Σπύρος Γόγολος

Ελληνες λογοτέχνες


Στην καρδιά της αυτοκρατορίας
Θεσσαλονίκη, Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη 1905-1912
Τι πραγματικά επικρατεί στην πολυεθνική Θεσσαλονίκη του 1905, με το μακεδόνικο ζήτημα, τις ρευστές εθνικές συνειδήσεις και τις προπαγάνδες; Γιατί η πόλη λέγεται Νέα Ιερουσαλήμ; Ο πρόξενος Κορομηλάς, ο Κάρολος Αλλατίνι, ο γενικός επιθεωρητής Χιλμί πασάς, ο νεότουρκος αξιωματικός Εμβέρ μπέης και ο βούλγαρος εμπορικός πράκτορας Σοπώφ δίνουν απαντήσεις. Δολοφονικές απόπειρες, κατάσκοποι, τρομοκράτες, αναρχικοί, εθνικιστές, ντονμέδες, τέκτονες και σιωνιστές, κοσμικές δεξιώσεις σε πολυτελείς επαύλεις συνθέτουν την ατμόσφαιρα.
Ποια είναι η κατάσταση στην αυτοκρατορική Κωνσταντινούπολη του 1907; Πόσο ισχυρός είναι ο σουλτάνος και ποιες οι διεθνείς συνομωσίες που εξυφαίνονται σε βάρος του; Υπήρξε τελικά ελληνοθωμανική Αυτοκρατορία, όπως ισχυρίζεται ο φαναριώτης Μανουήλ Γεδεών και ο Οθωμανός διπλωμάτης Αλή Ριζά εφέντης ανατρέποντας τα ιστορικά δεδομένα; Γιατί η Πόλη σαγηνεύει με το ευρωπαϊκό Πέρα, τα μυθικά παλάτια, τα τζαμιά, τα παζάρια, τα χαμάμ και το μαγευτικό Βόσπορο;
Πώς ήταν η κοσμοπολίτικη Σμύρνη του 1912, με τον ελληνικό χαρακτήρα της, τις δεξιώσεις στις επιβλητικές βίλες των πανίσχυρων Λεβαντίνων με τα αυτονομιστικά τους σχέδια; Τι προβλέπουν ο δαιμόνιος βαλής Ραχμής μπέης και ο αμερικανός πρόξενος Χόρτον για το μέλλον της μικρασιατικής μητρόπολης;
Ο συγγραφέας, μέσω του δημοσιογράφου Άλκη Αναγνωστάκη, αναπαριστά μία ρευστή εποχή σε μετάβαση· “ξανασυναντά” υπαρκτούς πρωταγωνιστές της ιστορίας και “φωτίζει” πολλές μέχρι και σήμερα σκοτεινές σελίδες της.

Σμύρνη, Μια ιστορία που δε γράφτηκε
Ένας νεαρός άνδρας βρίσκει την πραγματική του ταυτότητα, σε μία πόλη που χάνει τη δική της.
Σε μία πόλη, η οποία χαρακτηρίστηκε ως ο οφθαλμός της Ασίας στην Ευρώπη…
Σε μία πόλη, στην οποία το διηπειρωτικό εμπόριο έδινε ευκαιρίες σε όλους και πρόσφερε απλόχερα τον πλούτο…
Σε μία πόλη, η οποία μοιραία μετατράπηκε σε απαραίτητο εξάρτημα των πολιτικών πειραματισμών…
Σε μία πόλη, η οποία πέρασε απότομα από τον κοσμοπολιτισμό στον εθνικισμό και έζησε την απόλυτη καταστροφή…
Σε μία πόλη, η οποία ακόμη και σήμερα δεν έχει συμφιλιωθεί με το παρελθόν της “επειδή κάηκε και έφυγαν…”
Ο Βρετανός (;) διπλωματικός υπάλληλος Φίλιπ Πάρκερ, ζώντας στη λεβαντίνικη Σμύρνη μέχρι την καταστροφή της και αλληλογραφώντας τόσο με τους δύο επιστήθιους φίλους του, τον Αλέξη Καρέλη, εξ απορρήτων του Ελευθέριου Βενιζέλου και τον Σελίμ Μπέη, δεξί χέρι του Μουσταφά Κεμάλ, όσο και με τον διπλωμάτη πατέρα του στο Foreign Office, μας αποκαλύπτει ένα πλούσιο παρασκήνιο, που ξεκινά το 1912 στο Λονδίνο και εν συνεχεία διαδραματίζεται στο Παρίσι, την Αθήνα, την Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα. Ένα παρασκήνιο, στο οποίο πρωταγωνιστούν ηγέτες που σημάδεψαν τον 20ό αιώνα, διπλωμάτες, μυστικές υπηρεσίες, πόρνες και ερωμένες αλλά και απλοί καθημερινοί άνθρωποι. Ένα παρασκήνιο, το οποίο αποκαλύπτεται παράλληλα με την καθημερινή ζωή αλλά και με τις μοναδικές ανθρώπινες ιστορίες της μικρασιατικής πρωτεύουσας, που τόσο λάτρευε τη ζωή. Ένα παρασκήνιο, το οποίο ξαφνικά ανέτρεψε βίαια τα πάντα και οδήγησε στην απώλεια της πιο κοσμοπολίτικης πόλης της Ανατολικής Μεσογείου, το Σεπτέμβριο του 1922.

Μυθιστορήματα
Στην καρδιά της αυτοκρατορίας (2011)
Σμύρνη, Μια ιστορία που δε γράφτηκε (2016)

Πηγές: BIBLIONET, Εκδόσεις Δωδώνη, Επίκεντρο