Ρέι Μπράντμπερι (1920-2012) – Ray Bradbury


Τα χρονικά του Άρη
Ο πλανήτης Άρης του Μπράντμπερυ είναι τόπος ελπίδας, ονείρων και ποιητικής μεταφοράς -κρυστάλλινες κολόνες και απολιθωμένες θάλασσες-, όπου ένα λεπτό πέπλο σκόνης καλύπτει τις μεγάλες άδειες πόλεις ενός σιωπηρά κατεστραμμένου πολιτισμού. Αυτόν τον τόπο λοιπόν έρχονται οι εισβολείς από τη Γη να τον λαφυραγωγήσουν και να τον εμπορευματοποιήσουν, να τον αναπτύξουν και να τον μάθουν, φέρνοντας μαζί τους τους πανάρχαιους φόβους τους και τις πιο μύχιες επιθυμίες τους. Πρώτα σε μικρές ομάδες και έπειτα σαν χείμαρρος, που ορμά από έναν κόσμο στα πρόθυρα της καταστροφής προς μια υπόσχεση για το αύριο. Ο άνθρωπος της Γης κατακτά τον Άρη… και κατακτιέται με τη σειρά του από τον Κόκκινο Πλανήτη. Ο παράξενος νέος κόσμος με την αρχαία ετοιμοθάνατη φυλή και τις αχανείς χρυσοκόκκινες ερήμους τον μάγεψαν, εισχώρησαν στα όνειρά του και τον άλλαξαν διά παντός.
“Τα Χρονικά του Άρη” είναι ένα κλασικό έργο της λογοτεχνίας του 20ού αιώνα· η δύναμη και η φαντασία του δεν έχουν σβήσει με την πάροδο του χρόνου. Μέσα από αλληλένδετες, σε χρονολογική σειρά ιστορίες, ένας πραγματικός δεξιοτέχνης στην αφήγηση μας αιχμαλωτίζει, μας τέρπει και μας προκαλεί να αναμετρηθούμε με το όραμα και την καρδιά του – αφήνοντας το κουράγιο μας, την αδυναμία μας, την επιπολαιότητα και την οδυνηρή ανθρωπιά μας εκτεθειμένες στο λαμπρό αστρικό φως, σε έναν παράξενο και συναρπαστικό κόσμο όπου η “ανθρωπιά” περισσεύει.

Φαρενάιτ 451
Το “Φαρενάιτ 451” μαζί με το “1984” του Όργουελ και τον “Θαυμαστό νέο Κόσμο” του Χάξλεϋ, αποτελούν μιαν άτυπη τριλογία που αναφέρεται στον ολοκληρωτισμό ενός μέλλοντος ελεγχόμενου από τα τηλεοπτικά μέσα και μια κατασταλτική πολιτική στο όνομα του “κοινού καλού”.
Το πλαίσιο του “Φαρενάιτ 451” είναι μια κοινωνία όπου τα βιβλία είναι απαγορευμένα, η μνήμη και η γνώση αποτελούν έγκλημα και η αποχαύνωση του μέσου πολίτη στην τηλεθέαση, το υπέρτατο αγαθό που θα πρέπει η κοινωνία να προφυλάξει. Είναι μια εποχή που δεν υπάρχουν πυροσβέστες αλλά πυροδότες, άνθρωποι που έχουν ταχθεί να “προφυλάσσουν” την κοινωνία καίγοντας τα βιβλία. Ο ήρωας, ένας από τους πυροδότες, μέσα από την προσωπική του κρίση αφήνει στην αισιοδοξία μια ευκαιρία: Όσο θα υπάρχουν ανήσυχες συνειδήσεις, η ελπίδα θα παραμένει…
Ένα βιβλίο που έχει κατακτήσει τον τίτλο του κλασικού, που θεωρήθηκε ως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά βιβλία του αιώνα μας, γραμμένο με λυρισμό και πάθος, ανησυχητικά επίκαιρο στον προβληματισμό του.

Κρασί από πικραλίδα
Ένας εφευρέτης που λίγο κόντεψε να κλέψει τη χαρά από τη ζωή φτιάχνοντας μια Μηχανή της Ευτυχίας. Ένας νεαρός δημοσιογράφος που ερωτεύτηκε μια σαγηνευτική κυρία ενενήντα χρόνων. Ένας ηλικιωμένος συνταγματάρχης που, προτού ξεψυχήσει, άκουσε το θόρυβο ενός πράσινου τραμ… τρεις χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Και ο Μοναχικός, μια τρομακτική φιγούρα που στοιχειώνει τις νύχτες τη σκοτεινή ρεματιά.
Αυτοί είναι λίγοι μόνο από τους παράξενους ανθρώπους που μπήκαν στο μυστικό κόσμο του Ντάγκλας Σπόλντιγκ, ενός δωδεκάχρονου αγοριού που εκείνο το μαγικό καλοκαίρι του ’28 εγκαταλείπει για πάντα την παιδική ηλικία και ωριμάζει χωρίς να χάνει τη ζωογόνο δύναμη της τρομερής φαντασίας του. Ίσως το πιο τρυφερό, γοητευτικό και ποιητικό έργο του πιο ευφάνταστου των σύγχρονων Αμερικανών συγγραφέων, του Ρέυ Μπράντμπερυ.

Κάτι κολασμένο έρχεται προς τα δω
Η ιστορία, γεμάτη συμβολισμούς, με έντονο το γοτθικό στοιχείο, διαδραματίζεται σε μια επαρχιακή πόλη και δίνεται μέσα από τα μάτια δύο παιδιών. Τη ζωή της πόλης -και τη ζωή των παιδιών- έρχεται να ταράξει ο θαυμαστός κόσμος ενός Λούνα παρκ, θαυμαστός και αλλόκοτος μαζί. Το θαύμα που ζητούσαν στις περιπλανήσεις τους το υπόσχεται ο Μεφιστοφελής, Εκείνος που Πίνει Λάβα, ο κύριος Ελέκτρικο, το Τέρας Μογκολφιέρος, η Δεσποινίς Ταρό, ο Κρεμασμένος, ο Σκελετός, ο Εικονογραφημένος Άνθρωπος, ο Λαβύρινθος με τους Καθρέφτες, η Μάγισσα της Σκόνης, η Ωραιότερη Γυναίκα του Κόσμου. Και όχι μόνο αυτά. Σ’ αυτό το μυστηριώδες Λούνα παρκ συμβαίνουν πολλά παράξενα και αλλόκοτα. Μοιάζει να δίνει σάρκα και οστά στα όνειρα τους αλλά βαθμιαία να τα μετατρέπει σε εφιάλτη. Ο Μπράντμπερι με τον ιδιαίτερο, λυρικό του τρόπο μας διηγείται αυτό το παραμύθι. Μας φέρνει στο νου τον Άντερσεν, τον Λάβκραφτ και δεν μπορεί να κρύψει το κράμα από θρύλους της Σκανδιναβίας, τόπο καταγωγής του απ’ τη μητέρα του και τα παιδικά του βιώματα στο Ιλινόις στη Μεσοδυτική πολιτεία της Αμερικής.

Πέθανε ο σκύλος, κατά τ’ άλλα όλα καλά
“‘Έχω κατηγορηθεί γι’ αυτό το ειδεχθές έγκλημα που επισύρει την εσχάτη των ποινών: “έχω διαπράξει Αισιοδοξία”
(Ρέυ Μπράντμπερυ)
Οι εκδόσεις Άγρα κυκλοφορούν ένα άγνωστο στην Ελλάδα βιβλίο του Ρέυ Μπράντμπερυ. Άλλωστε ετοιμάζουν επανεκδόσεις των κλασικών αριστουργημάτων “Φαρενάιτ 451” και “Χρονικά του Άρη”.
“Σπάνια μικρά διαμάντια αφήγησης… To “Πέθανε ο σκύλος”, κατά τ΄ άλλα όλα καλά θα ικανοποιήσει τους φανατικούς αναγνώστες του Μπράντμπερυ ” -San Francisco Chronicle
“Ο Ρέυ Μπράντμπερυ είναι ένας ρομαντικός της παλιάς σχολής, που έχει την ικανότητα να φανταστεί και να περιγράψει ένα δυστοπικό μέλλον. Μπορεί να προκαλέσει νοσταλγία για ένα μυθικό χρυσό παρελθόν, αλλά και να σας κάνει να αναρριγήσετε με τις ιστορίες τρόμου… Αξίζει να κάνετε τη βόλτα που σας προτείνει στο Πέθανε ο σκύλος, κατά τ’ άλλα όλα καλά”. – Chicago Tribune
“Ο Μπράντμπερυ έχει ένα εντελώς προσωπικό ύφος, το οποίο πολλοί προσπάθησαν να αντιγράψουν, κανείς όμως δεν τα κατάφερε επιτυχώς… Το “Πέθανε ο σκύλος, κατά τ’ άλλα όλα καλά” είναι ένα πλούσιο στη γεύση κρασί, το οποίο απολαμβάνει κανείς καλύτερα όταν το πίνει γουλιά γουλιά. Σχεδόν όλα τα διηγήματα διαθέτουν την αίσθηση χαρμολύπης για την οποία διακρίνεται ο Μπράντμπερυ… Δεν υπάρχει ούτε ένα που θα το προσπεράσετε αδιάφορα. Από ψυχιάτρους μέχρι σεισμούς και το θάνατο ενός αγαπημένου οικογενειακού σκύλου, όλα τα διηγήματα είναι αλεσμένα από τον εξαιρετικό μύλο του συγγραφέα… Ο Μπράντμπερυ είναι ένας αριστοτέχνης του είδους και τα συγκεκριμένα διηγήματα το αποδεικνύουν”. – Portland Oregonian
-Ποιά είναι αυτή η νεαρή γυναίκα που την ακούς τα βράδια να κλαίει στο γκαζόν της αυλής σου;
-Αρκεί να δώσεις όνομα σε ένα παιδί που τόσο ποθείς να αποκτήσεις για να το κάνεις να υπάρξει πραγματικά;
-Πώς ένα γηραιό ζευγάρι επιδίδεται σε άγρια φονικά παιχνίδια;
-Και ποιός μας λέει ότι οι μεγαλύτεροι μουσικοσυνθέτες δεν αντέγραψαν τα τραγούδια τους από πουλιά που κελαηδούσαν;
-Πώς μια ηλικιωμένη βιβλιοθηκάριος κι ένας πρώην μαθητής σχολείου συναντούν τα φαντάσματα της λογοτεχνίας στο υπόγειο μιας επαρχιακής βιβλιοθήκης;
-Γιατί χτίστηκαν κάποιες πόλεις πάνω ακριβώς από σημεία όπου αναμένονταν σεισμοί;
-Ποιός είναι αυτός που κρύβεται σπίτι σου για να ξεφύγει από μυστηριώδεις διώκτες, πίσω από την αποκαλούμενη “Πόρτα για τις Μάγισσες”, που συνδέει δύο αιώνες μισαλλοδοξίας;
-Πώς μπορούμε να απαλύνουμε το πένθος γιά τους καταραμένους συγγραφείς που μας γοήτευσαν;
-Και, κυρίως, το υπέρτατο ερώτημα κοσμικής φύσεως: Πως πέθανε ό σκύλος;
Όλες οι απαντήσεις στις παραπάνω απορίες σας κρύβονται στις είκοσι σύν μια ιστορίες που υπαγορεύτηκαν στον Ρέυ Μπράντμπερυ από τις φωνές του εσωτερικού του θεάτρου, μέσα στις οποίες ο συγγραφέας, με το απαράμιλλο ύφος του, μας δείχνει ότι το μυστήριο, το μαγικό, το θαυμαστό μας περιμένουν στη γωνία των πιο οικείων δρόμων. Ένα λουτρό ποίησης, χιούμορ και συναισθημάτων.
Ο Ρέυ Μπράντμπερυ είναι μάγος, ένας απαράμιλλος λογοτεχνικός ταχυδακτυλουργός, ο οποίος επιμένει να μαθαίνει καινούργια κόλπα σε γέρικα σκυλιά.

Στα χρόνια των πυραύλων
Δεκαεφτά επιλεγμένες ιστορίες τρόμου, φαντασίας και περιπέτειας από τον μεγαλύτερο συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας της Αμερικής.
Η μαγευτική δύναμη του Ray Bradbury. Μπορεί να σε κάνει να δεις πράγματα που δεν έχουν δει ποτέ ανθρώπινα μάτια… να αισθανθείς πράγματα που δεν έχουν αισθανθεί ξανά πλάσματα με σάρκα και αίμα. Μπορεί να δημιουργήσει τόσο δυνατά οράματα που στην κυριολεξία χορεύουν μπροστά στα μάτια σου. Μπορεί να σε σπρώξει πίσω στις αρχές του χρόνου και τότε, ξαφνικά, χωρίς προειδοποίηση να σε πετάξει εμπρός στα απώτερα όρια του μέλλοντος. Μπορεί να σε κάνει τόσο έντονα μέρος των παράξενων κόσμων του που στην κυριολεξία ουρλιάζεις για να βγεις έξω.
Δεκαεφτά ιστορίες που σου κόβουν την ανάσα από τον άρχοντα του παράξενου και του πανέμορφου, συμπεριλαμβανομένης και της κλασσικής ιστορίας «Πάγος και Φωτιά».

Το δένδρο των Αγίων Πάντων
Το “Δένδρο των Αγίων Πάντων” (The Halloween Tree) είναι μια ιστορία συγκινητική, από τη σκοπιά άτακτων και σκανδαλιάρικων αγοριών δέκα τριών χρόνων, στη μαγική αυτήν ηλικία όπου έχουν την παιδική αθωότητα αλλά και το εφηβικό θάρρος, ισορροπώντας πρόσκαιρα ανάμεσα σε παιδιά και άνδρες, και με σβησμένη ακόμη μέσα τους τη φλόγα την ερωτική να τους αποσυντονίζει απ’ το παιχνίδι. Μια νουβέλα που φτιάχνει ένα νήμα στην ιστορία της Αμερικανικής Λογοτεχνίας, νήμα που -ίσως- ξεκινάει με τον Τομ Σώγιερ και τον Χάκλμπερρυ Φινν του Μαρκ Τουαίην, περνάει επάξια από τον Μπράντμπερυ και τ’ αγόρια του για να καταλήξει στους ήρωες του ‘Στάσου πλάι μου’ του Στήβεν Κινγκ.
Ίσως είναι χαρακτηριστικό και για τη γενικότερη Αμερικανική Ιστορία (όχι μόνο της λογοτεχνίας) πως, όσο ξετυλίγουμε το νήμα, τόσο περισσότερο προς το σκοτάδι πάμε: σαν μια πορεία από την αθωότητα και την ελαφρότητα προς τη βαρύτητα και τον κυνισμό του κόσμου. Από τον Σώγιερ και τον Φινν, καταλήγουμε στην παρέα παιδιών του Στήβεν Κινγκ, που φεύγει ένα αβέβαιο ταξίδι αναζητώντας ένα πτώμα. Κατά παράδοξο τρόπο, παρόμοιο είναι το θέμα του Μπράντμπερυ, που βρίσκεται χρονικά και θεματικά στη μέση: η δική του παρέα παιδιών ξεκινάει ένα ταξίδι προς το θάνατο, όμως, λιγότερο πραγματιστικό, λιγότερο τρομακτικό, λιγότερο υλιστικό απ’ ό,τι του Κινγκ.
Οι ήρωές του, ανησυχώντας για τον φίλο τους τον Πίπκιν, που είναι η ψυχή της παρέας, θα επισκεφτούν κατ’ απαίτησή του το “Στοιχειωμένο Σπίτι” της πόλης τη νύχτα των Αγίων Πάντων. Εκεί, κλείνοντας το μάτι στον Κάρολο Ντίκενς και τη Χριστουγεννιάτικη Ιστορία, ο Μπράντμπερυ επινοεί τον κύριο Μάουντσραουντ, τον Χάρο αυτοπροσώπως, που θα οδηγήσει τα παιδιά σε ένα μαγικό ταξίδι που θυμίζει ίσως και του Χάρρυ Χάλερ στον Λύκο της Στέπας: ένα ταξίδι στη μεθόριο περιοχή, που μοιράζονται νεκροί και ζωντανοί, σε μακρινές εποχές όπου οι άνθρωποι, λιγότερο υλιστές απ’ ό,τι σήμερα, ζούσαν αρμονικά με τους νεκρούς, και συναντιόντουσαν μαζί τους -αληθινά- για μια νύχτα του χρόνου…

Μυθιστορήματα
Τα χρονικά του Άρη – The Martian Chronicles (1950)
Φαρενάιτ 451 – Fahrenheit 451 (1953)
Κρασί από πικραλίδα – Dandelion Wine (1957)
Κάτι κολασμένο έρχεται προς τα δω – Something Wicked This Way Comes (1962)
Το δέντρο των Αγίων Πάντων – The Halloween Tree (1972)
Ο θάνατος είναι μοναχική υπόθεση – Death Is a Lonely Business (1985)
A Graveyard for Lunatics (1990)
Green Shadows, White Whale (1992)
From the Dust Returned (2001)
Let’s All Kill Constance (2002)
Farewell Summer (2006)

Διηγήματα
Ο εικονογραφημένος άνθρωπος – The Illustrated Man (1951)
Στα χρόνια των πυραύλων – R Is for Rocket (1972)
Πέθανε ο σκύλος, κατά τ’άλλα όλα καλά – Quicker Than the Eye (1996)

Πηγές: BIBLIONET, Wikipedia, Απόπειρα, Παρά Πέντε, Καστανιώτης, Αίολος, Modern Times, Μεταίχμιο, Άγρα, Συμπαντικές Διαδρομές, Μαγικό Κουτί & Fata Morgana

Επισκέψεις: 20