Σεμπάστιαν Μπάρυ

Ξένοι λογοτέχνες
Ο Sebastian Barry γεννήθηκε στο Δουβλίνο το 1955 και σπούδασε στο περίφημο Τρίνιτι Κόλετζ της γενέτειρας του.
Ξεκίνησε γράφοντας τα θεατρικά έργα “Boss Grady’ s Boys” (1988), “The Steward of Christendom” (1995), “Our Lady of Sligo” (1998), “The Pride of Parnell Street” (2007), και το 1998 δημοσίευσε το πρώτο του μυθιστόρημα, το “The Whereabouts of Eneas McNulty” (στα ελληνικά “Η οδύσσεια του Ινίας ΜακΝάλτυ”, από τις εκδόσεις Πόλις). Ακολούθησαν τα μυθιστορήματα “Annie Dunne” (2002), “A Long Long Way” (2005, στα ελληνικά “Μακριά, πολύ μακριά”, από τις εκδόσεις Πόλις), το οποίο βρέθηκε στη βραχεία λίστα του βραβείου Μπούκερ. Στην ίδια θέση βρέθηκε και το 2008 με το μυθιστόρημα του “The Secret Scripture” (“Η μυστική γραφή”, μτφρ. Αύγουστος Κορτώ, Εκδόσεις Καστανιώτη, 2009). Έχει κερδίσει πολλά έγκυρα βραβεία της Ιρλανδίας και της Μ. Βρετανίας.
Τον Φεβρουάριο του 2018 τιμήθηκε με την ανώτατη διάκριση των Ιρλανδικών Γραμμάτων (Laureate for Irish Fiction).

Η οδύσσεια του Ινίας ΜακΝάλτυ – Sebastian Barry

Η ιστορία ενός περιπλανώμενου Ιρλανδού, που επειδή υπηρέτησε στη βρετανική αστυνομία και αρνήθηκε να αναμιχθεί στον ιρλανδικό εμφύλιο πόλεμο, καταδιώκεται από τον IRA. Ο Σεμπάστιαν Μπάρυ, γνήσιος απόγονος των μεγάλων βάρδων της πατρίδας του, με λυρικό ύφος και ποιητική γλώσσα επιχειρεί την αποτίμηση της τραγικής ιστορίας της σύγχρονης Ιρλανδίας. Ήρωάς του ο Ινίας ΜακΝάλτυ «αγαθούλης», φτωχός και μακρινός συγγενής τού σχεδόν συνονόματού του Αινεία. Αν όμως ο ήρωας του Βιργιλίου κατακτά την ιστορία ιδρύοντας μια πόλη, ο αθώος και δύστυχος ήρωας του Σ. Μπάρυ υφίσταται την ιστορία χωρίς να την κατανοεί, μακριά από την πόλη του, ταξιδεύοντας σ’ όλα τα πλάτη και μήκη της γης, κουβαλώντας μέσα του τη νοσταλγία και τον πόνο της εξορίας μέχρις ότου βρεθεί αντιμέτωπος με τον εκτελεστή του, που δεν είναι άλλος από τον πιο στενό φίλο των παιδικών του χρόνων.
Το 1921 ξέσπασε ο ιρλανδικός εμφύλιος πόλεμος, βίαιος και αδελφοκτόνος, μεταξύ των οπαδών της Ανεξαρτησίας και όσων δεν ήθελαν να διαρρήξουν τις σχέσεις τους με τη Βρετανία. Ογδόντα χρόνια μετά είναι ώριμες οι συνθήκες για να αντιμετωπισθεί με νηφαλιότητα και ψυχραιμία αυτή η εποχή των παθών. Ακόμα και σ’ έναν απελευθερωτικό πόλεμο δεν είναι εύκολο να διακρίνουμε τους καλούς από τους κακούς. Οι επαναστάτες δεν ήσαν οπωσδήποτε άγγελοι ούτε οι “προδότες” της υπόθεσης της ανεξαρτησίας κατ’ ανάγκην διάβολοι.
Ο Σεμπάστιαν Μπάρυ δημιουργεί μια σύγχρονη Αινειάδα, όπου το ποίημα γίνεται πρόζα και το έπος μυθιστόρημα. Με απέραντη τρυφερότητα αγκαλιάζει τον ήρωά του, καταδικάζει τον πόλεμο και τη βία και υμνεί την ειρήνη.

The Whereabouts of Eneas McNulty

Μακριά, πολύ μακριά – Sebastian Barry

Το 1914, την ώρα που η Ιρλανδία διεκδικεί την αυτοδιάθεσή της, ο δεκαοχτάχρονος Γουίλι Νταν κατατάσσεται εθελοντικά στον βρετανικό στρατό, για να πολεμήσει στα χαρακώματα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
“Στη Φλάνδρα, όπου αντηχεί το “γρύλισμα του Θανάτου”, ο Γουίλι μαθητεύει στον πόλεμο· στην πείνα, στην παγωνιά, στην αναμονή και στον φόβο που σου τρώει τα σωθικά, πριν από την επίθεση με αέριο μουστάρδας, αυτό το απόκοσμο “κίτρινο νέφος”. Μετά από ένα χρόνο “σκληραγωγημένος αλλά και στοιχειωμένος απ’ όλη αυτή τη φρίκη”, ο Γουίλι παίρνει άδεια. Πριν προλάβει να χαρεί τη ζεστασιά των δικών του και της Γκρέτα, της μνηστής του, πρέπει να ξαναφύγει, υπό τις επευφημίες του πλήθους. Λίγο αργότερα, όταν το πλήθος διαλύεται, οι στρατιώτες παίρνουν διαταγή να βγουν στους δρόμους. Είναι το Ματωμένο Πάσχα, η εξέγερση μιας μερίδας Ιρλανδών κατά της βρετανικής κυριαρχίας, η αρχή του εμφυλίου πολέμου. Κι ο Γουίλι, σαν χαμένος, θα βρεθεί στο Βέλγιο με τη στολή του λεκιασμένη από το αίμα ενός νεαρού αντάρτη.
Από εκείνη τη στιγμή, ο πόλεμος θα πάρει άλλη τροπή για τον στρατιώτη Νταν, παγιδευμένο ανάμεσα στο χρέος να υπηρετήσει τον βρετανικό στρατό και τον οίκτο που νιώθει για τους εξεγερμένους που καταδιώκονται στο Δουβλίνο από αυτό τον ίδιο στρατό. Όσο η διαμάχη παρατείνεται, όσο αυξάνουν οι απώλειες στο τάγμα των Βασιλικών Τυφεκιοφόρων του Δουβλίνου, τόσο μεγαλώνει η απόσταση ανάμεσα σ’ αυτούς και τους συμπατριώτες τους στην πατρίδα, που σιγά σιγά θα τους γυρίσουν την πλάτη.
Ο Σεμπάστιαν Μπάρυ, όμως, δεν λησμόνησε αυτούς τους “στρατιώτες χωρίς πατρίδα”, αυτά τα φαντάσματα μιας διπλά τραγικής ιστορίας, και τους αποτίει φόρο τιμής. Κεντημένο με μια γλώσσα όπου η ωμότητα, η βία και η απόγνωση αμιλλώνται έναν τρυφερά ποιητικό λόγο, αυτό το υπέροχο μυθιστόρημα ακούγεται και σαν συγκλονιστικό τραγούδι μέσα στη μακριά, πολύ μακριά ιρλανδική νύχτα”.
Christine Rousseau, “Le Monde”

A Long Long Way

Η μυστική γραφή – Sebastian Barry

Η Ροσίν ΜακΝάλτι, μειλίχιο πλάσμα κι αιωνόβια τρόφιμος της -προσεχώς υπό κατεδάφιση και μετακίνηση- Ψυχιατρικής Κλινικής του Ροσκόμον, αποφασίζει, κρυφά, αθόρυβα, ν’ αφήσει το χνάρι της: μια προσωπική μαρτυρία με την οποία πασχίζει να ιστορήσει τον τραυματικό της βίο και παράλληλα να διαψεύσει τα μυθεύματα που την κράτησαν ισοβίως άνθρωπο του περιθωρίου. Στην αφήγηση της Ροσίν πλέκεται περίτεχνα η πρωτοπρόσωπη αφήγηση του ψυχιάτρου της, δόκτορος Γκρεν, για χρόνια θεράποντος ιατρού της Ροσίν, ο οποίος βυθίζεται σε μια ολοένα και πιο προσωπική εμμονή όσο περισσότερο ανασκαλεύει το παρελθόν της υπερήλικης ασθενούς του, με την οποία νιώθει να τον συνδέει ένας δεσμός μυστηριώδης, ανεξιχνίαστος.
Με το συγκλονιστικό αυτό βιβλίο – επίτευγμα συναρπαστικής μυθοπλασίας και ποιητικής κατάδυσης στο μυστήριο της ανθρώπινης ψυχής, ο σπουδαίος Ιρλανδός συγγραφέας μας χαρίζει -όπως δηλώνει και ο τίτλος- ένα βιβλίο σχεδόν ιερό: ένα αφιέρωμα στον πανταχού παρόντα θεό της αγάπης. Από τα σπουδαιότερα αγγλόφωνα μυθιστορήματα της τελευταίας δεκαετίας.
Το μυθιστόρημα μετεφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη από τον σκηνοθέτη Τζιμ Σέρινταν, το 2016, στην ομότιτλη ιρλανδική ταινία με πρωταγωνιστές τους Ρούνεϊ Μάρα, Άινταν Τέρνερ, Θίο Τζέιμς, Τζακ Ρέινορ, Έρικ Μπάνα και Βανέσα Ρεντγκρέιβ.

The Secret Scripture

Εις γην Χαναάν – Sebastian Barry

Η Λίλι Μπιρ, η ηλικιωμένη αφηγήτρια του βιβλίου, με αφορμή το θάνατο του εγγονού της Μπιλ στον Πόλεμο του Κόλπου και τη συντριβή που της έχει προκαλέσει, αρχίζει, εν είδει ημερολογίου προσωπικής οδύνης, να ιστορεί τον μακρύ και ταραχώδη βίο της – με σκοπό, μόλις φτάσει στο σήμερα, να δώσει τέλος στη ζωή της. Ωστόσο, καθώς και η ίδια παγιδεύεται στο μίτο των αναμνήσεων, το ημερολόγιό της εξελίσσεται σε μια λεπταίσθητη μα συνταρακτική καταγραφή της πολύπαθης ιστορίας της Ιρλανδίας, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε, στα χρόνια που ο εμφύλιος σπάρασσε τη χώρα. Κόρη αξιωματικού του βρετανικού στέμματος, μια συγγένεια που έθετε σε κίνδυνο τη ζωή της, η νεαρή Λίλι είχε καταφύγει στο Σικάγο με τον αρραβωνιαστικό της – μα η σκληρή της μοίρα την ακολούθησε, βυθίζοντάς την από πένθος σε προδοσία κι από έρωτα σε διάψευση.
Μια εξαιρετική ψυχογραφία που συνδυάζει το πηγαίο συναίσθημα με μια διεισδυτική, νηφάλια ματιά στη σύγχρονη ιστορία, το Εις γην Χαναάν βρίσκει τον κορυφαίο στυλίστα του λόγου Σεμπάστιαν Μπάρυ στην καλύτερη στιγμή του.

On Canaan’s Side

Η Παναγία του Σλάιγκο – Sebastian Barry

Πέρα απ’ τον άγριο παραλογισμό της συμβίωσής μας ίσως αποκομίσαμε κάτι, όπως ακριβώς οι θεριστές τον παλιό καιρό που έβγαιναν στα θερισμένα χωράφια και μάζευαν ό,τι είχε απομείνει απ’ τη σοδειά για να φτιάξουν ένα καρβέλι ψωμί. Όταν κι οι δυο μας θα έχουμε πια πεθάνει, ίσως κάτι να ξεχωρίσει μέσα απ’ το χάος, ένα τελευταίο ίχνος αγάπης, όπως η βέρα στο ραφάκι. Κι ίσως τα παιδιά των παιδιών μας να κοιτάζουν τις φωτογραφίες μας και να καμαρώνουν για μας απλώς και μόνο επειδή ζήσαμε σε τούτη τη γη και θα ‘πρεπε να μας τιμήσουν τουλάχιστον γι’ αυτό. Και κάπου εκεί ίσως υπάρχει μια ευλογημένη γωνιά όπου θα συναντηθούμε, κι όλη η ομίχλη της ζωής θα διαλυθεί και θα ‘μαστε δυο εραστές με καλύτερη αμφίεση. Κι ανυπομονούσα γι’ αυτό.

Our Lady of Sligo

Μέρες δίχως τέλος – Sebastian Barry

Ο Τόμας ΜακΝάλτι, μόλις δεκαεπτά ετών, και ο σύντροφός του Τζον Κόουλ κατατάσσονται στον αμερικανικό στρατό τη δεκαετία του 1850 και παίρνουν μέρος στους ινδιάνικους πολέμους και στη συνέχεια στον αμερικανικό εμφύλιο. Ορφανοί, έχοντας βιώσει και οι δυο τρομερές κακουχίες, και παρά τις φρικαλεότητες που αντικρίζουν, βρίσκουν τις μέρες που διανύουν γεμάτες φως και ζωντάνια. Στη συνέχεια συναντούν μια μικρή Ινδιάνα, και μια πιθανότητα ευτυχίας διαφαίνεται, αρκεί να μπορέσουν να επιβιώσουν. Παρά τη βία που κυριαρχεί, διαμορφώνεται το πορτρέτο μιας απρόσμενης και συγκινητικής οικογένειας.
Κινούμενο από τις πεδιάδες της αμερικανικής Δύσης μέχρι το Τενεσί, το μυθιστόρημα του Sebastian Barry είναι ένα αριστούργημα ατμόσφαιρας και γλώσσας που μας προκαλεί να δούμε αυτά που έχουν πραγματική σημασία, ακόμη και τις μέρες που μοιάζουν ατελείωτες και χωρίς ελπίδα.
Το βιβλίο τιμήθηκε με τα Costa Book Award for Novel 2016 και Walter Scott Prize 2017, και επιπλέον βρέθηκε στη μακρά λίστα των The Man Booker Prize 2017, HWA Endeavour Ink Gold Crown 2017 και Andrew Carnegie Medals for Excellence in Fiction 2018.
Τον Φεβρουάριο του 2018 ο Sebastian Barry τιμήθηκε με την ανώτατη διάκριση των Ιρλανδικών Γραμμάτων (Laureate for Irish Fiction).

Days Without End

Μυθιστορήματα
Mackers Garden (1982)
The Engine of Owl-Light (1987)
Η οδύσσεια του Ινίας ΜακΝάλτυ (2003), Πόλις – The Whereabouts of Eneas McNulty (1998)
Annie Dunne (2002)
Μακριά, πολύ μακριά (2007), Πόλις – A Long Long Way (2005)
Η μυστική γραφή (2009), Εκδόσεις Καστανιώτη – The Secret Scripture (2008)
Εις γην Χαναάν (2011), Εκδόσεις Καστανιώτη – On Canaan’s Side (2011)
The Temporary Gentleman (2014)
Η μυστική γραφή (2017), Εκδόσεις Καστανιώτη (Ε)
Μέρες δίχως τέλος (2018), Ίκαρος – Days Without End (2016)

Ποίηση
The Water Colourist (1983)
The Rhetorical Town (1985)
Fanny Hawke Goes to the Mainland Forever (1989)

Θεατρικά έργα
The Pentagonal Dream (1986)
Boss Grady’s Boys (1988)
Prayers of Sherkin (1990)
White Woman Street (1992)
The Only True HIstory of Lizzie Finn (1995)
The Steward of Christendom (1995)
Η Παναγία του Σλάιγκο (2017), Κουκκίδα – Our Lady of Sligo (1998)
Hinterland (2002)
Whistling Psyche (2004)
Fred and Jane (2004)
The Pride of Parnell Street (2008)
Dallas Sweetman (2008)
Tales of Ballycumber (2009)
Andersen’s English (2010)

Συλλογικά έργα
Οι κεραίες της εποχής μου ΙΙ (2013), Εκδόσεις Καστανιώτη

Πηγές: BIBLIONET, Εκδόσεις Καστανιώτη, Ίκαρος, Κουκκίδα, Πόλις, Wikipedia