Μελέτης Δρετουλάκης

Ελληνες λογοτέχνες


Οι φευγάτοι
Η σκλαβιά σ’ όλες της τις μορφές είναι το πρώτο θέμα προβληματισμού των “Φευγάτων”, με αναφορές στη σχέση του ανθρώπου με τη φύση και την εξάρτησή του από αυτή. Ο πυρήνας όμως του περιεχομένου τους είναι η σύγκριση των παλαιότερων εποχών με τη σύγχρονη. Των εποχών των ιδανικών, των αξιών, των αρχών και των στόχων, που ενέπνεαν τους νέους και χαλύβδωναν τη θέλησή τους για την επίτευξή τους. Αυτούς τους νέους εκφράζει, στους “Φευγάτους”, o Σηφαλιός από το χωριό Ασπρουγιά της Τουρκοκρατούμενης Κρήτης του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα. Στις παλιές εποχές υπήρχαν έγκριτοι, πατριαρχικοί άνθρωποι, που ενσάρκωναν αυτά τα ιδανικά και γίνονταν πρότυπα στους νεώτερους. Υπάρχουν σήμερα τέτοιοι άνθρωποι, αντάξιοι εκείνων, ή μήπως, καθώς φεύγουν αυτοί από τη ζωή, φτωχαίνει ολοένα και περισσότερο η ανθρώπινη κοινωνία από μορφές, που θα μπορούσαν να της εγγυηθούν ένα αισιόδοξο μέλλον; Πόσο φοβίζει τους σύγχρονους σωστούς ανθρώπους το γεγονός ότι, οι μεγάλοι “Φευγάτοι” δεν αφήνουν στο πόδι τους μεγάλους “Απομεινάρηδες”, κι έτσι μένουν οι ανθρώπινες κοινωνίες στο έλεος συρφετού ηθικώς σακάτηδων μικρανθρώπων, αναρριχομένων μάλιστα, με πολλή άνεση, στα εξουσιαστικά πόστα τους;

Αναπνοές του Ψηλορείτη
Συνεπαρμένος από τις αξέχαστες μνήμες του χωριού μου, νιώθω αδύναμος να ξεφύγω από τη μάισσα ομορφιά του! Γι’ αυτό και, κάθε τόσο, με φέρνουν τα βήματά μου κοντά σ’ αυτό, που μου γεμίζει την καρδιά απ’ αναγάλλιο, μα κι από καημό ανάκατο μαζί. Κι από καημό, γιατί δε βλέπω τίποτα από τους παραμυθένιους παλιούς καιρούς και τις χαμένες ζωές του! Κι όμως για ‘κείνες τις μνήμες πηγαίνω, κι ας είν’ αγκαθερές! Τις νιώθω σαν τ’ ακριβότερο όνειρο και σαν το πιο γλυκό σκίρτημα ζωής στις στέπες ερμιές της αποξένωσης και της τραγικής μοναχικότητάς μου μέσα στη σημερνή πολυάνθρωπη, κι όμως τόσο απάνθρωπη, κοινωνία, που ζούμε! Έτσι παίρνω συχνά το δρόμο για τις ριζοβουνιές του Ψηλορείτη! Το γαληνεμένο τόπο της λίγης πρώτης μου ζωής, που, όμως, θαρρώ πως, με τις αξέχαστες μνήμες του, μου τη γεμίζει ολάκερη! Έζησα σ’ αυτόν τα τελευταία ήσυχα χρόνια του Μεσοπολέμου! Τα χρόνια του Δεύτερου Μεγάλου Πολέμου στο κατόπιν! Χρόνια δύσκολα και τρομαριασμένα αυτά, γεμάτα αίματα και σκοτωμούς και πείνα αβάσταχτη για πολλούς! Έζησα τις μπουνάτσες και τις φουρτούνες του! Το γέλιο και το κλάμα του! Τά ‘ζησα όλα, σα βέβιο γέννημά του!
Γι’ αυτό κι έμεινα πια ένας αγιάτρευτος ρομαντικός χωριάτης πάντα!…

Ο Παύλος και ο Παυλής
– Μα κι εσύ είσαι ενάρετος, εφόσον είσαι ακούσια φαύλος! Αν φυσικά θεωρήσουμε φαυλότητα μιά φυσική σου παρόρμηση, που δεν εξαρτάται από σένα! Κι επιπλέον σε κοσμούν τόσα άλλα καλά! Άρα σε σένα, όπως και να το πάρουμε, πλεονάζουν, κατά ένα συντριπτικό ποσοστό, οι αρετές, κι άρα είσαι ενάρετος… Μη βασανίζεσαι, λοιπόν, κατηγορώντας άδικα τον εαυτό σου… – Μην ακούω τέτοια σοφίσματα από σένα, φίλε Τάντη! Το θέμα, κι αν ακόμη το πάρει κανείς έτσι, που το λές εσύ, δεν είναι αν είσαι ακούσια ή εκούσια φαύλος, δηλαδή δικαιολογημένα ή αδικαιολόγητα, αλλά ότι είσαι φαύλος! Δηλαδή κάτι, που δεν έπρεπε να ήσουν! Κι αυτό το ξέρεις καλά… Όπως επίσης ξέρεις πολύ καλά, για νά ’ρθω και στο δεύτερο, πως η Αρετή είναι ακεραία μονάδα! Κι, άρα, δε μπορείς να λές πως είσαι ηθικός κι ενάρετος άνθρωπος επειδή πλεονάζουν στο πρόσωπό σου οι αρετές! Δε μπορείς κάν να λές πως είσαι ηθικός, ακόμη κι αν είσαι κατά τα ενενήντα εννιά τοις εκατό ηθικός και κατά το υπόλοιπο ένα μόνο εκατοστό ανήθικος! Διότι, φίλε Τάντη, ή είσαι εκατό τα εκατό ηθικός, ή εκατό τα εκατό ανήθικος! Η ανηθικότητα, μέσα στην Ηθική, όσο ελάχιστη κι αν είναι, επιδρά σ’ αυτήν όπως επιδρά το ξύδι μέσα στο γάλα! Και μιά σταγόνα ξύδι αρκεί για ν’ αχρηστέψει ολάκερο πιθάρι γάλα! Γιατί, λοιπόν, μου τα λές αυτά; – Σ’ τα λέω, γιατί εγώ, παρόλα, όσα είπες, συνεχίζω να πιστεύω πως η υποταγή στο ακούσιο, όπως και στο υπέρτερο των δυνάμεών μας, μπορεί μεν να είναι αδυναμία! Σε καμιά όμως περίπτωση δε μπορεί να εκφράζει ανηθικότητα!

Μυθιστορήματα
Οι φευγάτοι (2010)
Ο Παύλος και ο Παυλής (2016)

Διηγήματα
Αναπνοές του Ψηλορείτη (2013)

Πηγές: BIBLIONET, Publibook, Λευκή Σελίδα, Θερμαϊκός

66 views.