Σταύρος Γ. Καρκαλέτσης


Η ωραία της Κρήτης
Κρήτη, 1347
Η επανάσταση κατά των Βενετών κατακτητών, με πρωτοστάτες τους αδελφούς Ψαρομήλιγγους, μαίνεται εδώ και έξι χρόνια. Με ορμητήριο την απρόσιτη Ανώπολη, στις σφακιανές μαδάρες, ο Ιωάννης Ψαρομήλιγγος, ξακουστός σε όλο το νησί για την αντρειοσύνη του, κρατά υψωμένα τα λάβαρα του αγώνα.
Η πολύπαθη γη της Κρήτης παραδίνεται στον όλεθρο και τη φωτιά του πολέμου. Οι Βενετοί δε μένουν άπραγοι. Ο στόλος καταπλέει στο νησί, φέρνοντας από τη Βενετία σιδερόφρακτους ιππότες και νέους, φιλόδοξους καστελάνους. Ένας από αυτούς, ο νεαρός Νικόλαος Φαλέτρο. Στη σκιά της μεγάλης επανάστασης, η Θεοδώρα Μελισσηνή -η επονομαζόμενη και Ωραία της Κρήτης- γίνεται μήλον της έριδος ανάμεσα στους δύο άντρες. Σε ποιόν θα καταθέσει την καρδιά της;
Τρεις άνθρωποι, τρία πεπρωμένα συναντιούνται. Πάνω και πέρα από αυτούς, η μοίρα παίζει τα δικά της παιχνίδια. Τρεις άνθρωποι που δεν αφήνονται να ζήσουν όπως εκείνοι θέλουν. Κρατούν όμως ως τελευταίο δικαίωμα το αν και πόσο θα ζήσουν, όταν όλα πια σκοτεινιάζουν…

Πεθαίνοντας στον Βόσπορο
Το όνομά του έτρεχε πριν τη θωριά του. Για τους συντρόφους του ήταν ο καπετάν Ανδρίτσος, για όσους είχαν την ιστορία του στα χείλη τους θρύλος. Το πέρασμά του από τον κόσμο τούτο μοιάζει με παραμύθι.
Φόβος για τους εχθρούς, αδάμαστος οπλαρχηγός, δεινός στη μάχη, βρέθηκε να παλεύει στην Ιθάκη, τη Μάνη και το Αιγαίο. Κοσμοπολίτης, ωραίος, ακριβός σύντροφος, έφτασε η φήμη του ως τη Δαλματία και τα παλάτια της Αγίας Πετρούπολης. Και ακόμη πιο πέρα, στην πόλη των πόλεων, βασίλισσα των καημών και των πόθων, στην Κωνσταντινούπολη, λουσμένη στη μελαγχολία του Βόσπορου.
Ο Ανδρίτσος, κόντρα στα πεπρωμένα, πάλεψε κι αντιπάλεψε για ό,τι αγάπησε. Με σκέψη του μοναδική τη γυναίκα του Ακριβή, που βρέθηκε στο πλευρό του κάθε δύσκολη ώρα, και όπλα την πίστη και την αγάπη για ελευθερία, έδωσε το δικό του αγώνα. Αγώνα για αγάπη και ζωή. Αγώνα που χρόνια μετά δικαίωσε ο γιος του, ο Οδυσσέας Ανδρούτσος.

Σύζευξη
Η άτυπη ένωση
Στο παρόν βιβλίο αυτά που θα αναζητηθούν θα είναι τα μέσα εκείνα που θα αλλάξουν την σημερινή εξαιρετικά δυσμενή για εμάς κατάσταση. Γιατί αφετηρία του έργου αυτού αποτελεί το σήμερα και το κατά πόσον μας εξυπηρετεί να διαιωνίζεται ένα status quo που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε μία ακόμη “χαμένη πατρίδα”.
Ζητούμενο: η σωτηρία με κάθε τρόπο της Κύπρου. Το πως θα φτάσουμε, με τον δικό μας τρόπο, στο επιθυμητό για μας και ποιο τελικά είναι το επιθυμητό και ευκταίο, και ακόμα, γιατί οι άλλες λύσεις θεωρούνται τουλάχιστον κακές.
Σύζευξη λοιπόν: μια λέξη για την οποίαν όλο και περισσότερο γίνεται λόγος τελευταία, από τους γνώστες του Κυπριακού. Τι είναι; Πώς θα την επιτύχουμε; Είναι το πρώτο (μα και ουσιαστικό βήμα) για την πραγμάτωση των πόθων των Ελλήνων (Ελλάδος και Κύπρου);

Μακεδονικός αγώνας
Η αναχαίτιση του βουλγαρικού μεγαλοϊδεατισμού
Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο Ελληνισμός επιδόθηκε σε έναν σκληρό διμέτωπο αγώνα στη Μακεδονία, εναντίον των Βουλγάρων διεκδικητών και των Οθωμανών κυριάρχων της. Η επιτυχημένη έκβαση του Μακεδονικού Αγώνα (1904 – 1908) απέτρεψε τον εκσλαβισμό του βορειοελλαδικού χώρου και διατήρησε ακέραιες τις προϋποθέσεις οι οποίες επέτρεψαν την επιτυχημένη διεκδίκηση και την απελευθέρωση της Μακεδονίας και της Θράκης μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους (1912 – 1913). Με τον τρόπο αυτό δικαίωσε τις προσδοκίες της ελληνικής στρατιωτικής και πολιτικής ηγεσίας προς την κατεύθυνση της εδαφικής ολοκλήρωσης και της ενσωμάτωσης, στον εθνικό κορμό, ενός μεγάλου αριθμού αλύτρωτων Ελλήνων.

ΕΟΚΑ 1955-1959
Οι μαχητές της Κύπρου εναντίον της Βρετανικής Αυτοκρατορίας
Τον Απρίλιο του 1955 ξέσπασε ο ένοπλος αγώνας του κυπριακού ελληνισμού για την ένωση με την Ελλάδα. Υπό την καθοδήγηση των Γρίβα και Μακαρίου η νεολαία της Κύπρου αγωνίσθηκε σκληρά εναντίον της Βρετανικής αυτοκρατορίας, προσφέροντας στην Ιστορία μορφές όπως ο Γρηγόρης Αυξεντίου, ο Κυριάκος Μάτσης, ο Μάρκος Δράκος, ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης και πολλοί άλλοι. Η ένοπλη δράση της ΕΟΚΑ διήρκεσε τέσσερα χρόνια, δίχως όμως να επιτευχθεί το όραμα της Ενωσης, για λόγους άσχετους με τον αγώνα της, ο οποίος υπήρξε καθ’ όλα επιτυχημένος. Ηταν μια μεγάλη, η τελευταία μέχρι σήμερα, εποποιία του ελληνισμού.
Το αποκαλυπτικό κείμενο πλαισιώνεται από εξαιρετικά σπάνιο φωτογραφικό υλικό.

Η ελληνική αριστερά και ο απελευθερωτικός αγώνας των ελλήνων της Κύπρου
“Γιατί εγκαταλείφθηκε το αίτημα της αυτοδιάθεσης του κυπριακού λαού; Σε όποιον τολμάει και μιλάει εναντίον της Ενώσεως, θα ήθελα να του πω: Θα είχαμε σήμερα τα Επτάνησα ή τα Δωδεκάνησα αν ακολουθούνταν, εκείνες τις εποχές, η ίδια γραμμή; Θα είχαμε την Κρήτη; Αυτό δεν είναι σοβινιστική αντίληψη. Είναι η υπεράσπιση, του δικαιώματος, επιμένω, της αυτοδιάθεσης.”
(Μανόλης Γλέζος, από αγόρευση στη Βουλή των Ελλήνων, στις 21 Φεβρουαρίου 1986)

Επίτομη ιστορία της Κύπρου
Οι απαρχές της Ιστορίας της Κύπρου χάνονται στα θολά βάθη μακρινών χιλιετηρίδων, ανάμεσα σε θρύλους και παραδόσεις. Είναι απορίας άξιο -και αυτό ας επισημανθεί ευθύς εξ αρχής- πώς κατάφερε η νήσος, ενώ γεωγραφικά εντάσσεται στο χώρο της ανατολικής Μεσογείου (68 χλμ. από την απέναντι μικρασιατική ακτή, 120 από τη Συρία, 420 από την Αίγυπτο και περίπου 800 από την Αθήνα) να απορροφήσει τις πολιτιστικές και λοιπές επιδράσεις των γειτόνων της, πετυχαίνοντας “… να δημιουργήσει δεσμούς άρρηκτους με τον ελληνικό χώρο, για να γίνει τμήμα του από την Υστέρα Χαλκοκρατία έως σήμερα”

Αρματωλοί και κλέφτες
Οι πολεμιστές του σκλαβωμένου Γένους
Η συμβολή των κλεφταρματολών στην επιβίωση του υπόδουλου Ελληνισμού υπήρξε θεμελιώδης. Αυτοί εφήρμοσαν στην πράξη την αντίσταση σε βάρος των κατακτητών. Αυτοί διατήρησαν υψωμένα τα λάβαρα του αγώνα και έστησαν νέες Θερμοπύλες, συχνά επιλέγοντας να γίνουν ολοκαύτωμα παρά να προσκυνήσουν. Με τα κατορθώματά τους, που έφθαναν μέχρι αυτοθυσίας, παρακίνησαν ακόμη και τους καθαρόαιμους ληστές, που δεν λειτουργούσαν με εθνικά κίνητρα, να συμπράξουν σταδιακά, κτυπώντας κι αυτοί τον δυνάστη.

Το ποντιακό αντάρτικο και η γενοκτονία
Ηρωισμοί και βαρβαρότητες
Tην αυγή του 20ού αιώνα οι Έλληνες κάτοικοι του Πόντου, οι οποίοι είχαν διατηρήσει επί τρεις σχεδόν χιλιετίες αναλλοίωτα τα χαρακτηριστικά της εθνικής τους ταυτότητας, ανέμεναν με λαχτάρα την εξόρμηση της “μητέρας-πατρίδας” προς απελευθέρωση των “αλύτρωτων αδελφών”. Οι μεγάλες επιτυχίες του Ελληνικού Στρατού στους Βαλκανικούς Πολέμους έδωσαν βάσιμες ελπίδες στους Πόντιους ότι σύντομα θα εντάσσονταν στη Μεγάλη Ελλάδα. Οι Τούρκοι ηγέτες όμως είχαν ήδη συμφωνήσει να εξολοθρεύσουν όλους τους χριστιανούς της Μικράς Ασίας. Το 1914 άρχισαν οι πρώτες σφαγές. Αργότερα η δυναμική διεκδίκηση της Ιωνίας από τον Ελληνικό Στρατό (1919-1922) προκάλεσε τη γενίκευση της εξόντωσης των χριστιανών. Επρόκειτο για την πρώτη μεθοδευμένη γενοκτονία του 20ού αιώνα.
Oι Πόντιοι όμως δεν δέχθηκαν -σε αντίθεση με τους Μικρασιάτες Έλληνες- μοιρολατρικά τον αφανισμό τους. Χιλιάδες άνδρες κατέφυγαν στα δυσπρόσιτα όρη της περιοχής, δημιούργησαν αντάρτικα σώματα και αντιστάθηκαν με άφθαστη γενναιότητα στους επίδοξους σφαγείς τους.
O γνωστός ιστορικός Σταύρος Καρκαλέτσης εξιστορεί με συναρπαστικό τρόπο τις τραγικές όσο και ηρωικές στιγμές του ποντιακού Ελληνισμού. Από τη γενοκτονία στην ένοπλη αντίσταση και τέλος στον ξεριζωμό, ο αναγνώστης γίνεται μάρτυρας της τουρκικής βαρβαρότητας, της ελληνικής κρατικής αναλγησίας αλλά και της δόξας που κέρδισαν οι Πόντιοι αντάρτες στα όρη της Πάφρας, του Τοπ Τσαμ και της Σάντας.
Tο βιβλίο περιλαμβάνει πλούσιο φωτογραφικό υλικό, πρωτότυπους χάρτες καθώς και θαυμάσιες καλλιτεχνικές αναπαραστάσεις στολών.

Η μάχη της Κύπρου
Οι προδομένοι ήρωες αντιμετωπίζουν τον “Αττίλα”
Το πρωί της 20ης Απριλίου 1974 εκδηλώθηκε η τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Το πολύπαθο νησί της Αφροδίτης υφίσταται ως σήμερα τις συνέπειες: κατοχή, εποικισμός, αφελληνισμός. Η Ελλάδα, ενάντια στις παρακαταθήκες και το χρέος της, υπό ελλειματική πολιτική και στρατιωτική ηγεσία, δεν τόλμησε να συγκρουσθεί με την Τουρκία και ηπέστη μια ήττα, την οποία, παρά τα αντιθέτως θρυλούμενα, είχε τη δυνατότητα να αποφύγει. Αυτή η ήττα ήταν, για τον ελληνισμό συνολικά, μετά το 1922, καταστροφή: η Κυπριακή καταστροφή…

Σαγγάριος 1921
Η επική μάχη που σφράγισε την τύχη του Μικρασιατικού Ελληνισμού
Κωνσταντίνος Παπαδημητρίου, Σταύρος Καρκαλέτσης, Μαρία Σαμπατακάκη, Θεόδωρος Δημόπουλος
Στην προσπάθειά της να προστατεύσει τους υπόδουλους αδελφούς και να απελευθερώσει τα πατρογονικά εδάφη της Ιωνίας, η Ελληνική Στρατιά Μικράς Ασίας πέρασε τον ποταμό Σαγγάριο τον Αύγουστο του 1921. Αντικειμενικός της σκοπός ήταν η κατάληψη της Άγκυρας και η εξουδετέρωση της ισχυρότερης βάσης του κεμαλικού κινήματος. Στα κακοτράχαλα υψώματα ανατολικά του ποταμού, επί 25 συνεχείς ημέρες Έλληνες και Τούρκοι αγωνίστηκαν σκληρά για τη νίκη, την οποία στο τέλος πέτυχαν όχι οι νικητές επί του πεδίου Έλληνες αλλά οι νικητές επί της στρατηγικής Τούρκοι.
Οι “Μεγάλες Μάχες” παρουσιάζουν ένα εξαιρετικό αφιέρωμα στην επική μάχη του Σαγγαρίου και απαντoύν στο ερώτημα που ακόμη και σήμερα απασχολεί την ιστορική έρευνα: Γιατί, παρά το ότι η Στρατιά Μικράς Ασίας πέτυχε όλους τους αντικειμενικούς της στόχους, αποχώρησε από τον Σαγγάριο;
Ερευνητές της περιόδου του Μικρασιατικού πολέμου περιγράφουν τη μάχη και αναλύουν όλα τα λάθη στρατηγικής στα οποία υπέπεσε η ελληνική στρατιωτική ηγεσία. Στη συνέχεια προβάλλουν ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετώπισαν οι Έλληνες, αυτό της διοικητικής μέριμνας. Ακόμη αναδεικνύουν τη βαθύτερη αιτία της ελληνικής αποτυχίας: τον Εθνικό Διχασμό ο οποίος συνεχώς ακύρωνε τα ηρωικά κατορθώματα των Ελλήνων στρατιωτών. Την ίδια ακριβώς στιγμή ο Κεμάλ συσπείρωνε τα στρατεύματά του εκφράζοντας με μοναδικό τρόπο την ιδεολογία του τουρκικού εθνικισμού.
Το βιβλίο εμπλουτίζεται με σπάνιο φωτογραφικό υλικό, κατατοπιστικούς χάρτες και εξαιρετικές αναπαραστάσεις στολών του Γιάννη Μυλωνά, ειδικού ενδυματολόγου-οπλογνώστη του Πολεμικού Μουσείου, ώστε να κατανοήσει πλήρως ο αναγνώστης τη μάχη, δραματικό επακόλουθο της οποίας ήταν ο ξεριζωμός του Eλληνισμού της Μικράς Ασίας και η απώλεια της Ανατολικής Θράκης.

Μικρασιατική καταστροφή
Επικοί αγώνες και τραγικά σφάλματα
Χαράλαμπος Νικολάου, Κωνσταντίνος Παπαδημητρίου, Σταύρος Καρκαλέτσης, Ιωάννης Κωτούλας, Νικόλαος Στεφάνου
Στις 13 Αυγούστου 1922 η τουρκική επίθεση στον τομέα Αφιόν Καραχισάρ σηματοδότησε το τέλος μιας θριαμβευτικής πορείας για τη θρυλική Στρατιά της Μικράς Ασίας. Η εθνική έξαρση του Μαΐου του 1919 μετατράπηκε σε εγκατάλειψη ενός προαιώνιου πόθου του ελληνισμού και σε ταπείνωση μετά από μια σειρά τραγικών σφαλμάτων, άστοχων ενεργειών και υπονομεύσεων. Οι πολιτικές-κομματικές διαμάχες σε συνδυασμό με την καταφανή εχθρότητα των Μεγάλων Δυνάμεων στοίχισαν στον ελληνισμό όχι μόνο χιλιάδες ανθρώπινες ζωές αλλά και τον “ενταφιασμό” της Μεγάλης Ιδέας.

Μυθιστορήματα
Η ωραία της Κρήτης (2003), Εμπειρία Εκδοτική
Πεθαίνοντας στον Βόσπορο (2004), Εμπειρία Εκδοτική
Η ωραία της Κρήτης (2016), Εμπειρία Εκδοτική (Ε)
Πεθαίνοντας στον Βόσπορο (2017), Εμπειρία Εκδοτική (Ε)

Δοκίμια – Μελέτες – Ιστορία – Πολιτική
Σύζευξη (1996), Πελασγός
Μακεδονικός αγώνας (2003), Περισκόπιο
ΕΟΚΑ 1955-1959 (2003), Περισκόπιο
Επίτομη ιστορία της Κύπρου (2004), Πελασγός
Η ελληνική αριστερά και ο απελευθερωτικός αγώνας των ελλήνων της Κύπρου (2004), Πελασγός
Αρματωλοί και κλέφτες (2005), Περισκόπιο
Το ποντιακό αντάρτικο και η γενοκτονία (2007), Περισκόπιο
Η μάχη της Κύπρου (2008), Περισκόπιο

Συλλογικά έργα
Μικρασιατική καταστροφή (2002), Περισκόπιο
Σαγγάριος 1921 (2008), Περισκόπιο

Πηγές: BIBLIONET, Περισκόπιο, Εμπειρία Εκδοτική, Πελασγός

Επισκέψεις: 29