Ξενοφών Μπρουντζάκης

Ελληνες λογοτέχνες


Μια κοινή περιπέτεια του σώματος
Πεζογράφημα
Τρία τέσσερα επεισόδια αρθρώνονται γύρω από το ένα και μοναδικό φέρετρο του νησιού. Μνήμες της εφηβείας αναπλάθονται με μια σκοτεινά εύθυμη διάθεση πάνω στον κυρίαρχο στοχασμό του θανάτου, φωτίζοντας την απόσταση της τρεχούμενης ζωής, όχι τόσο από τα γεγονότα, όσο απ’ το πέρασμα στην ανυπαρξία και την ανάμνηση.
Η προσεχτική περιγραφή των εντυπώσεων γίνεται σ’ ένα λόγο μεστό και ρυθμικό, που παραπέμπει στις καλύτερες στιγμές της λογοτεχνίας μας. Το πρώτο πρόσωπο διακριτικά ευκολύνει την αφήγηση, ενώ οι σύντομοι διάλογοι κόβουν διακοσμητικά τον ειρμό της αναπόλησης, όπου όλη η προσπάθεια επικεντρώνεται στον προσδιορισμό αλλοτινών λειτουργιών της κρίσης και του συναισθήματος.
Ο Ξενοφών Α. Μπρουντζάκης, γνωστότερος κυρίως από ποιήματά του, με το βιβλίο του αυτό εμφανίζεται για πρώτη φορά στο χώρο της πεζογραφίας.

Γυναικωνίτης
Αρνητικός απέναντι στις ανθρώπινες επαφές, ο κεντρικός ήρωας του βιβλίου καλλιεργεί την αυταπάτη της μοναδικότητάς του μέσα σε ένα σπίτι που το έχει μετατρέψει σε ψυχικό καταφύγιο. Αρκεί να βρεθεί για λίγο σε μια συντροφιά για να νιώσει μειωμένος θανάσιμα. Μια τυχαία ματιά είναι ικανή να τον αναστατώσει, μια κουβέντα τον κάνει να χάσει την αυτοκυριαρχία του, κάθε μορφή που τον πλησιάζει κρύβει και μια ύπουλη επίθεση.
Η ζωή του θα αλλάξει ριζικά, όταν κάποια μέρα, από τύχη ή ατυχία, τα βήματά του τον φέρνουν στο μπαρ «17»: Μυρσινή, Ισιδώρα, Εύα… Μέσα στον ανεξάντλητο κόσμο των γυναικών και των ασήμαντων συνοδών τους, ο ήρωας παρακολουθεί την κατάρρευση της προσωπικότητάς του.

Η μέρα άρχισε με το αλεύρι
Το είδος της ιστορίας που μπορεί να καμωθεί ότι δε θέλει να πει τίποτα παραπάνω από αυτό που λέει. Μια φύτρα που σέρνει την ευλογία και την κατάρα, την καλή και την κακή της συνάμα τύχη: ολόκληρη η διαδρομή της από το μύθο ως την πραγματικότητα. Μια πολύ μεγαλύτερη, θα λέγαμε, περίοδος της ανθρωπότητας συνοψισμένη στο διάστημα δύο αιώνων, του 19ου και του 20ού, στη βιογράφηση μιας μόνο οικογένειας Ελλήνων από την ανατολική Τουρκία.

Οι καλύτερες μέρες
Κάθε εποχή διεκδικεί το παρελθόν της, τις απαρχές της ύπαρξής της, όπως ακριβώς κάθε
ανθρώπινη ύπαρξη για να βλαστήσει βυθίζει τις ρίζες της σε προγονικά πεπρωμένα. Είναι θέμα τύχης
ή ατυχίας άραγε η δυνατότητα να καθορίσουμε τη μοίρα μας;
Κι όταν τόσο πολλά προκαθορίζονται από αλλότριες ζωές και καταστάσεις, για ποια ελευθερία της βούλησης μιλάμε;
Η ιστορία αρχίζει αρκετά χρόνια πριν γεννηθεί η ηρωίδα, με πρόσωπα και γεγονότα που θα παίξουν, ερήμην της, το δικό τους παιχνίδι στη ζωή της. Δέσμια μιας κληρονομημένης ιδεολογίας, η Ισμήνη θ’ αγωνιστεί να βρει τη δική της περπατησιά στον κόσμο.
Ακολουθώντας τα βήματά της, περιηγούμαστε ξανά τη μεταπολιτευτική Ελλάδα, βλέποντας με άλλα μάτια τη διαχείριση ιδεών και οραμάτων που μας στοίχειωσαν.
Οι “Καλύτερες μέρες” δεν είναι απλώς μια επαγγελία· είναι μια Βαβέλ χωρίς τέλος, που σε καίριες φάσεις της ιστορίας καταρρέει θορυβωδώς. Έτσι όπως τώρα, με την συνδρομή της ανοιχτής
κοινωνίας, που εξαγόρασε σε τιμή ευκαιρίας τις προσδοκίες του μεταπολεμικού κόσμου, αποθηριωμένες εντελώς μετά τη δικτατορία.

Από στήθους
Ιστορίες ελαφρών ηθών και ιδεών
Η μικρή Λουκρέτσια και ο ζωγράφος Φιλίπο, η Σελίν, μια πόρνη ανοικονόμητης ομορφιάς του 19ου αιώνα, η Έμιλυ και μια δυναστεία θανάτου, η Μαρία από τον Ισπανικό Εμφύλιο, η Χάνα από το στρατόπεδο της Τρεμπλίνκα, η Μαίρη Λέιν απ’ το Καντέρμπουρυ η Άννα Μονς και ο Μέγας Πέτρος, αλλά και τόσοι άλλοι: Είναι πλαστοί ήρωες που εισβάλλουν στην πραγματικότητα, ή πραγματικοί των οποίων η μοίρα πλαστογραφείται ανενδοίαστα; Πρόκειται για μια “από στήθους” βύθιση στη ιστορία; Άπλωμα στη γεωγραφία; Πολιτική σάτιρα; Ή για άγνωστες βιογραφίες που συναρθρώνονται αδιόρατα σε μία;
Οι ιστορίες του βιβλίου, ελαφρών ηθών και ιδεών, μοιάζουν λιγότερο ή περισσότερο, ανοιχτά φετιχιστικές. Περιστρέφονται γύρω από το γυναικείο στήθος, γύρω από αυτό το αξεπέραστο σύμβολο ζωής, ευτυχίας, πάθους και έρωτα. Θα μπορούσε να χαρακτηριστούν ως ύμνος ή παρωδία ενός θέματος. μόνο που το πραγματικό θέμα, αισιόδοξο μ’ όλες του τις σκιές, κρύβεται κάτω από το στήθος ή πίσω από αυτό.

Αθήνα
Η μυθολογία μιας πόλης
Ποιοι ήταν οι βασιλείς στη μυθολογία της Αθήνας; Γιατί οι γυναίκες έχασαν το δικαίωμα της ψήφου τους; Πώς έγινε μόδα στην Αθήνα το κούρεμα του Θησέα; Τι σχέση έχουν οι πέτρες με τη δημοκρατία; Ποιος μυθικός βασιλιάς επέβαλε τη μονογαμία; Ποια βαρβαρότητα αντικατέστησαν τα γλυκά; Πότε δόθηκε το πρώτο μάθημα δικαίου στον κόσμο; Από πού… φύτρωσε ο Λυκαβηττός;
Στα όρια της καταγωγής μας, οι μύθοι σφύζουν από ζωή, λάμπουν ωσεί παρόντες στον χρόνο μας – όντας οι ίδιοι έξω από τον χρόνο. Και οι μύθοι της Αθήνας, βρίσκονται παντού, στα ονόματα της πόλης, στους τόπους και στα μνημεία της, αλλά κυρίως στις ζωές των κατοίκων, κάπως ανισόρροπα, λίγο αλλόκοτα, σίγουρα μεθυστικά.
Η αφήγηση της Αθήνας ξεκινά από τη μυθική της περίοδο, με βασιλιάδες μισούς ανθρώπους και μισούς φίδια, με ασυμμάζευτους ήρωες, με βλάσφημες θεότητες, με πράξεις που υπερβαίνουν και υπονομεύουν τα ανθρώπινα. Αυτές τις ιστορίες -μέσα από γνωστές και κυρίως άγνωστες λεπτομέρειες- ανασύρει το βιβλίο “Αθήνα – Η μυθολογία μιας πόλης” ως αφορμή γνώσης, ως μαρτυρία της δημιουργίας ενός αιώνιου προτύπου, αλλά και ως μια ηδονικά προσωπική ανάγνωση και αναδιατύπωση των μύθων της πόλης.

Πεζά
Μια κοινή περιπέτεια του σώματος (1989)

Μυθιστορήματα
Γυναικωνίτης (1995)
Η μέρα άρχισε με το αλεύρι (2001)
Οι καλύτερες μέρες (2007)

Διηγήματα
Από στήθους (2009)

Μελέτες – Δοκίμια – Ιστορία
Αθήνα (2015)

Συλλογικά έργα
Ανθολογία Ελλήνων ποιητών (1987)
Η εντεκάδα (2010)

Πηγές: BIBLIONET, Εκδόσεις Καστανιώτη

72 views.