσερα διαμερίσματα. Δύο κόλπους και δύο κοιλίες. Ο δεξιός κόλπος καλωσορίζει μέσα από τις μπλε φλεβίτσες το αίμα. Από εκεί το στέλνει στην δεξιά κοιλία και εκείνη το στέλνει στους πνεύμονες για να αφήσει το διοξείδιο του άνθρακα και να παραλάβει οξυγόνο. Μέσα από τις πνευμονικές φλέβες το αίμα επιστρέφει στο αριστερό κόλπο για να περάσει στην αριστερή κοιλία. Από εκεί μέσα από την αορτή πηγαίνει σε ολόκληρο τον οργανισμό. Σε όλες αυτές τις διαδρομές και ανταλλαγές κάπου μπορεί να σκοντάψει…Και τότε «τσακ». Τότε είναι που ο άνθρωπός μας «φεύγει». Είναι τόσο απλό.

Διηγήματα, Όστρια Βιβλίο, 2018, 124 σελ.

Η νονά – Μάτα Παπανικολάου




Κανένας αγώνας δεν πάει ποτέ χαμένος. Υπάρχουν άνθρωποι που ζουν σε αυτόν τον τόπο. Προσπερνούν καθημερινά την μάντρα που έγινε η ομαδική εκτέλεση από τους Γερμανούς και δεν γνωρίζουν τίποτα. Και όμως οι άνθρωποι αυτοί, χωρίς ούτε οι ίδιοι να το γνωρίζουν, έχουν την ίδια στάση ζωής όπως οι παππούδες και οι πατεράδες των παππούδων τους. Έχει περάσει στους νεώτερους το πνεύμα της υπερηφάνειας , της δημοκρατικότητας και της αλληλεγγύης. Είναι σαν να τους ορίζουν αόρατες κατευθύνσεις.

Αυτός ο τόπος στοιχειώνεται από ένα παρελθόν που δεν είναι πια παρόν, αλλά ούτε απόν είναι.»

Μυθιστόρημα, 24 γράμματα, 2019, 266 σελ.

Το ημερολόγιο μιας παχουλής – Μάτα Παπανικολάου




Τράβηξα απαλά τα χέρια μου και διορθώνοντας τάχα τα μαλλιά μου, του είπα:

“Ξέρεις πού να κοιτάς και τι να βλέπεις”.

“Αυτό είναι αλήθεια! Όμως χρειάζεται και εκπαίδευση. Όλα χρειάζονται εκπαίδευση, ακόμη και η αγάπη”, απάντησε όλο υπονοούμενο.

“Η αγάπη;” τον ρώτησα εγώ.

“Ναι! Και η αγάπη Μαρία μου! Αυτή είναι που χρειάζεται το μεγαλύτερο σχολείο. Είναι σαν ένα ευαίσθητο λουλούδι, που πέφτει σαν θείο δώρο μέσα στα χέρια μας. Πώς θα το συντηρήσουμε, πώς θα το προστατεύσουμε, πως θα αντιληφθούμε την μοναδικότητά του; Αυτή που του δίνει την ανεκτίμητη αξία του;”

Διηγήματα, 24 γράμματα, 2020, 154 σελ.

Μυθιστορήματα
Βροχή αστεριών (2000), Εμπειρία Εκδοτική
Μη δεις το μάραθο για άνηθο (2001), Κέδρος
Η νονά (2019), 24 γράμματα

Νουβέλες
Τα μυστικά ταξίδευαν ανεμπόδιστα (2008), Μαΐστρος

Διηγήματα
Υπόγειος (2012), Φιλιππότη
Ο επισκευαστής της καρδιάς (2018), Όστρια Βιβλίο
Το ημερολόγιο μιας παχουλής (2020), 24 γράμματα

Πηγές: Biblionet, Όστρια Βιβλίο, Κέδρος, Φιλιππότη, Μαΐστρος, Εμπειρία Εκδοτική, 24 γράμματα