Σπύρος Δ. Γκρίντζος

Ο Σπύρος Γκρίντζος γεννήθηκε στην Κερπινή Καλαβρύτων, αλλά ταυτόχρονα, επειδή η οικογένειά του διατηρούσε περιουσία στα Λεχαινά Ηλείας (πατρίδα του Ανδρέα Καρκαβίτσα), πέρασε κι ένα μέρος από τα παιδικά του χρόνια εκεί. Ο παππούς του διατηρούσε άλογα εκεί.. Είχαν γίνει θρυλικά τα άλογα των Γκριντζαίων στα προπολεμικά χρόνια. Τα χρησιμοποιούσαν για να αλωνίζουν τα δημητριακά του κάμπου της Ηλείας αλλά και του γειτονικού νομού Αχαΐας. Αυτόν τον κόσμο του κάμπου και της υπερδύναμης των αλόγων μεταφέρει αργότερα στα μυθιστορήματά του “Γκόρκας” και “Παραλάβατε διορισμόν…”.
Στα μέσα της δεκαετίας του ’50 μεταναστεύει με την οικογένειά του στην Αμερική. Επί έναν και πλέον χρόνο ζήσανε σ’ ένα αγρόκτημα στην Πενσυλβάνια. Το χιόνι και οι ακραίες καιρικές καταστάσεις σε πολλά έργα του, όπως η περίφημη σκηνή του αποκλεισμού των παιδιών στο “Ο φίλος μας ο Άυλος”, είναι εμπειρίες από αυτό το αγρόκτημα, που έξι μήνες το χρόνο ήταν σκεπασμένο με χιόνια. Την επαφή με τη φύση και την παρατήρησή της την απέκτησε κυρίως από εκείνη την εποχή.
Από αυτό το τοπίο μεταφέρθηκαν μετά σ’ έναν καθαρά αστικό χώρο στο Σικάγο. Το Σικάγο είχε τότε επτά εκατομμύρια κόσμο και πολλές γειτονιές μαύρων αλλά κι έντονο ελληνικό στοιχείο, που είχαν στερηθεί πάνω από ένα χρόνο. Η πρώτη γειτονιά του ήταν τέτοια. Είχε Έλληνες αλλά και μαύρους. Επέστροψαν στα Καλάβρυτα για ένα χρόνο. Από αυτό το χρόνο αντλήθηκε σχεδόν όλο το υλικό για τον “Γκόρκα” και το “Φίλο μας τον Άυλο”.
Τη δεκαετία του εξήντα η οικογένειά του μεταφέρεται στο Αίγιο, όπου και τελειώνει το Λύκειο. Από το ίδιο Λύκειο είχε αποφοιτήσει και ο Σκαρίμπας – πολλά πολλά χρόνια πριν.
Σπούδασε αγγλική φιλολογία, και ο κύκλος αυτών των σπουδών απαιτούσε εκτενή ανάγνωση πολλών μυθιστορημάτων και λογοτεχνίας εν γένει, και από τις δύο χώρες, Αμερική-Αγγλία. Κάτω από την επιτήρηση εμπνευσμένων καθηγητών απέκτησε και τη θεωρητική του γνώση για τη λογοτεχνία και ιδιαίτερα για το μυθιστόρημα. Πέρα από τους καθηγητές του τμήματος, είχε καθηγητές όπως τους Σαββίδη, Μαρωνίτη, Σαχίνη, Μητσάκη, που επέμεναν κυρίως σε παραδόσεις για την εξέλιξη του αφηγηματικού λόγου (Θεσσαλονίκη). Στη Θεσσαλονίκη ως φοιτητής έγραψε το πρώτο μου μυθιστόρημα, τον “Γκόρκα”. Το περισσότερο μέρος γράφηκε στη γυάλινη βιβλιοθήκη του πανεπιστημιακού περιβάλλοντος.
Τελειώνοντας το τέταρτο έτος είχε στα χέρια του και το τελικό δακτυλογραφημένο κείμενο του έργου. Αλλά έπρεπε να περάσουν χρόνια ωσότου εκδοθεί.
Μετά άρχισε μια περίοδος μεγάλης “συλλογής” πόλεων. Στις κάμποσες πόλεις που είχε κατοικήσει Καλάβρυτα, Λεχαινά, Πενσυλβάνια, Σικάγο, Αίγιο, Θεσσαλονίκη, προστέθηκαν και η Λάρισα, Βόλος, Πάτρα, Αθήνα, Κέρκυρα, πάλι Αθήνα, πάλι Κέρκυρα, πάλι Αίγιο και πάλι Αθήνα..Σχεδόν σ’ όλες αυτές τις πόλεις έζησε πάνω από δύο χρόνια. Γνώρισε δηλαδή το προσωπικό ύφος που έχει καθεμιά από αυτές τις πόλεις και την ξεχωριστή της λειτουργία. Χαρακτήρες και περιστατικά είναι “κλεμμένα” απ’ όλες αυτές τις πόλεις. Τα πρωταρχικά κύτταρα δημιουργίας πολλών προσώπων και καταστάσεων είναι απ’ αυτούς τους χώρους. Για τρία χρόνια είχε νοικιάσει ένα σπίτι δίπλα στο Αχίλλειον στην Κέρκυρα. Εκεί έγραψε το “Παραλάβατε διορισμόν…”. Εκείνη την εποχή γνωρίστηκε με πολλούς συναδέλφους λογοτέχνες και παράγοντες από το λογοτεχνικό περιοδικό “Πόρφυρας”. Το τελευταίο του μυθιστόρημα “Θαλπωρή των κατόπτρων” που κλείνει μια τριλογία σε χρόνο αναφοράς έργου: “Γκόρκας” 1905, “Παραλάβατε διορισμόν…” 1953, και “Θαλπωρή των κατόπτρων” το έγραψε στο πατρικό του σπίτι όταν μια περίοδο βρέθηκε πάλι στο Αίγιο. Εκεί επίσης έγραψε το “Ο φίλος μας ο Άυλος”, το θεατρικό “Το μεγάλο Στοίχημα” και ετοίμασε ένα προσχέδιο σεναρίου για την τηλεοπτική μεταφορά του βίου του Διονυσίου Σολωμού. “Η θαλπωρή των κατόπτρων” κλείνει μια τοιχογραφία αιώνα, κοιταγμένη μέσα από τα μάτια ενός συγγραφέα. Κυρίως εμπεριέχει όλη την αστική εμπειρία και τους προβληματισμούς από τα σύγχρονα προβλήματα του κόσμου, χρησιμοποιώντας όμως πολύ ισχυρά φίλτρα (αλληγορία-υπέρβαση, μετάθεση σε χώρο, αποστασιοποίηση), ώστε να μην αποκτήσει χαρακτήρα ρεπορτάζ και επικαιρισμού.
Στη συλλογή διηγημάτων του “Ο Ερωδιός λύνει τη σιωπή του” πρώτη φορά καταπιάνεται με το τι προσέφερε στην πεζογραφία ο Μαγικός Ρεαλισμός των Νοτιοαμερικάνων συγγραφέων (Μαρκές, Μπόρχες, Αλλεγρία, Φουέντες) ως λογοτεχνικό ρεύμα και με ποιον τρόπο άλλαξε τη “ματιά” στην ανάπλαση της πραγματικότητας.
“Το Τελευταίο Φύλλο” ο τίτλος του νέου βιβλίου.
Πηγές: www.kalavrytanet.com (Αύγουστος 2014)

Ο φίλος μας ο Άυλος – Σπύρος Γκρίντζος
Ένα χωριό ξεχασμένο στα βουνά. Τα παιδιά του χωριού ατίθασα, κι ανάμεσά τους ο “Άυλος”, που πιστεύει στη δύναμη του μυαλού, που ονειρεύεται να γίνει γιατρός και εφευρίσκει τον τρόπο να γράφει με αόρατο μελάνι.
87 σελ.

Παραλάβατε διορισμόν – Σπύρος Γκρίντζος
Ένα συναρπαστικό σε πλοκή και εξέλιξη μυθιστόρημα, με αδιάκοπες ανατροπές τόσο στο επίπεδο του πρωταγωνιστή όσο και στο επίπεδο του αναγνώστη. Κοινωνικό και έντονα ερωτικό μυθιστόρημα, με αστυνομική πλοκή. Ένα σύννεφο από κίτρινες πεταλούδες μαζεύτηκε πάνω από το σπίτι, ενώ οι ερωδιοί γύρω στον κήπο μας, για πρώτη φορά, είχανε σωπάσει τελείως. Οι σπάλες απ’ όλα τα ζωντανά που σφάζαμε για να του κάνουμε σούπα έβγαιναν στραβές και η μάνα μου από ένστικτο σφάλισε όλα τα παράθυρα. Τότε πήρα την απόφαση και πήγα και βρήκα τον έφορο των Αρχαιοτήτων στον Πύργο, το Δημοσθενόπουλο, κι αυτός στη συνέχεια μίλησε με τον έφορο των Αρχαιοτήτων στην Ολυμπία. Τον ήξεραν και οι δύο το Σωτήρη και τον είχαν ανέκαθεν σε εκτίμηση για την αφοσίωσή του. Είπαν πως είναι κρίμα να χαθεί ένας τέτοιος επιστήμονας. Εγώ επέμενα πως είναι θέμα ζωής και θανάτου.
Το βιβλίο γυρίστηκε σε ομότιτλη ταινία μεγάλου μήκους από το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου σε σκηνοθεσία Μιχάλη Αχουριώτη και Μανούσου Μανουσάκη και προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 1997.
Επίσης γυρίστηκε σε τηλεοπτική σειρά 10 επεισοδίων και προβλήθηκε στην ΕΤ1.
338 σελ.

Η θαλπωρή των κατόπτρων – Σπύρος Γκρίντζος
189 σελ.

Γκόρκας – Σπύρος Γκρίντζος
Ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα που δύσκολα το αφήνεις από τα χέρια σου, ένα βιβλίο που τιμήθηκε με το βραβείο “Μ. Λουντέμη”. Με φόντο την Ελλάδα των αρχών του αιώνα που προσπαθεί να συγκροτηθεί σε σύγχρονο κράτος, αλλά και τους μεγάλους κοινωνικούς αγώνες για το δίκαιο ξαναμοίρασμα της γης, η ιστορία ενός νεαρού γιατρού, του Γκόρκα, που από τη μια μεριά γεύεται τον κίνδυνο και τις δυσκολίες του αγώνα για ένα καλύτερο αύριο και από την άλλη γνωρίζει την αγάπη, τη φιλία και το μεγάλο έρωτα.
Βραβείο Μενέλαου Λουντέμη
354 σελ.

Ο ερωδιός λύνει τη σιωπή του – Σπύρος Γκρίντζος
Μια συλλογή δέκα πρωτότυπων διηγημάτων, όπου η ανάπλαση της πραγματικότητας γίνεται είτε με τη ματιά του Μαγικού Ρεαλισμού -που μας έγινε γνωστός από τους Νοτιοαμερικάνους συγγραφείς- είτε, πάλι, με την καθιερωμένη στα καθ’ ημάς ματιά του ορθολογιστή Ευρωπαίου. Ετσι, καθώς η ανάγνωση προχωρεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, η σύγκριση και μόνο αποκαλύπτει τις δυνατότητες που έχουν τα δυο διαφορετικά είδη γραφής.
221 σελ.

Εταιρεία φιλομαθών εραστών – Σπύρος Γκρίντζος
“Aυτή, στα τριάντα της, είχε επινοήσει ένα πρωτότυπο τρόπο να “αλιεύει” τις γνωριμίες της για τα επιλεκτικά της γούστα. Αυτός, ένα εκλεκτό της θύμα. Όμως, ακόμα και τότε, δεν μένει ικανοποιημένη. Η ίδια έχει παγιδευτεί από την “έξη του τζόγου” που δημιουργεί η μέθοδος της. Όμως, σε μια τέτοια υποτιθέμενη τυχαία “εμπλοκή”, προκύπτουν αναπάντεχες εκπλήξεις… Ο γοητευτικός αυτός άνδρας που γνωρίζει αποδεικνύεται κάτι παραπάνω από μία τυχαία γνωριμία. Δεν μπαίνει μόνο στη ζωή της αλλά και στο παρελθόν της οικογένεια της. Άραγε αυτή η κατάρα της οικογενείας της, να μένουν όλα τα θηλυκά μόνα τους, μπορεί να σπάσει;
Στην Αθήνα, που δεν έχει πλέον όρια, όπου η ίδια η πόλη δεν ελέγχει το μέγεθος της και τους ανθρώπους της, κατά πόσο αυτοί οι δύο πρωταγωνιστές θα μας δώσουν ένα σύγχρονο στίγμα της υφής της ζωής, της βιωμένης μοναξιάς και τον αποκλεισμό που δημιουργεί ακόμα και η ίδια η πνευματική καλλιέργεια;”
Το κέντρο προσοχής στο νέο μυθιστόρημα του Καλαβρυτινού Σπύρου Γκρίντζου με τίτλο “Εταιρεία Φιλομαθών Εραστών” είναι το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών γύρω από το οποίο πλέκεται μια πρωτότυπη ιστορία με πρωταγωνίστρια μια πολύ καλλιεργημένη και φιλόδοξη τριαντάχρονη στους χώρους του οποίου αναζητά μια ενδιαφέρουσα γνωριμία.
Ένα πολυεπίπεδο μυθιστόρημα με αναγνωρίσιμους και καθημερινούς χαρακτήρες γραμμένο με χιούμορ και με μια πολύ διεισδυτική ματιά πάνω στο πλέγμα των ανθρωπίνων σχέσεων σήμερα σε μια μεγαλούπολη.
Ο Σπύρος Γκρίντζος, ο οποίος δεν μας συνηθίζει να γράφει για τον αστικό χώρο (Ο “Γκόρκας” και το “Παραλάβατε διορισμόν” είναι καθαρά έργα της υπαίθρου), μας.αιφνιδιάζει ευχάριστα με την επάρκεια του και την άνεση που κινείται πλέον στον αστικό χώρο.
Ένα πραγματικά συναρπαστικό μυθιστόρημα με πολλές ανατροπές και εκπλήξεις, γραμμένο με μια ανάλαφρη ματιά που ακτινογραφεί σε αρκετό βάθος τον κοινωνικό καμβά μιας μεγαλούπολης όπως είναι σήμερα η Αθήνα.
Μια πόλη, όπως λέει το οπισθόφυλλο του βιβλίου, η οποία δεν ελέγχει πλέον ούτε το μέγεθός της, ούτε τους ανθρώπους της. Παρόλα αυτά, το βιβλίο με τον “ερεθιστικό τίτλο”, διατηρεί μια πολύ αισιόδοξη ματιά.
355 σελ.

Το τελευταίο φύλλο – Σπύρος Γκρίντζος
Πάνω σ’ έναν άξονα εννέα διηγημάτων τα οποία διαφέρουν σε χρόνο μεταξύ τους από μερικές δεκαετίες μέχρι και κάμποσους αιώνες-έτσι σκόρπια στο χρόνο- και τα οποία εξίσου διαφοροποιούνται σε θεματική και περιεχόμενο, ο συγγραφέας βρίσκει μία χρυσή τομή να ισορροπήσει το παρόν και στο παρελθόν σΆ ένα συναρπαστικό ισοδύναμο αφήγησης και υλικού, πιστεύοντας στη ρήση του Γ. Σεφέρη ότι: “Σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν, σβήνει κανείς κι ένα κομμάτι από το μέλλον”. Η συλλογή παίρνει το όνομα της από το κεντρικό διήγημα “Το τελευταίο φύλλο”, το οποίο είναι και το πιο μεγάλο διήγημα της συλλογής και από αυτό διακτινίζεται το “πνεύμα” της συλλογής όπου πρόσωπα και γεγονότα, πρωταγωνιστές και μη, παρελθόν και παρόν τροφοδοτούν ενδιαφέρουσες ιστορίες.
224 σελ.

Ο βαλές ορόφου – Σπύρος Γκρίντζος
Τρεις νουβέλες
Σ’ αυτά τα πρόσφατα χρόνια της κρίσης, αυτή τη γνώριμη σε όλους μας εποχή που πολλά πράγματα αλλάζουν και καταρρέουν, τρία πρόσωπα, με διαφορετικά επαγγέλματα, διαφορετική ηλικία και διαφορετικό τόπο διαμονής, αφηγούνται την προσωπική τους περιπέτεια. Αυτοί οι τρεις βασικοί πρωταγωνιστές καταφέρνουν να παραμένουν μέσα τους ηλιόλουστοι, καίτοι ζουν σε χαλεπούς καιρούς. Μας μιλάνε με το χαρακτηριστικό τους τρόπο για την ιδιαίτερη καθημερινότητά τους. Ο ένας, στην Αθήνα, είναι βαλές ορόφου σε μεγάλο ξενοδοχείο. Ο άλλος, στην Πρέβεζα, είναι ιδιοκτήτης παραδοσιακού καφενείου. Ο τρίτος, στην Τρίπολη, παίζει τούμπα στη δημοτική μπάντα. Φυσικά δεν συνδέονται μεταξύ τους, μας δίνεται όμως η ευκαιρία να τους ανακαλύψουμε μέσα από μια ιδιότυπη, συναρπαστική πλοκή.
168 σελ.

Μυθιστορήματα
Παραλάβατε διορισμόν (1996), Εκδόσεις Πατάκη
Η θαλπωρή των κατόπτρων (1996), Εκδόσεις Πατάκη
Γκόρκας (1997), Εκδόσεις Πατάκη
Εταιρεία φιλομαθών εραστών (2011), Γρηγόρη
Παραλάβατε διορισμόν (2015), Γρηγόρη (Ε)

Νουβέλες
Ο βαλές ορόφου (2018), Γρηγόρη

Διηγήματα
Ο ερωδιός λύνει τη σιωπή του (1999), Εκδόσεις Πατάκη
Το τελευταίο φύλλο (2013), Γρηγόρη

Παιδική και εφηβική λογοτεχνία
Ο φίλος μας ο Άυλος (1995), Εκδόσεις Πατάκη
Ο φίλος μας ο Άυλος (2015), Γρηγόρη (Ε)

Πηγές: BiblioNet, Εκδόσεις Πατάκη, Γρηγόρη

Επισκέψεις: 19