Πέτρος Βλαστός (1879-1941)

Ελληνες λογοτέχνες


Ο Πέτρος Βλαστός γεννήθηκε στην Καλκούτα των Ινδιών το 1879, από Ελληνες γονείς. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα αλλά ασχολήθηκε με το εμπόριο.
Εγινε διευθυντής μεγάλου εφοπλιστικού γραφείου που ανήκε στην οικογένεια της μητέρας του κι έζησε στην Καλκούτα και στο Λίβερπουλ της Αγγλίας όπου και πέθανε από πνευμονία το 1941.

Εμφανίστηκε στα γράμματα σε ηλικία 25 χρονών, φανατικός δημοτικιστής, από τα πρωτοπαλίκαρα του ηγέτη της γλωσσικής μας αναγέννησης, Γιάννη Ψυχάρη. Ο Βλαστός μαζί με τον Αλέξανδρο Πάλλη και τον Αργύρη Εφταλιώτη πάλεψαν – από την ξενιτιά – με όλα τα μέσα γιά την καθιέρωση του δημοτικού λόγου, αποθησαυρίζοντας γλωσσικό υλικό και φιλοδοξώντας ν’ αποδείξουν την πλήρη επάρκεια της δημοτικής μας γλώσσας.

Ο Πέτρος Βλαστός, λόγιος, ποιητής και λογοτέχνης, γνωστός με το ψευδώνυμο “Ερμονας”, έγραψε ποιήματα, διηγήματα. ταξιδιωτικές εντυπώσεις, κριτικές, μελέτες, φιλοσοφικά δοκίμια κ.ά.
Τα πρώτα ποιήματά του – κυρίως σονέτα – τα έγραψε κατά ανορθόδοξο τρόπο, δεκατετράστιχα, σε στίχους δεκαπεντασύλλαβους, ανομοιοκατάληκτους. Κι όμως εξακολουθούν να μας συγκινούν και σήμερα οι στίχοι του, γιατί αναφέρονται στη φύση και τον ελληνικό χώρο, που τόσο νοσταλγούσε και αγαπούσε με πάθος ο Βλαστός.

Το μεγαλύτερο, όμως, μέρος της πνευματικής του δραστηριότητας, ο Βλαστός το αφιέρωσε στην επιστημονική οργάνωση του δημοτικού λόγου. Εγραψε “Γραμματική της Δημοτικής”, και συνέλεξε πραγματικό θησαυρό στο περίφημο λεξικό του “Συνώνυμα και συγγενικά”.

Εξέδωσε τα έργα: “Της ζωής” (περιλαβαίνει πρόλογο, μετάφραση του Ιππολύτου του Ευρπίδη και μιά σειρά σονέτα), “Αργώ” (ποιήματα), “Στον ίσκιο της συκιάς”, “Γραμματική Δημοτικής”, “Κριτικά ταξίδια” (ταξιδιωτικές αναμνήσεις, αισθητικές εντυπώσεις και κριτικά άρθρα), “Συνώνυμα κκαι συγγενικά” (λεξικό όλων των αποχρώσεων της δημοτικής γλώσσας), “Παραβλάσταρα” (κριτικά δοκίμια), “Νυχτεριού ζωντοβολιές” (ποιήματα), “Στερνά λόγια” (ανάλεκτα).

Ποιήματα
Της ζωής (1904)
Αργώ (1906)
Η Αργώ και άλλα ποιήματα (1921)

Διηγήματα
Στον ίσκιο της συκιάς (1908)

Λεξικά – Μελέτες – Δοκίμια – Ταξιδιωτικά
Γραμματική της δημοτικής (1914)
Κριτικά ταξίδια (1917)
Συνώνυμα και συγγενικά (1931)
Η ελληνική και μερικές άλλες διγλωσσίες (1934)
Παραβλάσταρα (1937)

Βιβλιογραφία
Παλαμάς Κωστής, Κριτική για το της Ζωής, (1907)
Ψυχάρης Γιάννης, «Δημοτική και καθαρεύουσα», (1908)
Παράσχος Κλέων, «Πέτρος Βλαστός», Δέκα έλληνες λυρικοί (1937)
Σταύρου Θρασύβουλος, Ψυχάρης, Εφταλιώτης, Πάλλης, Βλαστός (1956)
Σταυρίδη-Πατρικίου Ρένα, Δημοτικισμός και κοινωνικό πρόβλημα (1976)
Μερακλής Μ.Γ., «Πέτρος Βλαστός», (1977)
Αργυρίου Αλεξ., «Βλαστός Πέτρος» (1984)

Πηγές: ΕΚΕΒΙ, Θ.Ροδάνθης, Μαλλιάρης Παιδεία